Кіріспе
Су бояу әдісі – су бояу (американдық ағылшын тілінде) немесе акварель (британдық ағылшын тілінде; орфографиялық айырмашылықтарға назар аударыңыз), сондай-ақ акварель (akwaʁɛl; латын тіліндегі aqua – «су» сөзінің итальянша кішіртпе түрі) – пигменттер су негізіндегі ерітіндіде таратылған бояулармен жұмыс істеу әдісі. Акварель осы техниканың өзіне де, осы техникамен салынған туындыға да қатысты. Суда еритін бояулармен (су бояулары емес) салынған акварельдерді мамандар акварель атраменто (латын тілінде «сиямен салынған акварель») деп атайды. Дегенмен, бұл термин қазір көбінесе қолданылмайды. Акварель суреттері үшін ең көп қолданылатын және дәстүрлі материал – акварель қағазы. Басқа материалдарға тас, піл сүйегі, жібек, қамыс, папирус, қабықты қағаздар, пластик, пергамент, былғары, мата, ағаш және акварель кенептері (акварельмен жұмыс істеуге арналған арнайы гессомен жабылған) жатады. Акварель қағазы көбінесе толығымен немесе жартылай мақтадан жасалады. Бұл бетке қажетті текстураны береді және ылғалдану кезінде бұрмалануды азайтады. Акварель қағаздары көбінесе 300 г/м² (140 фунт) салмақтан кем емес, жақсы текстура мен көрініс беретін суық басылған қағаздар болып табылады. 300 г/м² (140 фунт) салмақтан төмен қағаз көбінесе эскиздер үшін ғана ұсынылады. Акварельдің басты ерекшелігі – мөлдірлік. Акварель бояуларын қытай ақ бояуымен қосу арқылы жабық түске (мөлдір емес) жетілуі мүмкін. Бірақ бұл әдіс «нағыз акварель» (дәстүрлі) техникасында қолданылмайды. Су бояуы – ежелгі сурет салу түрі, тіпті өнердің ең ежелгі түрі де болуы мүмкін. Сиямен салынған суреттер щеткамен салынған сурет немесе орама суреті деп аталады. Қытай, Корея және Жапон суреттерінде бұл басым техника болып табылады, көбінесе қара немесе қоңыр түстерде, көбінесе сия немесе басқа пигменттер қолданылады. Үндістан, Эфиопия және басқа да елдерде де сурет салудың ұзақ дәстүрі бар. Көптеген еуропалық суретшілер, әсіресе 19 ғасырдың басында, акварельді майға немесе гравюраға дайындалатын «аяқталған» жұмыстың эскизін салу үшін негізгі құрал ретінде пайдаланды. 18 ғасырдың соңына дейін дәстүрлі акварельдер «түсті суреттер» деп белгілі болды.
Watercolor (American English) or watercolour (British English; see spelling differences), also aquarelle (akwaʁɛl; from Italian diminutive of Latin aqua 'water'), is a painting method in which the paints are made of pigments suspended in a water based solution. Watercolor refers to both the medium and the resulting artwork. Aquarelles painted with water soluble colored ink instead of modern water colors are called aquarellum atramento (Latin for "aquarelle made with ink") by experts. However, this term has now tended to pass out of use. The conventional and most common support — material to which the paint is applied—for watercolor paintings is watercolor paper. Other supports or substrates include stone, ivory, silk, reed, papyrus, bark papers, plastics, vellum, leather, fabric, wood, and watercolor canvas (coated with a gesso that is specially formulated for use with watercolors). Watercolor paper is often made entirely or partially with cotton. This gives the surface the appropriate texture and minimizes distortion when wet. Watercolor papers are usually cold pressed papers that provide better texture and appearance with a weight at least 300 gsm (140 lb). Under 300 gsm (140 lb) is commonly not recommended for anything but sketching. Transparency is the main characteristic of watercolors. Watercolors can also be made opaque by adding Chinese white. This is not a method to be used in "true watercolor" (traditional). Watercolor paint is an ancient form of painting, if not the most ancient form of art itself. with inks is referred to as brush painting or scroll painting. In Chinese, Korean and Japanese painting it has been the dominant medium, often in monochrome black or browns, often using inkstick or other pigments. India, Ethiopia and other countries have long watercolor painting traditions as well. Many Western artists, especially in the early 19th century, used watercolor primarily as a sketching tool in preparation for the "finished" work in oil or engraving. Until the end of the eighteenth century, traditional watercolors were known as 'tinted drawings'.
