Олаф III (Олаф Миражный), король Норвегии (1067-1093). Участвовал в битве при Стамфорд-Бридже, укрепил власть монархии, основал Берген. История в Heimskringla.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Олаф III немесе Олаф Харальдссон (көне норвег тілінде: Óláfr Haraldsson, норвег тілінде: Olav Haraldsson; шамамен 1050 – 22 қыркүйек 1093), Бейбіт Олаф (көне норвег тілінде: Óláfr kyrri, норвег тілінде: Olav Kyrre) деп белгілі, 1067 жылдан 1093 жылы қайтыс болғанға дейін Норвегия королі болды. Ол 1066 жылы Англиядағы Стэмфорд Көпірі шайқасында болды, онда оның әкесі, король Харальд Хардрада жеңіліске ұшырап, қаза тапты, бұл оқиға оның патшалыққа келуіне тікелей себеп болды. Өкімшілік кезеңінде Олаф бұрынғы патшалық және шіркеу арасындағы қақтығыстарды бейбіт шешіп, монархияның билігін нығайтты және дәстүрлі түрде 1070 жыл шамасында Берген қаласын құрғандығы айтылады. 1225 жыл шамасында Снорри Стурлусон «Хеймскрингла» кітабында Олаф патша туралы «Олав Кирридің сағасын» жазды.
Olaf III or Olaf Haraldsson (Old Norse: Óláfr Haraldsson, Norwegian: Olav Haraldsson; c. 1050 – 22 September 1093), known as Olaf the Peaceful (Old Norse: Óláfr kyrri, Norwegian: Olav Kyrre), was King of Norway from 1067 until his death in 1093. He was present at the Battle of Stamford Bridge in England in 1066 where his father, King Harald Hardrada, saw defeat and was killed in action, an event that directly preceded his kingship. During his rule, Olaf made peace with regards to earlier royal conflicts with the church, strengthened the power of the monarchy, and is traditionally credited with founding the city of Bergen circa 1070. Around 1225, Snorri Sturluson wrote Olav Kyrres saga about King Olaf in the Heimskringla.
Өмірбаян
Олаф – король Харальд Хардрада мен Тора Торбергсдаттердің ұлы. 1066 жылы Олаф Англияға шабуыл жасаған кезде әкесіне қосылды. Алайда, 1066 жылдың 25 қыркүйегінде Стэмфорд Көпірі шайқасында ол 16 жаста болған. Ол Риколлда кемелерді күзетіп, шайқасқа қатыспады. Норвегиялықтардың жеңілісінен кейін ол норвегиялық шабуыл жасаушы күштердің қалдықтарымен бірге Оркниге қайтып, онда қыстады. Норвегияға қайту сапары 1067 жылдың жазында болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін Олаф патшалық билігін ағасы Магнус II (Магнус 2 Харальдссон)пен бөлісті, ол бір жыл бұрын король болған еді. 1069 жылы король Магнус қайтыс болғаннан кейін Олаф Норвегияның жалғыз билеушісі болды. Оның билігінде Норвегия ұзақ уақыт бойы бейбітшілікке ие болды. Ол жаулап алуға бағытталған сыртқы саясаттан бас тартып, келісімдер мен неке арқылы Норвегияның тәуелсіздігін қорғады. Ішкі салада ол шіркеу ұйымын күшейтуге және мемлекетті жаңғыртуға баса мән берді. Соңғысы, басқалармен қатар, күзетшілерді қайта ұйымдастыруға және Берген сияқты маңызды қалаларды патша резиденциясы ретінде тиімді пайдалануға мүмкіндік берді. Снорри Стурлусонның «Хеймскрингла» еңбегінде айтылғандай, Олаф Берген қаласын (алғашқыда Бьёргвин деп аталған) құрған делінеді. Харальд Хардраданың өлімі және 1066 жылы норвегиялықтардың ауыр жеңілісі Дания королі Свенд Эстридсенді Норвегияға шабуыл жасауға итермеледі. Король Свенд 1064 жылы Харальд Хардрадамен жасасқан атысты тоқтату туралы келісімге енді мойын бұрмады, өйткені ол екі корольдің өмір бойы ғана жарамды болар еді. Алайда Олаф король Свендпен бейбітшілік орнатып, оның қызы Ингеридке үйленді. Кейін Олафтың әкесінен туған әпкесі Ингегерд король Свендтің ұлы Олафқа тұрмысқа шықты. Дания күштерінің Англияға шабуылдары болғанымен, Дания мен Норвегия арасында бейбітшілік сақталды. Олаф Англияны жаулап алған Вильгельммен де бейбітшілік орнатты. Олаф шіркеумен қарым-қатынасында әкесінен өзгеше көзқарас білдірді. Харальд Хардрада Норвегия шіркеуіне қатысты Бремен архиепископының билігіне байланысты үнемі қақтығыстарға ұшырады. Әкесінен айырмашылығы, Олаф бұл билікті толық мойындады. Оның осы келісімшілдік көзқарасының артында саяси есептеулер, сондай-ақ шіркеу ұйымын күшейтуге деген ниеті болуы мүмкін. Осы уақытқа дейін епископтар корольдің кеңесінің мүшелері болып, король елді аралап сапарлағанда шіркеу істерін басқарып, король дүниелік мәселелермен айналысқан. Епископтар Осло, Нидарос және Берген қалаларында тұрақты резиденция құрды. Король Олаф сонымен қатар Бергендегі Христиан шіркеуі мен Тронхеймдегі Нидарос соборы сияқты шіркеулерді салуға бастама көтерді. Олаф король билігін күшейтіп, Норвегияда гильдиялар жүйесін енгізді. Олафтың үкіметі провинциялық заңдарды жазуды белсенді түрде қолға алғанының айқын белгілері бар. Норвегия заңы Гулатингсловен, оның билігінде алғаш рет жазбаша түрінде жазылған болуы мүмкін. Король Олаф 1093 жылдың 22 қыркүйегінде Норвегияның сол кездегі бөлігі болған Ренрикедегі Хаукбода (қазіргі Хокеби, Танум муниципалитеті, Швеция) аурудан қайтыс болды.
