Кіріспе
Heinkel He 100 – Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Heinkel компаниясы жасаған прототиптік истребитель ұшағы. Ол дамытылған кезде әлемдегі ең жылдам ұшақтардың бірі болғанымен, сериялық өндіріске түспеді. Шамамен 19 прототип және өндіріске дейінгі үлгілер салынды. Соғыстан аман қалғандары белгісіз. He 100 ұшағының өндіріске шығарылмауының нақты себебі әлі анықталған жоқ. Ресми мәлімет бойынша, Люфтваффе He 100 ұшағын қабылдамай, бір орындық истребительдік қабілетін Messerschmitt Bf 109 ұшағына шоғырландырды. Bf 109 және Messerschmitt Bf 110 ұшақтары Люфтваффе-нің стандартты истребитель түрлері ретінде қабылдағаннан кейін, Авиация министрлігі (Reichsluftfahrtministerium немесе RLM) истребительдік әзірлемелерді Messerschmitt-ке, ал бомбалаушыларды Heinkel-ге бағытталған «рационализациялау» саясатын жариялады. Қазірде сақталған үлгілердің жоқтығы және He 100 ұшағының барлық жобаларын қамтитын көптеген зауыт құжаттары бомбалау кезінде жойылғандықтан, ұшақ конструкциясы және оның ерекше жүйелері туралы нақты мәліметтер шектеулі.
The Heinkel He 100 was a German pre World War II fighter aircraft design from Heinkel. Although it proved to be one of the fastest fighter aircraft in the world at the time of its development, the design was not ordered into series production. Approximately 19 prototypes and pre production examples were built. None are known to have survived the war. The reason for the He 100 failing to reach production status is mostly unknown. Officially, the Luftwaffe rejected the He 100 to concentrate single seat fighter development on the Messerschmitt Bf 109. Following the adoption of the Bf 109 and Messerschmitt Bf 110 as the Luftwaffe's standard fighter types, the Ministry of Aviation (the Reichsluftfahrtministerium or RLM) announced a "rationalization" policy that placed fighter development at Messerschmitt and bomber development at Heinkel. Because there are no surviving examples, and since many factory documents including all blueprints for the He 100 were destroyed during a bombing raid, there is limited specific information about the design and its unique systems.
Даму
RLM-нің He 112 ұшағына қарағанда Bf 109 ұшағын таңдауынан кейін, Эрнст Хайнкель Bf 109-дың бипландардан басымдығындай, жаңа ұшақтың мүмкіндіктерін одан да жоғары деңгейге көтеруге қызығушылық танытты. Фокке-Вульфтағы Курт Танк сияқты басқа неміс конструкторлары да осындай амбицияларға ие болды. RLM тарапынан ресми жоба болмаса да, Рудольф Лухт жаңа жобалардың маңыздылығын мойындап, екі компанияның жобаларын қаржыландырды. Мақсаты – бағалау үшін "супер ұшу" концепциясын жүзеге асыру болатын. Нәтижесінде, бір қозғалтқышты He 100 және Fw 187 Falke Zerstörer стиліндегі перспективті екі қозғалтқышты ауыр истребитель жасалды. Екеуі де құрылыс кезеңіне жетті. Атақты Гюнтер ағайындыларының бірі Вальтер Гюнтер, He 112B нұсқасына көптеген өзгерістер енгізілген He 112 ұшағының эволюциясының соңына жеткенін түсінді. Ол 1035 жобасымен толығымен жаңа конструкциямен қайтадан бастады. 112 жобасындағы бұрынғы қателерден сабақ алып, конструкцияның мүмкіндігінше қарапайым болуын мақсат етті. Өндірісті жеңілдету үшін жаңа конструкцияда 112 ұшағына қарағанда азырақ бөліктер болды, ал қалғандары да күрделі қисықтардан құралмады. 