Кіріспе

Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет

Хаттфьеллдал* немесе Арборте* Норвегияның Нордланд округіндегі муниципалитет. Ол Хельгеландтың дәстүрлі аймағының бір бөлігі. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Хаттфьеллдал ауылы. Басқа ауылдардың ішінде Груббен, Свенскволен және Варнтреск бар. Хаттфьеллдал әуежайы Хаттфьеллдал ауылында орналасқан. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде ауданы бойынша 20-шы орында тұрады. Хаттфьеллдал Норвегиядағы халық саны бойынша 313-ші муниципалитет, онда 1278 адам тұрады. Муниципалитеттің халық тығыздығы [мәлімет жоқ], ал соңғы 10 жылда халық саны 13,1%-ға азайған. Хаттфьеллдал – аса қауіпті Оңтүстік саам тілінің соңғы бекіністерінің бірі. Сондай-ақ, ол Норвегиядағы «Terra Securities» скандалына қатысқан муниципалитеттердің бірі болды.

Жалпы ақпарат

Хаттфеллдал муниципалитеті 1862 жылы құрылды, ол ірі Vefsn муниципалитетінен бөлініп шықты. Хаттфеллдалдың алғашқы халқы 961 адамды құрады. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылдың 1 қаңтарында Рёссватнет көлінің солтүстік жағындағы Хаттфеллдалдың бір бөлігі (халық саны: 168) көршілес Хемнес муниципалитетіне қосылды.

Атауы

Муниципалитет (алғашқыда приход) ескі Hattfjelldalen шаруа қожалығынан (1723 жылы "Hatfieldalen" деп аталды) аталған, онда алғашқы Hattfjelldal шіркеуі салынған. Атаудың бірінші бөлігі шапка тәрізді пішінді жергілікті Hattfjellet тауынан шыққан. Таудың аты "шапка" дегенді білдіретін hǫttr сөзінің және "тау" дегенді білдіретін fjall сөзінің иелік жалғауынан құралған. Атаудың соңғы бөлігі "долина" немесе "сай" деген мағынаны білдіретін dalr сөзінің анықталған түрі. Осылайша, бұл "шапка пішіндес таулы аңғар". Тарихи тұрғыдан алғанда, муниципалитет атауы Hatfjelddalen деп жазылған. 1908 жылдың 6 қаңтарындағы патшалық қаулы муниципалитет атауын Hatfjelldalen (бір "d" әрпі алынып тасталды) деп өзгертті. 1917 жылдың 3 қарашасындағы патшалық қаулы муниципалитет атауын Hatfjelldal (анықталған форманың соңғы әрпі алынып тасталды) деп өзгертті. 1926 жылдың 29 қаңтарында жазу тағы өзгертілді, бұл жолы "t" әрпі қосылып, Hattfjelldal болды. 2019 жылдың 14 маусымында ұлттық үкімет муниципалитетке саам тіліндегі теңдес, ресми атауды қосу туралы қаулыны бекітті: Aarborte. Саам тіліндегі атаудың жазылуы оның қолданылуына байланысты өзгереді. Ол жеке жазылғанда Aarborte деп аталады, ал "Hattfjelldal муниципалитетіне" саам тіліндегі баламасы Aarborten tjїelte деп аталады.

Елтаңба

Герб 1986 жылғы 24 қазанда бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Бір тік тісті қоршаумен бөлінген күміс және жасыл түсті" (Delt av sølv og grønt ved tindesnitt med en enkelt tinde). Бұл гербтің өрісінің (фонының) көлденең сызықпен екіге бөлінгенін білдіреді, ал сызық тік тісті қоршаумен жасалған. Сызықтың үстіндегі бөлігі күміс түсті, яғни көбінесе ақ түспен боялады, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Сызықтың астындағы бөлігі жасыл түсті. Герб жергілікті Хаттфьеллет тауын бейнелеу үшін жасалған, ол айналасынан көрінетін тік беткейлі тау. Таудың жоғарғы жағында кең, жазық жатақ бар, бұл оған ерекше пішін береді. Дизайн муниципалитет атауының мағынасымен байланысты, себебі "Хаттфьеллет" атауы "шапақ тау аңғары" дегенді білдіреді. Гербті Арвид Свен жасаған.

География

Hattfjelldal Нордланд округінің оңтүстік-шығыс бөлігінде, Швеция шекарасының бойында орналасқан. Røssvatnet көлі Hattfjelldal және Hemnes арасындағы шекарада жатыр, ол су қоймасы ретінде пайдаланылады. Тас дәуірінен бері осы жерде адамдар қоныстанған. Оның ауданы Норвегиядағы екінші ең үлкен көлді құрайды. Аймақтағы басқа көлдерге Daningen, Elsvatnet, Famnvatnet, Jengelvatnet, Kjerringvatnet, Krutvatnet, Ranseren, Simskardvatnet және Unkervatnet кіреді. Үлкен Vefsna өзені муниципалитет арқылы ағып өтеді. Børgefjell ұлттық паркінің бір бөлігі Hattfjelldal-дың оңтүстік жағында орналасқан, сондай-ақ танымал тау – Jetnamsklumpen де осы аймақта. Varnvassdalen сияқты бірнеше табиғат қорықтары бар, олар әртүрлі жер бедерімен және ескі өсімдіктерден – қарағай, қайың және кейбір шыршадан тұратын ормандармен ерекшеленеді.

Үкімет

Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер участақтарын жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттік жолдар мен коммуналдық қызметтерге жауапты. Муниципалитетті тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитеттік кеңес басқарады. Әкім муниципалитеттік кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Хельгеланд аудандық сотының және Хологваланд апелляциялық сотының қарауына бағынады.

Муниципалды кеңес

Хаттфеллдалдың муниципальдік кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 15 өкілден құралған. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және өткен құрамы көрсетілген.