Olaf was a son of King Harald Hardrada and Tora Torbergsdatter. Olaf joined his father during the invasion of England during 1066. However, he was only 16 years old during the Battle of Stamford Bridge on 25 September 1066. He stayed guarding the ships at Riccall and did not participate in the fighting. After the Norwegian defeat, he sailed with the remains of the Norwegian strike force back to Orkney, where they wintered. The return journey to Norway took place in summer 1067. After the death of his father, Olaf shared the kingdom with his brother Magnus II (Magnus 2 Haraldsson) who had become king the previous year. When King Magnus died during 1069, Olaf became the sole ruler of Norway. During his reign, the nation of Norway experienced a rare extended period of peace. He renounced any offensive foreign policy, instead protecting Norway's sovereignty through agreements and marriage connections. Domestically he emphasized the church's organization and the modernization of the kingdom. The latter resulted in, among other things, the reorganization of the body guard and of measures under which key cities, especially Bergen, could better serve as a royal residence. According to the Heimskringla by Snorri Sturluson, Olaf is said to have founded the city of Bergen (originally called Bjørgvin). The death of Harald Hardrada and the serious defeat suffered by the Norwegians in 1066 tempted the Danish king, Svend Estridsen, to prepare for an attack on Norway. King Svend no longer felt bound by the ceasefire agreement signed with Harald Hardrada in 1064, since it would only be valid for the two kings during their own lives. However Olaf made peace with King Svend and married the king's daughter Ingerid. Later, Olav's half sister Ingegerd married King Svend's son Olaf. Although there were some attacks on England by Danish forces, peace persisted between Denmark and Norway. Olaf also made peace with William the Conqueror of England. King Olaf broke with his father's line in his relationship to the church. Harald Hardrada had developed a continuing conflict with the Archbishopric of Bremen due to the archbishop's authority over the Norwegian church. Unlike his father, Olav recognized that authority fully. Political considerations may have been behind this conciliatory attitude, as may have been Olaf's concern with the church organization. Until his time bishops had formed part of the king's court and traveled with him around the country to take care of the ecclesiastical affairs while the king took care of worldly matters. The bishops established fixed residence in Oslo, Nidaros and Bergen. King Olaf also took the initiative for the construction of churches, including Christ Church in Bergen and Nidaros Cathedral in Trondheim. Olaf strengthened the power of the king and instituted the system of guilds in Norway. There are strong indications that the government of King Olaf began writing secure provincial laws to a greater extent. The Norwegian law Gulatingsloven was probably put in writing for the first time during his reign. King Olaf died of illness on 22 September 1093 in Haukbø, Rånrike, then part of Norway (now Håkeby, Tanum Municipality, Sweden).
Ескерткіш
Норвегияның Берген қаласында қаланың 900 жылдығына байланысты король Олаф Кирреге ескерткіш қойылды. Белгілі норвегиялық мүсінші Кнут Стиннің абстрактілі ат мүсіні 1998 жылдың 21 мамырында ашылды.
A memorial to King Olaf Kyrre was placed in Bergen, Norway in connection with the city's 900 year anniversary. The abstract equestrian statue by noted Norwegian sculptor Knut Steen was unveiled on 21 May 1998.
"Мэйн пенни"
Мэн пенни – 1957 жылы АҚШ-тың Мэн штатында табылған норвегиялық күміс монета. Ол Колумбияға дейінгі теңіз арқылы байланысқа дәлел ретінде ұсынылған. Монета Олаф III заманына жатқызылған. Оның Норвегиядан қазіргі АҚШ аумағындағы жергілікті американдық елді мекенге қалай келгені әлі де түсініксіз және қызу дау тудырып отыр.
The Maine penny a Norwegian silver coin discovered in the US State of Maine in 1957 and suggested as evidence of Pre Columbian trans oceanic contact has been dated to the time of Olaf III. The circumstances of its arrival from Norway to a Native American village in the present US territory remain unclear and highly disputed.