Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тромс муниципалитеті, Норвегия
Municipality in Troms, Norway
Барду () – Норвегияның Тромс округіндегі муниципалитет. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Сетермоен ауылы, муниципалитеттегі ең ірі қалалық аймақ. Норвегиядағы 356 муниципалитет ішінде аудандық көрсеткіш бойынша 18-ші орында тұр. Барду Норвегиядағы халық саны бойынша 202-ші муниципалитет, оның халқы 3949 адамды құрайды. Муниципалитеттің халық тығыздығы және соңғы 10 жылда халқы 0,4%-ға артқан. Норвегияның ең ірі әскери гарнизоны Сетермоенде орналасқан. Әскери қызмет – муниципалитеттегі ең ірі жұмыс беруші, және әр жыл сайын 1000-нан астам жас сарбаз міндетті әскери қызметін осында атқарады. Әлемдегі ең солтүстік зообақ, Поляр паркі, муниципалитеттің оңтүстік бөлігінде орналасқан.
Bardu ( and ) is a municipality in Troms county, Norway. The administrative centre of the municipality is the village of Setermoen, the largest urban area in the municipality. The municipality is the 18th largest by area out of the 356 municipalities in Norway. Bardu is the 202nd most populous municipality in Norway with a population of 3,949. The municipality's population density is and its population has increased by 0.4% over the previous 10 year period. Norway's largest military garrison is located at Setermoen. The military is the municipality's largest employer and more than 1,000 young soldiers perform their duty service here each year. The world's most northern zoo, Polar Park, is located in the southern part of the municipality.
Жалпы ақпарат
Бардодален муниципалитеті 1854 жылы ескі Ибестад муниципалитетінің шығыс бөлігінен жаңа муниципалитет құру үшін бөлінген кезде құрылды. Жаңа муниципалитеттің алғашқы халқы 757 адамды құрады. Одан бері муниципалитет шекарасы өзгерген жоқ, бірақ кейін оның атауы Барду деп өзгертілді. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет жаңа құрылған Тромс-ог-Финнмарк округінің құрамына кірді. Бұрын ол ескі Тромс округінің бөлігі болған. 2024 жылдың 1 қаңтарында Тромс-ог-Финнмарк округі бөлініп, муниципалитет қайтадан Тромс округінің құрамына енді.
The municipality of Bardodalen was established in 1854 when the eastern part of the old Ibestad Municipality was separated to form the new municipality. The initial population of the new municipality was 757. The municipal borders have not changed since then, although the name was later changed to Bardu. On 1 January 2020, the municipality became part of the newly formed Troms og Finnmark county. Previously, it had been part of the old Troms county. On 1 January 2024, the Troms og Finnmark county was divided and the municipality once again became part of Troms county.
Атауы
Муниципалитет 1854 жылы құрылғаннан бері бірнеше рет атауын өзгертті. Алғашқыда 1854 жылдан 1889 жылға дейін муниципалитет Бардодален деп аталды. 1889 жылы атау қысқартылып, Бардо болып өзгертілді. 1908 жылғы 6 қаңтардағы патшалық қаулы муниципалитет атауын Барду деп өзгертуге қатысты. Атаудың түбірі, мүмкін, саам тіліндегі Беарду атауының норвегиялық нұсқасы болар. Саам тіліндегі атаудың мағынасы шамамен "ұзын және тік беткейлі тау" дегенді білдіреді. Атаудың бастапқы жұрнағы "дален" сөзі "аңғар" дегенді білдіреді, сондықтан атау "Бардо аңғары" деп аударылды. Тағы бір болжам бойынша, "Бардо" ескі норвегиялық еркек есімі Берто немесе Бердоның өзгеруінен пайда болған.
The municipality has had several name variations since its establishment in 1854. Initially, the name was Bardodalen from 1854 until 1889. In 1889, the name was shortened to Bardo. On 6 January 1908, a royal resolution changed the spelling of the name of the municipality to Bardu. The root of the name is possibly a Norwegianized form of the Sámi name Beardu. The meaning of the Sámi name is probably "long and steep mountain side". The original suffix of the name, dalen means "the valley", thus the name was "the valley of Bardo". An alternate explanation is that "Bardo" is a corruption of the old Norwegian male name Berto or Berdo .