Тарих
Акварель өнерінің тарихы палеолит дәуіріндегі Еуропадағы үңгір суреттеріне дейін жетеді және кем дегенде Египет заманынан бері қолжазбаларды суреттеу үшін қолданылып келеді, ал Еуропаның орта ғасырларында ерекше дамыды. Дегенмен, оның үздіксіз тарихы өнер құралы ретінде Ренессанс дәуірінен басталады. Немец Солтүстік Ренессансының суретшісі Альбрехт Дюрер (1471–1528), бірнеше әдемі ботаникалық, жабайы жануарлар мен ландшафт акварелін салған, акварель өнерінің алғашқы үлгілерінің бірі саналады. Германиядағы акварель салу мектебін Ханс Бол (1534–1593) Дюрер Ренессансының бір бөлігі ретінде басқарды. Осы ерте басталуына қарамастан, барокко кезеңінің суретшілері акварельді көбінесе эскиздер, көшірмелер немесе эстамптар (толық көлемді дизайн суреттері) үшін пайдаланды. Акварель өнерінің алғашқы шеберлері Ван Дейк (Англияда болған кезінде), Клод Лоррен, Джованни Бенедетто Кастильоне және көптеген голланд және фламанд суретшілері болды. Алайда, ботаникалық және жануарлар дүниесін суреттеу акварель өнеріндегі ең көне және маңызды дәстүрлерді құрайды. Ботаникалық суреттер Ренессанс кезінде кітаптар мен жарнама парақтарында қолмен боялған ксилографиялар түрінде де, пергамент немесе қағазға боялған сиялы суреттер түрінде де танымал болды. Ботаникалық суретшілер дәстүрлі түрде ең талапкер және шебер акварель суретшілері болды, тіпті бүгінде акварель – толық түспен жинақтау, түсіндіру және бейнелеудің бірегей қабілетімен – ғылыми және музейлік басылымдарды суреттеу үшін қолданылады. Жабайы табиғатты суреттеу 19 ғасырда Джон Джеймс Одубон сияқты суретшілердің еңбегі арқасында гүлденді, ал бүгінде көптеген табиғатты зерттеушілердің анықтамалықтары әлі де акварельмен суреттелген.
