Кіріспе

1819 жылғы Ұлыбританияның контрреволюциялық заңнамасы, 2012 жылғы фильм

1819 жылдың 16 тамызындағы Петерлу қырғынынан кейін Ұлыбритания үкіметі болашақтағы кез келген ала-құлалықтарды болдырмау үшін жаңа заңнама енгізу арқылы шаралар қабылдады. Бұл заңдар, «Алты акт» деп белгілі болды, радикалдық реформалар мақсатындағы кездесулерді басуға бағытталған. Эли Халеви оларды «Лорд Сидмут пен оның әріптестерінің тікелей демеуімен контрреволюциялық үрейдің» кеңейтілген нұсқасы деп есептейді; кейбір кейінгі тарихшылар оларды заң мен тәртіпке жасалған салыстырмалы түрде жұмсақ әрекеттер ретінде қарастырып, олардың орындалуына толық сенімсіздікпен қарады.

Оқиғаның орын алуы және оның өтуі

Сент-Питердің даласында (Питерлоо) қарусыз ерлер мен әйелдерді өлтіргеннен кейін, наразылық митингтерінің толқыны Англияның солтүстігін шарлады, Мидлендс пен Төмендіктерге дейін таралып, барлығы он жеті графтыққа тарады. Жергілікті сот судьялары наразылықтарға қарамастан орталықтан қолдау сұрады; жауап ретінде Ұлыбритания Парламенті 23 қарашада қайта шақырылды және Ішкі істер министрі Генри Аддингтон жаңа заңдарды ұсынды. 30 желтоқсанға дейін заң қабылданды, вигтер оның қағидаларына да, көптеген егжей-тегжейлеріне де қарсы шықты. Заңдардың мақсаты радикалдық газеттерді үнсіздендіру, ірі жиналыстарды болдырмау және үкімет қарулы бүлік мүмкіндігін азайту болды. Парламенттегі пікірсайыстар кезінде әр партия өздерін қорғау үшін француз революциясының мысалын келтірді. Торилер француздық құқық тәртібі органдарының әлсіздігін көрсетті; ал вигтер керісінше, сөз бостандығы мен еркін баспасөздің қауіпсіздік тетігіне қажеттілігін баса көрсетті. 1818 жылғы сайлаудағы жетістіктерімен күшейтілген вигтер бастапқыда ұсынылған заңдарға үш маңызды түзету енгізе алды: қоғамдық жиналыстар жабық есіктердің артында өткізілуіне рұқсат берілді, ал ашық аудандағы жиналыстарға тыйым уақыт бойынша шектелді; баспасөз қылмыскерлерін жер аудару қиындатылды; және сот процесіндегі кешігулерді қысқарту айыпталушымен қатар айыптау тарапына да қолданылды. Дегенмен, алты заң премьер-министр Лорд Ливерпуль және оның әріптестері тарапынан қабылданды, бұл британдық революцияны болдырмауға бағытталған олардың қатаң саясатының бір бөлігі болды.

Актілердің күшін жою және олардың әсері

Әртүрлі актілерге әртүрлі уақыт шектері қолданылды. Бұрғылауға тыйым салу ХХ ғасырға дейін сақталды және тек 2008 жылы жойылды. Ал, қару-жарақ тәркілеуі 27 айдың соңында күшін жойды; ал бүлікшіл жиналыстарды болдырмау туралы заңға бес жылдық мерзім белгіленген, ол 1824 жылы жойылды. Г.М. Тревелян "Қоғамға ең ұзақ зиянды келтіргені – барлық мерзімді басылымдарға төрт пенниден салық салу туралы заң болды" – деп санайды, бұл салық (бір пенниге дейін) 1836 жылы төмендетілді, ал осы білімге салынатын салықтар ғасырдың ортасында толығымен жойылды. Алты заң халық естелігінде Пититтер режимінің қаталдығының символы ретінде Петерлумен бірге сақталды.