112 ұшағы 2885 бөлік пен 26 864 қақпақтан тұрса, P.1035 969 бөлік пен 11 543 қақпақтан жасалған. Жаңа тік қанаттар үнемдеудің маңызды бөлігі болды. Алғашқы қанаттарды құрастырғаннан кейін Отто Баттер конструкцияның және қақпақтардың азаюының (сондай-ақ Баттер ағайындыларының жарылғыш қақпақ жүйесінің) арқасында бір қанатты жасауға 1150 адам-сағат үнемделгенін хабарлады. "Супер ұшу" типі құпия емес еді, бірақ Эрнст Хайнкель жеке жұмыс істеуді және өнімдерін жетілдіргеннен кейін ғана көрсетуді жөн көрді, осылайша күшті әсер қалдыруға болатын. Мысалы, өте заманауи He 100 макеті туралы компанияның 31 қаңтардағы No.3657 меморандумында былай делінген: "Макет мамыр айының басына дейін біздің тарапымыздан аяқталады және RLM-ге ұсынуға дайын болады, ал одан бұрын RLM-дегі ешкім макеттің бар екенін білмеуі керек". 1937 жылдың 25 мамырында Вальтер Гюнтер автокөлік апатында қаза тапты, ал дизайн жұмысын оның егіз інісі Зигфрид жалғастырды. Ол сол жылдың соңында дизайнның соңғы нұсқасын аяқтады. Ұшақ конструкциясының маманы Генрих Гертель де жобалауда маңызды рөл атқарды. Жоба қазан айының соңында RLM-ге, прототиптер туралы толық мәліметтермен, жеткізілу мерзімдерімен және үш ұшақтың бағасымен бірге ұсынылды. He 100 ұшағы He 113 деп аталуы керек еді, бірақ "13" саны бақытсыздық әкелетіндіктен, одан бас тартылды. Эрнст Хайнкель осы "дөңгелек" санның өндіріс мүмкіндіктерін арттыруға көмектеседі деп үміттенеді.
Дизайн
Ұшақтың күтілген өнімділігін алу үшін конструкциясында соқтығысуды азайтуға бағытталған бірнеше ерекшеліктер болды. Ең қарапайымы – жақсы аэродинамикалық пішінделген кабина, сондай-ақ құйрық бөлігінде тіреулер мен соқтығыс тудыратын басқа да конструкциялардың болмауы. Шанағы (құйрық доңғалағымен қоса) кері тартылатын және ұшу кезінде толығымен жабылатын болды. 1930 жылдардың соңында Германияда жетілдірілген авиациялық қозғалтқыштар тапшылығы болды. He 100 ұшағы Messerschmitt Bf 109 және Bf 110 ұшақтарында қолданылған Daimler Benz DB 601 қозғалтқышын пайдаланды, бірақ осы қозғалтқышты қолдануға жеткілікті қуаты болмады. Балама ретінде тек Junkers Jumo 211 қозғалтқышы ғана қол жетімді болды, және Heinkel компаниясына оны He 100 ұшағында қолдану мүмкіндігі ұсынылды. Алайда, сол кездегі Jumo 211 қозғалтқышында қысыммен салқындату жүйесі болмағандықтан, ол He 100 ұшағының буланумен салқындату жүйесіне сәйкес келмеді. Сонымен қатар, Jumo 211 қозғалтқышымен жабдықталған He 100, DB 601 қозғалтқышымен жабдықталған заманауи Bf 109 ұшағынан артық өнімділік көрсетпес еді, себебі Jumo 211 қозғалтқышының бастапқы суперкомпрессоры толық жабылмаған. Салмақты және алдыңғы бөліктің ауданын азайту үшін қозғалтқыш тікелей алдыңғы фюзеляжға орнатылды, ол DB 601 үлгісіне сәйкес нығайтылды және дәстүрлі қозғалтқыш тіреулеріне орнатылмады. Қабығы өте жақын орнатылғандықтан, ұшақ жайпақ пішіндес көрінеді. DB 601 қозғалтқышынан барынша қуат алу үшін, қосымша итермелеуді қамтамасыз ету мақсатында шығару құрылғылары қолданылды. Суперкомпрессордың кіреберісі қабылдағыштың бүйініндегі қалыпты орнынан сол қанаттың алдыңғы жиегіне көшірілді, бұл бұрынғы және үлкен He 119 эксперименталды жоғары жылдамдықты барлау ұшағының да ерекшелігі болды. Сырттан қарағанда таза болғанымен, ұзын қисық индукциялық құбыр, мүмкін, ешқандай пайда бермеді.