Ағылшын тілі мектебі
XVIII ғасырда акварель сурет салудың кең таралуына, әсіресе Англияда, бірнеше фактор ықпал етті. Элиталық және аристократиялық топтар арасында акварель суреті жақсы білімнің маңызды бөлігі саналды; карта жасаушылар, әскери шенеуніктер мен инженерлер оны мүліктерді, жерді, бекіністерді, геологиялық ерекшеліктерді бейнелеуде, сондай-ақ қоғамдық жұмыстарды немесе тапсырылған жобаларды көрсетуде пайдалы деп бағалады. Акварель суретшілері жиі геологиялық немесе археологиялық экспедицияларға қатысты, олар Дилетанттар қоғамы (1733 жылы құрылған) қаржысымен Жер орталығындағы, Азиядағы және Жаңа әлемдегі жаңалықтарды құжаттау үшін ұйымдастырылды. Бұл экспедициялар топографиялық суретшілерге деген сұранысты арттырып, сол кездегі әрбір сәнді жас адам бастан өткен Италияға жасалған Ұлы саяхат барысындағы танымал орындардың естелік суреттерін жасады. XVIII ғасырдың соңында ағылшын дін қызметкері Уильям Гилпин Англияның ауылдық аймандарына жасаған суреттес саяхаттарын сипаттайтын өте танымал кітаптар сериясын жазды және оларды өзен аңғарларының, ежелгі қамалдардың және тасталған шіркеулердің бір түсті акварель суреттерімен безендірді. Бұл мысал акварельді жеке туристік күнделік ретінде танымал етті. Осы мәдени, инженерлік, ғылыми, туристік және әуесқойлық қызығушылықтардың бірігуі акварельді ерекше ағылшындық "ұлттық өнер" ретінде мойындауға және насихаттауға әкелді. Уильям Блейк қолмен боялған гравиюралық поэзия кітаптарын жариялады, Данте "Тозақ" поэмасына иллюстрациялар жасады, сондай-ақ акварельде үлкен монотиптік туындылармен тәжірибе жүргізді. Бұл кезеңдегі маңызды акварель суретшілерінің қатарында Томас Гейнсборо, Джон Роберт Козенс, Фрэнсис Таун, Майкл Анджело Рукер, Уильям Парс, Томас Хирн және Джон Уорвик Смит болды. XVIII ғасырдың соңынан XIX ғасырға дейін баспа кітаптары мен тұрмыстық өнер нарығы осы өнер түрінің дамуына үлкен үлес қосты. Акварельдер коллекциялық пейзаж немесе туристік гравюралар жасау үшін негізгі құжат ретінде пайдаланылды, ал қолмен боялған акварельдердің түпнұсқалары немесе танымал суреттердің көшірмелері көптеген жоғары сыныпты өнер коллекцияларын толықтырды. Томас Роулендсонның сатирикалық парақшалары, олардың көпшілігі Рудольф Акерманмен басылды, сонымен қатар кең таралды. Акварельді тәуелсіз, жетілген өнер түрі ретінде қалыптастырған үш ағылшын суретшісі – Пауль Сэндби (1730–1809), көбінесе "ағылшын акварелінің әкесі" деп аталады; Томас Гиртин (1775–1802), ол оны үлкен форматты, романтикалық немесе суреткерлік ландшафт суреттері үшін пайдалануды бастады; және Джозеф Малорд Уильям Тернер (1775–1851), ол акварель суреттерін билік пен тазартудың ең жоғары деңгейіне жеткізіп, жүздеген керемет тарихи, топографиялық, сәулеттік және мифологиялық акварель суреттерін жасады. Оның акварель суреттерін кезең-кезеңмен дамыту әдісі, ылғал қағазға жайылған үлкен, түсініксіз түсті аймақтардан басталып, жуу және глазурь арқылы суретті тазарту, оған "шеберханалық тиімділікпен" көптеген суреттер жасауға мүмкіндік берді және оны жеке көркемсурет галереясынан сату арқылы мультимиллионер етті. Тернер мен Гиртиннің маңызды және талантты замандастарының қатарында Джон Варли, Джон Селл Котман, Энтони Копли Филдинг, Сэмюэл Палмер, Уильям Хавелл және Сэмюэл Прут болды. Швейцариялық суретші Абрахам Луи Родольф Дюкрос үлкен форматтағы романтикалық акварель суреттерімен де танымал болды. Әуесқойлық қызмет, баспа