Кіріспе

Бұрынғы Тромс округінің муниципалитеті, Норвегия

Торскен – Норвегияның Тромс округіндегі үлкен Сенья аралының батыс жағалауында орналасқан бұрынғы муниципалитет. Муниципалитет 1902 жылдан бастап, 2020 жылы жаңа Сенья муниципалитетіне қосылғанға дейін өмір сүрді. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы Грилльфьорд ауылы болған. Торскен муниципалитетіне Торскен, Медби және Флакстадваг сияқты ірі ауылдар да кірген. 2020 жылы таратылғанға дейін, муниципалитет Норвегиядағы 422 муниципалитет ішінде аумағы бойынша 310-шы орында тұрды. Торскен сондай-ақ Норвегиядағы халық саны бойынша 403-ші орында болды, оның халқы 931 адамды құрады. Муниципалитеттің халық тығыздығы көрсетілмеген, ал халық саны соңғы он жылда 1,6%-ға артқан. Торскен ауылындағы тарихи Торскен шіркеуі 18 ғасырға дейін сақталған. Андердален ұлттық паркінің бір бөлігі бұрынғы Торскен және көршілес Траной муниципалитеттерінің шекараларында орналасқан.

Жалпы ақпарат

Торскен муниципалитеті 1902 жылғы 1 қаңтарда Берг муниципалитетінен бөлініп құрылды. Торскеннің алғашқы халқы 1229 адамды құрады. 1960 жылдары Шей комитетінің жұмысының нәтижесінде Норвегияда көптеген муниципалитеттер біріктірілді. 1964 жылғы 1 қаңтарда Торскеннің Редсанд аймағы (халық саны: 160) көршілес Траной муниципалитетіне берілді. 2017 жылғы наурызда Норвегия Парламенті Берг муниципалитетін, Торскен муниципалитетін, Ленвик муниципалитетін және Траной муниципалитетін біріктіруге дауыс берді. Жаңа муниципалитет Сенья аралының барлық бөлігін және Гисундет бұғазы мен Маланген фьорды арасындағы материктің бір бөлігін қамтиды. 2020 жылғы 1 қаңтарда Торскен муниципалитеті жаңа Сенья муниципалитетінің құрамына енгеннен кейін таратылды.

Атауы

Муниципалитет (бастапқыда приход) ескі Торскен шаруашылығының атымен аталыпты, себебі алғашқы Торскен шіркеуі сол жерде салынған. Шаруашылықтың (және муниципалитеттің) аты жақын жердегі Торскен тауынан алынған. Атау "треска" деген мағына беретін "þorskr" сөзінен туындаған. (Норвегиядағы бірнеше таулар балыққа ұқсағандықтан олардың аты соған байланысты қойылған.)

Елтаңба

Герб 1990 жылдың 23 наурызында бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Сабль, молин кресі алтын" (I svart et gull ankerkors). Бұл гербтің қара фонда (түсінде) және молин кресінен (анкеркорсынан) тұратынын білдіреді. Молин кресі алтын түсті, яғни әдетте сары түспен боялады, бірақ егер металдан жасалса, алтын қолданылады. Крест – христиан дінінің және жергілікті теңіз портының маңыздылығының символы. Торскен экономикасы көбінесе портына байланысты, сондықтан аяқ тірегі бар крест – тиімді символ. Гербті Ивар Еноксен жасаған.

Экономика

Қала тұрғындарының көпшілігі муниципалитеттің солтүстік бөлігіндегі Гриллефьорд балық аулау ауылында тұрды. Екінші маңызды ауыл Торскен болды, ол оңтүстікке қарай бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Калдфарнес/Медби, Груннфарнес және Флакстадваг – оңтүстікке қарай орналасқан басқа балық аулау ауылдары. Муниципалитет Вестеролен архипелагының маңызды балық аулау аймақтарының ресурстарына жақын болды және 2004 жылы Торскен, Гриллефьорд, Калдфарнес және Груннфарнес қалаларында 9,8 миллион тонна балық түсірілді, ол балық өңдеуге жұмсалды. Көптеген адамдар балық аулау немесе балық өңдеу салаларында жұмыс істеді. Муниципалитетте өнімді орман аз болды, бірақ қорғалған жерлерде қарағайлар отырғызылған. Торскеннің оңтүстік бөлігінде пайдалы егістік жерлер болды. 1999 жылғы мәліметтер бойынша, муниципалитетте 2000 гектардан астам ауыл шаруашылығы жеріне ие бес шаруашылық болды.

Көлік

Andenes–Gryllefjord Ferry кемесі Андфьорден арқылы Андоя аралындағы Анден ауылына қатынайтын. Кеме әр жазда шамамен екі ай бойы жұмыс істеді. Муниципалитеттің солтүстік бөлігінен Калдфарнес, Груннфарнес және Флакстадваг елді мекендеріне дейінгі жол тікелей болмады. Солтүстікке, содан кейін көршілес Берг муниципалитетіне шығысқа қарай, одан Траной муниципалитетіне оңтүстікке қарай жүріп, сосын солтүстік-батысқа бұрылып Торскен муниципалитетіне қайту қажет болатын. Бұл Норвегияның қалған бөлігінен Торскенге жалғасатын жалғыз жолдар еді.

Үкімет

Торскен муниципалитеті бар болған кезде, бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік қамтамасыздандыру және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, сондай-ақ муниципалдық жолдар мен коммуналдық қызметтерді ұйымдастыруға жауапты болды. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылды. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен сайланды. Муниципалитет Сеня аудандық соты мен Хологланд апелляциялық сотының қарауында болды.

Муниципалды кеңес

Торскеннің муниципалдық кеңесі (Kommunestyre) төрт жылдық мерзімге сайланған 15 өкілден тұрды. Төмендегі кестелер саяси партиялар бойынша кеңестің тарихи құрамын көрсетеді.

География

Торскен – Сенья аралының батыс жағалауындағы қалың аймақ. Оның таулы жағалауына Сифьорден, Селфьорден, Торскефьорден, Грилльфьорден және Скипсфьорден сияқты көптеген фьордтар тіліп кірген. Тау шыңдары мен аралықтарында терең аңғарлар мен тар жартастар орналасқан. Муниципалитеттің ең биік нүктесі – Квенан тауы.