Қозғалтқыштарды суыту үшін қолданылатын салқындатқыш және май жүйесі
DB 601 қозғалтқышының өнімділігін арттыру үшін Уолтер қозғалтқышты буландыру арқылы салқындатудың тәуекелді және әлі де тәжірибелік әдісіне жүгінді. Мұндай жүйелер сол кезде бірнеше елде қолданылып келген. Гейнкель мен Гюнтер ағайындары осы технологияны ынтамен қолдады және оны бұрын He 119 ұшағында қолданып, үміттендіретін нәтижелерге қол жеткізген. Буландыру немесе "бу" салқындату жүйесі салқындатуға кедергі келтірмейтін жүйе болып көрінеді. DB 601 – қысыммен салқындатылатын қозғалтқыш, себебі су/гликоль салқындатқышы қысым арқылы сұйық күйде сақталады, тіпті температурасы қалыпты қайнау температурасынан асып кетсе де. Гейнкельдің жүйесі осы фактіден және салқындатқыш қайнағандағы фазалық өзгеруге байланысты салқындату энергиясының жоғалуынан пайдаланды. Келесіде Гейнкельдің салқындату жүйесінің соңғы нұсқасы туралы белгілі мәліметтер келтіріледі. Бұл мәліметтер He 100 ұшағының сақталған фотосуреттерін мұқият зерттеуге негізделген, өйткені егжей-тегжейлі жоспарлар сақталған жоқ. Бұрынғы үлгілер әртүрлі болды, бірақ олардың барлығы Кеңес Одағына экспортталғанға дейін соңғы стандартқа жақын деңгейге жеткізілді. DB 601 салқындатқышы қозғалтқыштың алдыңғы жағында және әрбір цилиндр блогының түбінде, кранк корпусына жақын орналасқан екі нүктеден шығады. Heinkel жүйесінде S пішіндес болат құбырлар қозғалтқыштың екі жағынан салқындатқыш сұйықтықты қозғалтқыштың редукторлық құрылғысының жанында және тікұшақ бұрандасының артында орналасқан екі бу бөлгішке жеткізеді. Инженерлер Яхн мен Яхнке жасаған бөлгіштер шамамен 1 атмосфера қысымда суды қабылдады. Тік орнатылған, түтік пішіндес бөлгіштердің жоғарғы жағында центробегтік айналмалы қозғалтқыш орналасқан, ал төменгі жағында айналмалы сорғы түріндегі тазалау сорғысына қосылған. Салқындатқыш сұйықтық жоғарғы айналмалы дөңгелек арқылы кеңейтілді, онда қысым төмендеді, қайнады және салқындатылды. Қосалқы өнім негізінен өте ыстық салқындатқыш және аз мөлшерде бу болды. Сұйық салқындатқыш центробегтік айналмалы дөңгелек арқылы бөлгіштің бүйірлеріне шығарылды, онда гравитация күші арқылы агрегаттың түбіне түсті. Мұнда ол екі қанаттың алдыңғы шеттерінде орналасқан бас резервуарларға сорғы сорғысымен сорғыланды. Бұл қадамның қажеттілігі – қозғалтқыштан келетін жоғары қысымды салқындатқышпен толыққан бөлгіштің ішінде қалып қоймау үшін. Бұл жүйенің соңғы өндіріске дейінгі нұсқасының қозғалтқыш бөлімінің ағымдағы суреттері екі бөлгіштен шыққан сұйық салқындатқыштың қозғалтқыш бөлімінің төменгі сол жағынан оң қанатқа дейін құбырмен жеткізілгенін анық көрсетеді. Бас резервуарлар негізгі тіректің алдындағы сыртқы қанаттың панельдерінде және негізгі қону тетіктерінің сыртында орналасқан. Танкілер сыртқы панельдің сыртқы жақтауларымен бірдей ұзындықта созылады. Оң жақ қанаттың бас резервуарындағы салқындатқыш сұйықтық сол жақ қанаттың бас резервуарына жеке электрлі сорғы арқылы сорғыланды. Оң жақ қанатынан сол жақ қанатына қарай салқындатқыш су фюзеляждың астына орнатылған кәдімгі радиатор арқылы өтеді. Бұл радиаторды қажет болғанда