нарықтары, орта таптың өнер жинау және XIX ғасыр техникасы ағылшын акварель суретшілерінің қоғамдарын құруға әкелді: Суретшілер қоғамы (1804, қазір Корольдік акварель қоғамы деп аталады) және Жаңа акварель қоғамы (1832, қазір Корольдік акварель суретшілері институты деп аталады). (Шотландияның акварель суретшілері қоғамы 1878 жылы құрылды, қазір ол Корольдік шотландия акварель суретшілері қоғамы деп аталады.) Бұл қоғамдар көптеген суретшілерге жыл сайынғы көрмелер мен сатып алушыларды ұсынуды қамтамасыз етті. Олар сондай-ақ дәстүрлі ("түзді") акварельдің жақтастары мен денелі бояу немесе гуашьпен мүмкін болатын тығыз түсті ("түзсіз") акварельді ерте қабылдағандар арасындағы шағын мәртебелі бәсекелестік пен эстетикалық пікірталастарға қатысты. Грузин және Виктория дәуірлерінің соңында британ акварелінің шыңына жетті, бұл XIX ғасырдың қағаз бетіне жасалған ең әсерлі туындыларының бірі, суретшілер Тернер, Варли, Котман, Дэвид Кокс, Питер де Винт, Уильям Генри Хант, Джон Фредерик Льюис, Майлз Биркет Фостер, Фредерик Уолкер, Томас Коллиер, Артур Мелвилл және басқалардың еңбегінің нәтижесінде болды. Әсіресе, Ричард Паркес Бонингтонның әдемі, мүсіндей және атмосфералық акварельдері ("жанрлық суреттер") акварель сурет салуға халықаралық сұраныс тудырды, әсіресе Англияда және Францияда 1820 жылдары. XIX ғасырдың соңында портретші Фредерик Хавилл Англияда акварельді орнатуда маңызды рөл атқарды. Өнер сыншысы Хантли Картер Хавиллді "акварель мектебінің негізін қалаушы" деп сипаттады. Акварельдің танымал болуы көптеген жаңалықтарға әкелді, оның ішінде ауыррақ және көбірек сіңген қағаз, акварель үшін арнайы жасалған щеткалар ("қаламдар"). Акварель туралы оқулықтар алғаш рет Варли, Кокс және басқалармен жазылды, бұл бүгінгі күнге дейін осы жанрдағы сурет салу нұсқауларын анықтайтын қадамдық нұсқауларды орнатып берді. Ағылшын өнер сыншысы Джон Раскинның "Сурет салу негіздері" атты акварель оқулығы 1857 жылы жарық көргеннен бері бір рет ғана басылымнан тыс қалды. Акварельдің коммерциялық брендтері сатылды және бояулар металл түтіктерде немесе студиялық фарфорда "ерітіліп" немесе далалық металл бояу қораптарында қолданылатын құрғақ торттар түрінде салынды. Химиядағы жаңалықтар көптеген жаңа пигменттерді қолжетімді етті, оның ішінде синтетикалық ультрамарин көгілдірі, кобальт көгілдірі, виридиан, кобальт күлгін, кадмий сары, ауреолин (калий кобальтинітріті), мырыш ақ және кармин мен мадер көлінің кең ауқымы. Бұл пигменттер өз кезегінде барлық сурет салу орталарында түстің көбірек қолданылуын ынталандырды, бірақ ағылшын акварельдерінде, әсіресе Пре-Рафаэлит ағайындылығында осының әсері көрінді.
Америка Құрама Штаттары
Акварель суреті де 19 ғасырда АҚШ-та кең таралды; оның көрнекті алғашқы шеберлері Джон Джеймс Одубон, сондай-ақ Уильям Х. Бартлетт және Джордж Харви сияқты Гудзон мектебінің ерте суретшілерін қамтыды. Ғасырдың ортасына қарай Джон Раскиннің ықпалы акварельге деген қызығушылықты арттырды, әсіресе Джон У. Хилл Генри, Уильям Трост Ричардс, Родерик Ньюман және Фиделия Бриджес сияқты суретшілердің егжей-тегжейлі "Раскин стиліндегі" шығармаларына әкелді. Америка акварель суретшілері қоғамы (қазіргі Америка акварель суретшілері қоғамы) 1866 жылы құрылды. 19 ғасырдың соңында осы өнер түрінің көрнекті американдық өкілдері Томас Моран, Томас Эйкинс, Джон Лафарж, Джон Сингер Сарджент, Чайльд Хассам және, ең бастысы, Уинслоу Гомер болды.