Елтаңба
Герб 1980 жылдың 6 маусымында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Алтын түсті фонға қара түсті құмырсқа тік тұрған күйде" (I gull en gående svart jerv.). Бұл гербтегі белгі – құмырсқа, ал оның түсі – қара. Фон (негіз) алтын түсті, яғни көбінесе сары түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, алтын қолданылады. Құмырсқа муниципалитеттегі ұлы орманды және бай жануарлар әлемін көрсетеді. Бардудың кең орманды және таулы аймақтарында құмырсқалар тұрақты түрде мекендейді. Бұл мотив сонымен қатар күш пен үзіліссіздікті білдіреді. Гербті Арвид Свен жасаған.
The coat of arms was granted on 6 June 1980. The official blazon is "Or, a wolverine statant sable" (I gull en gående svart jerv. ). This means the arms have a charge that is a wolverine which has a tincture of sable. The field (background) has a tincture of Or which means it is commonly colored yellow, but if it is made out of metal, then gold is used. The wolverine was chosen as a symbol for the large forests and the rich wildlife in the municipality. There is a permanent population of wolverines living in the extensive forests and mountain areas of Bardu. The motif also expresses strength and continuity. The arms were designed by Arvid Sveen.
Үкімет
Норвегиядағы барлық муниципалитеттер бастауыш білім беруге (10-сыныпқа дейін), стационарлық емес денсаулық сақтау қызметтеріне, зейнеткерлерге қызмет көрсетуге, әлеуметтік қамтамасыздандыруға және басқа да әлеуметтік қызметтерге, жер участақтарын жоспарлауға, экономикалық дамуға, сондай-ақ муниципалитеттік жолдар мен коммуналдық қызметтерге жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалитеттік кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалитеттік кеңес мүшелерінің дауысымен сайланады. Муниципалитет Норд-Тромс-ог-Сенья аудандық сотының және Хологваланд апелляциялық сотының қарауында болады.
All municipalities in Norway are responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Nord Troms og Senja District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Барду коммунасының кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланатын 19 өкілден құралған. Төмендегі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Bardu is made up of 19 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
География
Барду батыста Лаванген және Саланген муниципалитеттерімен, солтүстікте Målselv, оңтүстікте Нарвик (Нордланд округінде) және шығыста Швециямен шектеседі. Бардуелва өзені муниципалитет арқылы оңтүстіктен солтүстікке қарай Бардудален аңғары бойымен ағып өтеді. Салангсдален аңғары муниципалитеттің батыс бөлігінде орналасқан. Облыстың ең үлкен көлі – Алтеватнет – муниципалитеттің шығыс бөлігінде, кішірек Гевдняжаври және Ленаватн көлдерінің жанында жатыр. Бұл көлдер Рохкунборри ұлттық паркінің ішінде және оның айналасында орналасқан.
Bardu borders the municipalities of Lavangen and Salangen to the west, Målselv to the north, Narvik (in Nordland county) to the south, and Sweden to the east. The Barduelva river runs through the municipality from south to north along the Bardudalen valley. The Salangsdalen valley is located along the western part of the municipality. The largest lake in the county, Altevatnet, is located in the eastern part of the municipality, near the smaller lakes Geavdnjajávri and Leinavatn. These lakes lie in and near Rohkunborri National Park.
Климат
Барду, жағалаудан көп алшақтамаса да, жағалау аймақтарына қарағанда суық қыстарымен белгілі. Бұл әдетте таулардың Баду аңғарына жылы, жағалау ауасының жетіп толуына кедеріс келтіруінен туындайды. Дегенмен, жазда мұнда жағалау аймақтарынан әдетте жылырақ болады.
Bardu, although not far from the coast, is known for its cold winters compared to the coastal areas. This is caused by mountains usually blocking the milder, coastal air from reaching the Bardu valley. In summer, however, it is usually warmer than the coastal areas.