Кіріспе

Агдердегі муниципалитет, Норвегия. Åmli – Норвегияның Агдер округіндегі муниципалитет. Ол Сёрланданың дәстүрлі аймағында орналасқан. Басты халық шоғырланған орталық және әкімшілік орталығы – Нидельва өзенінің жағасында орналасқан Åmli ауылы. Åmli муниципалитетіне Аскланд, Дёлемо, Эппеланд, Флатен, Хиллестад, Хомдром, Лаувейк, Нелауг, Øvre Ramse, Skjeggedal, Tveit, Vehus және Ytre Ramse сияқты ауылдар кіреді. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 98-ші орында тұрады. Åmli – Норвегиядағы 292-ші ең көп халқы бар муниципалитет, онда 1786 адам тұрады. Муниципалитеттегі халық тығыздығы – және соңғы 10 жылда халық саны 1,6%-ға азайған.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Åmli шаруашылығының атымен аталып кеткен, себебі алғашқы Åmli шіркеуі сол жерде салынған. Бірінші элемент – "алмр", яғни "қарағаш" немесе "қарағаш ағашы". Соңғы элемент – hlíð, яғни "еңіс" немесе "бөктер". Тарихи тұрғыдан алғанда, аты Аамли деп өзгертілгенге дейін Омли деп жазылған. 1917 жылдың 21 желтоқсанында корольдік қаулымен 1917 жылғы норвегия тілі реформалары күшіне енді. Бұл өзгеріске дейін аты "Aa" диграфымен Аамли деп жазылса, осы реформадан кейін Åmli деп, "Å" әрпімен жазылатын болды.

Елтаңба

Герб 1987 жылғы 23 қазанда бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Көк түсті фонға қарай беті бұрылған, тік тұрған күміс түсті суыр". Бұл гербтің көк түсті фонға (түсіне) және суыр бейнесіне ие екенін білдіреді. Суырдың күміс түсі бар, яғни ол әдетте ақ немесе сұр түспен бейнеленеді, бірақ егер металдан жасалса, күміс қолданылады. Суырдың таңдалу себебі – бұл аймақ Еуропада суырлардың қалған аз қоныс ереуір жерлерінің бірі болды. 19 ғасырдың соңында Еуропада, көбінесе Амли аймағында, шамамен 100 суыр ғана қалды. Олар қорғауға алынды және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін осы аймақтан алынған суырлар Еуропаның басқа аймақтарында суырлардың жабайы табиғатта жойылып кетуіне көмектесу үшін пайдаланылды. Гербті Odd Einar Ufsvatn жасаған, ол гербтің дизайны бойынша өткізілген байқаудан жеңіс алып шықты. Муниципалдық тудың дизайны гербтің дизайнымен бірдей.

Тарих

Омлид приходы 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt заңын қараңыз). 1876 жылы Амлидің оңтүстік-батыс аймағы (халық саны: 663) одан бөлініп, Микланд муниципалитетіне айналды. Бұл Амлиде 2564 адамды қалдырды. 1908 жылдың 1 қаңтарында Амли үш муниципалитетке бөлінді: Гёв өзенін қоршаған солтүстік аймақ (халық саны: 590) Гьеведал муниципалитетіне, Товдалселва өзенін қоршаған оңтүстік-батыс аймақ (халық саны: 389) Лилль Топдал муниципалитетіне, ал ескі муниципалитеттің қалған бөлігі (халық саны: 2024) Амли муниципалитеті ретінде өз жалғасуын тапты. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1960 жылдың 1 қаңтарында көршілес Гёвдал муниципалитеті (халық саны: 362) Амлимен біріктіріліп, жаңа, ірі Амли муниципалитеті құрылды. Біріккен халық саны 2309 адамды құрады. 1962 жылдың 1 қаңтарында Эспестёлсгренда аймағы (халық саны: 7) Амлиден (және Ост-Агдер округінен) көршілес Нисседал муниципалитетіне (Телемарк округінде) берілді. Бірнеше қоныстанбаған аймақтар (Эспестёл, Рейнфосс және Эспестёлстиккет фермалары) 1965 жылдың 1 қаңтарында Телемарк округінің Нисседал муниципалитетіне берілді. Содан кейін 1967 жылдың 1 қаңтарында көршілес Товдал муниципалитеті (халық саны: 161) Амли муниципалитетіне қайта қосылды. Осы кезде Амлиде барлығы 2211 тұрғын болды. 1968 жылдың 1 қаңтарында Флателланд фермасы (халық саны: 6) Фроланд муниципалитетіне берілді.

Үкімет

Омли муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, қалалық жолдар мен коммуналдық желілерді ұстауға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Агдер аудандық соты мен Агдер апелляциялық сотының қарауына жатады.

Муниципалды кеңес

Омлидің муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) 17 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.

Экономика

Åmliдегі ағаш өңдеу, бұрынғы Ост-Агдер округінің жалпы ағаш өндірісінің шамамен 12% құрайды, бұл оны Ост-Агдердегі ағаш өндірісінің үшінші маңызды көзіне айналдырады (Фроланд және Биркенестен кейін). Ауыл шаруашылығы, оның ішінде қой шаруашылығы, экономикаға шағын үлес қосады. Flatefoss-тағы су электр станциясы электр қуатын өндіреді және Nelaug көлінің су деңгейін реттейді. "Åmliavisa" газеті 2008 жылдан бері Åmliде жарық көруде.

Көлік

Амли арқылы өтетін басты жол – солтүстік-оңтүстік бағыттағы Норвегияның 41-ші ұлттық тас жолы. Басқа жолдарға Норвегияның 412-ші облыстық жолы, 413-ші облыстық жолы және 415-ші облыстық жолы жатады. Оңтүстік Амли аумағынан өтетін екі теміржол желісі бар: Нелауг станциясында тоқтайтын маңызды Sørlandsbanen теміржол желісі және Нелауг станциясында аяқталатын, сонымен қатар Флатен станциясында да тоқтайтын Arendalsbanen тармақтық желісі.