Еуропа
Акварель Еуропа континентінде осылайша кең таралмады. 18-ғасырда гуашь итальян суретшілері Марко Риччи мен Франческо Зуккарелли үшін маңызды құрал болды, олардың пейзаж суреттері жиі жинақталды. Гуашь Францияда да көптеген суретшілер қолданды. 19-ғасырда ағылшын мектебінің ықпалы Францияда «мөлдір» акварельді танымал етті, және ол Эжен Делакруа, Франсуа Мариус Гранэ, Анри Жозеф Харпинье және сатирик Оноре Домье үшін маңызды құралға айналды. Акварельді жиі қолданған еуропалық суретшілердің қатарында Германиядан Адольф Менцель және Польшадан Станислав Масловский болды. Жарыққа ұшырағанда тездей боялған, мұнайдан алынған анилин бояуларының (және олардан жасалған пигменттердің) пайдалануы, сондай-ақ 1857 жылы Британ мұражайына қалған жиырма мың Дж.М.У. Тернер суреттерін сақтауға жасалған күш-жігер акварельдегі пигменттердің беріктігіне қатысты жаңа бағалауға алып келді. Бұл олардың мәртебесі мен бағасының күрт төмендеуіне себеп болды. Бірақ, кейбір суретшілер 20-ғасырға дейін осы техниканы ұната берді және оны дамыта берді. Поль Сигнак пейзаж және теңіз акварельдерін жасады, ал Поль Сезанн толыққанды таза түстердің қабаттасқан кішкентай глазурьдерінен тұратын акварель сурет салу стилін жасады.
20 және 21 ғасырлар
20 ғасырдағы суретшілердің арасында Василий Кандинский, Эмиль Нольде, Пол Клее, Эгон Шиле және Рауль Дюфи сияқты маңызды туындылар жасаған суретшілер болды. Америкадағы негізгі өкілдеріне Чарльз Бёрчфилд, Эдвард Хоппер, Джорджия О’Кифф, Чарльз Демут және Джон Марин (оның барлық жұмысының 80% акварель) кірді. Осы кезеңде американдық акварель суреттері көбінесе еуропалық импрессионизм мен постымпрессионизмді еліктеді, бірақ 1920-1940 жылдар аралығында акварель суреттерінің «аймақтық» стильдерінде айқын жекелік дамыды. Атап айтқанда, «Кливленд мектебі» немесе «Огайо мектебі» Кливленд өнер мұражайының төңірегінде қалыптасты, ал Калифорниялық суретшілер көбінесе Голливудтағы анимациялық студиялармен немесе Шоуинард өнер институтымен (қазіргі Калифорния өнер институты) байланысты болды. Калифорниялық суретшілер өз штаттарының әртүрлі географиялық ерекшеліктерін, Жерорта теңізі климатын және «автомобильге қолжетімділікті» пайдаланып, ашық ауадағы немесе «пленэр» дәстүрін қайта жандандырды. Олардың ең ықпалдылары Фил Дайк, Миллард Шитс, Рекс Брандт, Донг Кингман және Милфорд Зорнес болды. 1921 жылы құрылған Калифорния су бояулар қоғамы кейіннен Ұлттық су бояулар қоғамы болып аталды және олардың туындыларының маңызды көрмелерін ұйымдастырды. Қазіргі уақытта әлемдегі ең үлкен акварель суреті (биіктігі 3 метр, ені 5 метр) – «6-ғимараттың портреті: Ішкі көрініс». Американдық суретші Барбара Прейдің MASS MoCA тапсырысы бойынша салған туындысын MASS MoCA-ның Роберт У. Уилсон ғимаратында көруге болады. Абстракті экспрессионизмнің өркендеуі, сондай-ақ әуесқой суретшілердің және жарнамалық немесе шеберханалық стильдегі суреттердің ықпалы акварель суреттерінің 1950 жылдан кейін уақытша танымалдығының төмендеуіне әкелді. Дегенмен, акварель суреттерін Марта Бёрчфилд, Джозеф Рафаэль, Эндрю Уайет, Филипп Перлштейн, Эрик Фишл, Герхард Рихтер, Ансельм Кифер және Франческо Клементе сияқты суретшілер пайдалана беруде. Испанияда Сефери Оливе өзінің жаңа стилін жасады, оған оның шәкірттері, мысалы Рафаэль Алонсо Лопес Монтеро және Франсеск Торне Гавалда еліктеді. Мексикадағы негізгі өкілдері – Игнасио Барриос, Эдгардо Коглан, Анхель Мауро, Висенте Мендиола және Пастор Веласкес. Бұл сурет техникасының көптеген жақтастары бар Канар аралдарында Франсиско Боннин Герин, Хосе Комас Квесада және Альберто Манрике сияқты көрнекті суретшілер бар.
