Кіріспе

Жапондық алдын ала тағам

Такояки (たこ焼き немесе 蛸焼) – бидай ұнынан жасалған қамырдан және арнайы формадағы табада пісірілген, шар тәрізді жапондық жеңіл тағам. Ол әдетте ұсақталған немесе кубиктерге кесілген осьминог (тако), темпура қалдықтары (тенкасу), маринадталған имбирь (бени шога) және жасыл пияз (неги) қосылып толтырылады. Шарлар такояки соусымен (Ворстершир соусына ұқсас) және майонезбен сырланады, содан кейін жасыл лавермен (аонори) және кептірілген бонито (кацуобуши) жоңқаларымен себіледі. "Яки" сөзі "жару" мағынасын беретін жапондық тағам әдісі "яку" (焼く) сөзінен шыққан және окономияки мен икаяки (басқа да танымал Осака тағамдары) сияқты жапон тағамдарының атауларында кездеседі. Әдетте, оны жеңіл тағам ретінде немесе тамақтар арасында жейді, бірақ кейбір аймақтарда күрішпен бірге гарнир ретінде беріледі. Бұл (кансай диалектісінде) немесе ұнға негізделген жапон тағамдарының мысалы.

Тарих

Такояки алғаш рет Осакада танымал болды, онда 1935 жылы Томекичи Эндо есімді көше сатушысы оны ойлап тапты. Такояки, Хиёго префектурасындағы Акаши қаласынан шыққан акшиякиден шабыттанды – жұмыртқаға бай қамыры мен осьминогтан жасалған кішкентай дөңгелек кәмпір. Такояки бастапқыда Кансай аймағында танымал болды, кейіннен Канто аймағына және Жапонияның басқа аймақтарына тарады. Такояки көшедегі ятай тағам сату орындарымен байланысты, сонымен қатар, әсіресе Кансай аймағында, такоякиге арналған көптеген жақсы орналасқан мейрамханалар бар. Такояки қазір супермаркеттер мен тәулік бойы жұмыс істейтін дүкендер сияқты сауда орындарында сатылады. Жапон мәдениетінің тарихи ықпалынан тайваньдық асханада да өте танымал. Такоякидің ең көне дүкені Осакадағы Аидзуя болып табылады. Томакити Эндо құрған бұл дүкен 1930 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Алғашқы такоякиде сиыр еті мен коньяк болған, бірақ кейін Эндо қазіргі дәстүрлі осьминогты пайдалануға көшті және қамырға дәм қосты. Такоякиді Вустершир соусына ұқсас қоңыр соуспен жейді. Соңғы жылдары, такояки әлемнің батыс бөлігінде мәдени дамуына байланысты әртүрлі топпингтермен және ішкіліктермен (мысалы, ірімшік немесе беконмен) беріледі. "Осьминог доптары" деп белгілі бұл тағам бүкіл Жапонияда тез танымал болды.

Такояки табасы

Такояки табасы (たこ焼き器) немесе одан да сирек кездесетін такояки набе – әдетте жарты шар пішіндес қалыптары бар, құйылған темірден жасалған, дәстүрлі Йоркшир пудингі табасына ұқсас таба. 1990 жылдары жарық көрген және кейін Studio Pierrot студиясымен анимизацияланған, 1998 жылдың сәуірінен 1999 жылдың қыркүйегіне дейін көрсетілген Takoyaki Mantoman атты балалар кітабы такоякилердің қылмысқа қарсы күресін баяндайды. "Бруклин Nine Nine" телешоуының үшінші маусымының үшінші эпизодында кейіпкердің қолында такояки қапшығы бар, оны бастапқыда пончик деп жаңылыстырады. Animal Crossing видео ойындары сериясында такоякиге ұқсайтын Цукер есімді тұрғын бар. Ол – дөңгелек басы бар сегізаяқты, көбінесе юката киеді, ал оның үйі дәстүрлі жапон жазғы фестивалінан шабыттанған. Филиппиннен тараған интернет-мемде вирустық видеода тағамның бір түрі көрсетіледі, онда "Nakatikim ka na ba ng tig dalawang pisong takoyaki?" – "Екі песолық такоякині татып көрдіңіз бе?" деген сөз айтылады. Видеода көрсетілген тағамда сегізаяқ болмаса да, оны жүктеген адам оны осылай сипаттайды, соның нәтижесінде мемнің көптеген нұсқалары пайда болды.