Акварель бояуы
Акварель бояуы төрт негізгі құрамдас бөліктен тұрады: пигмент; пигментті суспензияда ұстау үшін арабика желімі; глицерин, өгіздің сарысы, бал және консерванттар сияқты қоспалар пигмент пен тасымалдағыш қоспаның тұтқырлығын, жасыруын, беріктігін немесе түсін өзгерту үшін; және бояуды жағу үшін сұйыту немесе азайту үшін қолданылатын еріткіш ретінде буланып кететін су. Сулы орта деген жалпы термин суды еріткіш ретінде пайдаланатын және қылқаламмен, қаламмен немесе шашыратқышпен қолдануға болатын кез келген сурет салу ортасын білдіреді. Бұл көбінесе сия, акварель, темпера, казеин, гуашь және қазіргі акрил бояуларын қамтиды. "Акварель" термині суда еритін күрделі көмірсуларды байланыстырғыш ретінде пайдаланатын бояуларды білдіреді. Бастапқыда (16-18 ғасырларда) акварель байланыстырғыштары қант және/немесе тері желімдері болды, бірақ 19 ғасырдан бері табиғи арабика желімі артықшылыққа ие, оған байланыстырғыштың пластикалық қасиеттерін және ерігіштігін жақсарту үшін глицерин және/немесе бал қосылады, сондай-ақ өнімнің сақталу мерзімін ұзарту үшін басқа химиялық заттар қосылады. "Бодиколор" термині мөлдір емес, жабық бояуды білдіреді. Бұл термин көбінесе гуашь деп аталатын жабық акварель бояуын білдіреді. Қазіргі заманғы акрил бояулары байланыстырғыш ретінде акрил шайыр дисперсиясын пайдаланады.
Саудаға арналған акварельдер
18 ғасырдың басында акварель суретшілері пигменттерді аптекарь немесе арнайы "түс сатушыдан" сатып алып, оларды арабика немесе басқа да байланыстырғыш заттармен араластырып, бояуларын өздері жасауға мәжбүр болды. Алғашқы саудаға түскен бояулар шайырлы, кішкентай блоктар болды, оларды суға батырып, еңбектеп "үгітіп" қолдануға болатын түс интенсивтілігіне жеткізу қажет еді. Уильям Ривз 1766 жыл шамасында түс сатушы ретінде қызметін бастады. 1781 жылы ол және оның інісі Томас Ривз ағылшын акварелінің "алтын ғасырында" пайда болған, уақытты үнемдейтін ыңғайлылығы – ылғалды акварель бояу "кегін" ойлап тапқандары үшін Өнер қоғамының күміс палитрасымен марапатталды. Бұл "кек" ылғалды қылқаламға тиген кезде бірден еріді. Қазіргі заманғы акварель бояулары түтікшелерде, палитраларда және сұйық түрде қол жетімді. Бүгінде сатылатын бояулардың көп бөлігі стандартты өлшемдегі, қысылатын кішкентай металл түтікшелерде болады және тіс пастасы сияқты консистенцияға ие болу үшін белгілі бір мөлшерде сумен араластырылады. Қолдану үшін бұл пастаны сумен одан әрі сұйылту қажет. Палитралық бояулар (іс жүзінде ашық пластикалық контейнердегі кішкентай кептірілген "кектер" немесе бояу таяқшалары) әдетте екі өлшемде сатылады: толық және жартылай палитралар. Қазіргі заманғы өнеркәсіптік органикалық химияның арқасында суретшілерге қол жетімді түстердің әртүрлілігі, қанықтығы және тұрақтылығы едәуір жақсарды. Ханза сары, фталоцианин көк және квинакридон (PV 122) енгізілуімен дұрыс және уытсыз негізгі түстер енгізілді. Принцип бойынша, осы үш түстің жиынтығынан барлық басқа түстерді араластыруға болады, себебі классикалық техникада ақ түс қолданылмайды. Пигменттердің қазіргі заманғы дамуы көркемдік сұраныспен шақырылмады. Сурет материалы индустриясы әлемдік бояу немесе пигмент өндірісіне нарықтық ықпал ету үшін тым кішкентай. Ауреолин сияқты сирек жағдайларды қоспағанда, барлық қазіргі заманғы акварель бояулары кеңінен өнеркәсіптік қолданыстағы пигменттерді пайдаланады. Бояу өндірушілер осы пигменттерді өнеркәсіптік стандарттар бойынша өте аз көлемде сатып алады, оларды байланыстырғыш заттармен, еріткіштермен және қоспалармен ұнтақтап, қаптау жасайды. Қымбат брендтердегі минералды пигменттерді ұнтақтау процесі, бояуды сумен қолданғанда түстің жақсы таралуын қамтамасыз ету үшін бөлшектердің мөлшерін азайтады.
Ашықдық
19-ғасырдағы ағылшын өнер әлеміндегі пікір таластарда гуашь дәстүрлі акварельдерге қатысты қарсы қойылып, оның жоғары жасыру қабілеті немесе "мөлдірлік" жоқтығы үшін сынға ұшырады; "мөлдір" акварельдер жоғары бағаланды. Түссіз бояуға деген қарсылықтың себебі 19-ғасырдың соңына дейін бояудың жабылу қасиетін арттыру үшін қорғасын ақ бояу қолданылуында жатты. Бұл пигмент күкіртті ластанудың әсерінен қара түске айналып, туындыны толығымен бүлдіретін еді. "Мөлдір" акварельдер "жарықтандырады" деген дәстүрлі пікір, олар қағазға жабыстырылған боялған шыныға ұқсайды – түс пигмент арқылы жарық өтуі, қағаздан шағылысуы және көрерменге қайта пигмент арқылы өтуі нәтижесінде күшейеді – бұл жалған. Акварель бояулары акрил немесе май бояулары сияқты біртұтас бояу қабатын құрамайды, керісінше пигмент бөлшектерін қағаз бетіне кездейсоқ шашыратады; мөлдірлік бөлшектер арасында қағаздың көрінуімен байланысты. Акварельдер акрил немесе май бояуларына қарағанда жарыққырақ көрінуі мүмкін, себебі пигменттер таза нысанда жатады, пигмент түстерін жасыратын толтырғыштар (мысалы, каолин) аздау немесе мүлдем жоқ. Әдетте, желімнің көп бөлігі немесе барлығы қағазға сіңіп кетеді, бұл желімнің пигменттің көрінуіне әсер етуіне мүмкіндік бермейді. Желімнің сіңуі пигменттің қағазға жабысуын азайту емес, керісінше арттырады, себебі оның бөлшектері талшықтарға оңайрақ еніп сіңеді. Шындығында, желімнің маңызды функциясы – суретші боялған аймақта ашық дақ жасағысы келген жағдайда түстің "көтерілуін" (алынып тасталуын) жеңілдету болып табылады. Сонымен қатар, желім пигмент бөлшектерінің ұйысуына кедерес жасайды.
Тарих
Эндрю Уилтон мен Энн Лайлз. Ұлыбританиялық акварельдердің алтын ғасыры (1750–1880). Престел, 1993 жыл. Энн Лайлз және Робин Хамлин. Oppé коллекциясынан британ акварельдері. Tate Gallery Publishing, 1997 жыл. Кристофер Финч. Америка акварельдері. Аббевилл баспасы, 1991 жыл. ASIN B000IBDWGK
Кристофер Финч. XIX ғасыр акварельдері. Аббевилл баспасы, 1991 жыл. Кристофер Финч. ХХ ғасыр акварельдері. Аббевилл баспасы, 1988 жыл. Эрик Шэйнс. Тернер: Ұлы акварельдер. Корольдік өнер академиясы, 2001 жыл. Мартин Харди. Ұлыбританиядағы сурет салу (3 томдық: I. XVIII ғасыр; II. Романтикалық кезең; III. Виктория дәуірі). Бэтсфорд, 1966–1968 жылдар. Майкл Кларк. Ұсыныс қызықтырады: ағылшын акварельдерінің әлеуметтік тарихы. Британ мұражайының басылымы, 1981 жыл. ASIN B000UCV0XO
Мур, Шон. Ең толық бейне сөздік. Dorling Kindersley, 1994 жыл.
Christopher Finch. Nineteenth Century Watercolors. Abbeville Press, 1991. Christopher Finch. Twentieth Century Watercolors. Abbeville Press, 1988. Eric Shanes. Turner: The Great Watercolours. Royal Academy of Arts, 2001. Martin Hardie. Water Colour Painting in Britain (3 volumes: I. The Eighteenth Century; II. The Romantic Period; III. The Victorian Period.). Batsford, 1966–1968. Michael Clarke. The Tempting Prospect: A Social History of English Watercolours. British Museum Publications, 1981. ASIN B000UCV0XO
Moore, Sean. Ultimate Visual Dictionary. Dorling Kindersley, 1994.
Оқулық және техника
Рекс Брандт. Акварельмен жеңіске жету жолдары: Жиырма сабақта мөлдір акварельдің негізгі техникалары мен әдістері. Ван Ностранд Рейнхольд, 1973 жыл. Дэвид Дьюи. "Акварель кітабы: Бүгінгі суретші үшін материалдар мен техникалар". Уотсон Гуптилл, 1995 жыл. Донна Сельдин Дженис. "Шетелдегі Саржант: Тұлғалар мен пейзаждар". Abbeville Press; 1-ші басылым (1997 жылдың қазаны). Чарльз ЛеКлэр. "Акварель өнері" (Қайта қаралып, кеңейтілген басылым). Уотсон Гуптилл, 1999 жыл. Корольдік суретшілер қоғамы. "Акварель сарапшысы". Cassell Illustrated, 2004 жыл. Джон Раскин. "Сурет салу негіздері" [1857]. Уотсон Гуптилл, 1991 жыл. (Басқа баспагерлердің қайта басылымдары да бар.) Пип Сеймур. "Акварельмен сурет салу: Суретшілерге арналған нұсқаулық". Lee Press, 1997 жыл. Стен Смит. "Акварель: Толық курс". Reader's Digest, 1995 жыл. Кертис Таппенден. "Негізгі курс: Акварель". Cassell Illustrated, 2003 жыл. Эдгар А. Уитни. "Акварельмен сурет салуға толық нұсқаулық". Уотсон Гуптилл, 1974 жыл. [Dover басылымы]
Материалдар
Иан Сидавей. Акварель суретшісінің қағаздар анықтамалығы. Солтүстік жарық, 2000. Жак Тернер. Қылқаламдар: Суретшілер мен шеберлерге арналған нұсқаулық. Дизайн баспасы, 1992. Сильвия Тернер. Таңдаулы қағаздар кітабы. Теймс және Хадсон, 1998. Майкл Уилкокс. Уилкокс акварель бояуларының ең жақсылары туралы нұсқаулық. Түс мектебі басылымы, 2000.