жинап алуға болады және оны жердегі ұшу кезінде немесе төмен жылдамдықпен ұшу кезінде пайдалануға арналған. Дегенмен, қозғалтқыш жұмыс істеп тұрғанда және оның кеңейтілген немесе жиналған күйіне қарамастан, салқындатқыш сұйықтық оның арқылы өтеді. Радиатор жиналған күйде аз мөлшерде салқындатуды қамтамасыз етеді, бірақ жылу артқы фюзеляжға беріледі. Соңында, кері қайтарылатын түтік сол жақ қанаттың бас резервуарын оң жаққа жалғастырады. Бұл салқындатқыш сұйықтықтың екі бас резервуардың арасында теңестірілуіне және жиналмалы радиатор арқылы айналуына мүмкіндік береді. Қозғалтқыш салқындатқыш суды екі бас резервуардан тікелей екі бөлек құбыр арқылы басты қону тетіктерінің аралықтары арқылы, қозғалтқыш бөлімінің артқы жағындағы өрт қабырғасынан және қозғалтқыштың жоғарғы артында орналасқан салқындатқыш суды қабылдау орындарына дейін тартады. Бөлгіштерге жиналған бу сұйық салқындатқыштан бөлек шығарылады. Бұл үшін буды механикалық сорғылау қажет емес, ал бөлгіштің ішіндегі қысымның жинақталуы жеткілікті. Бу қозғалтқыш бөлімінің төменгі оң жағына қарай құбыр арқылы ағып, сыртқы қанаттың жоғарғы және төменгі қабаттарының арасындағы ашық кеңістікке әкелінеді. Мұнда ол тері арқылы суыту арқылы кеңейіп, тығыздана бастады. Осы мақсатта негізгі тіректің алдында және артындағы бүкіл сыртқы қанат пайдаланылды (жақын қанаттардағы элерон аймағында да, ал отын бүкіл қанаттарда сақталды және негізгі тіректің артындағы және сыртқы жақтаулардың алдындағы аймақтарды алып жатты). Конденсат электрлі жетегі бар центробегтік сорғылар арқылы жиналып, бас резервуарларға жіберілді. Көздер бұл үшін 22 бөлек сорғы қолданылғанын көрсетеді, олардың әрқайсысы аспаптар панеліндегі жеке шаммен жабдықталған, бірақ бұл сан су және майды салқындату жүйелеріндегі барлық сорғыларды қамтиды ма, әлде сыртқы қанат панельдеріндегі сорғылардың санын ғана көрсетеді ме, бұл әлі белгісіз. Бірінші нұсқа көбінесе қабылданады. Кейбір көздер сыртқы қанат панельдерінде жоғарғы және төменгі жағында қос қабатты тері қолданылғанын, ал буды сыртқы және ішкі қабаттар арасындағы жұқа кеңістікке бағытталғанын көрсетеді. Майды салқындату жүйесінде қос қабатты панель қолданылған, бірақ қанаттардың сақталған суреттері олардың дәстүрлі, бір қабатты терімен жасалғанын және салқындатқыштың құрылымның ашық кеңістігіне құйылғанын көрсетеді. Мұндай кең аумақта қос қабатты тері қолдану ұшақтың салмағын қабылдамайтын деңгейге дейін ауырлатар еді. Сонымен қатар, егер жүйе қос қабатты теріні қолданса, ішкі құрылымға, мысалы, оқтан зақымдалған жағдайда жөндеуге қол жеткізу мүмкін болмас еді. Ұқсас жүйе бұрынғы Supermarine Type 224 ұшағында қолданылған. Кейбір сілтемелерде айтылғандарға қарамастан, He 100 ұшақтарының барлығы жоғарыда сипатталған буландыру салқындату жүйесін қолданды. Осы жүйенің туындысы He 100 негізіндегі соңғы соғыс жобасы P.1076 үшін де көзделіпті. Салқындатқыш сұйықтықтан айырмашылығы, майды қайнатуға болмайды. Бұл DB 601 сериялы қозғалтқыштар үшін ерекше мәселе тудырды, себебі май поршеньдердің төменгі жағына шашыратылады, нәтижесінде салқындатқышқа қарағанда майға көп мөлшерде жылу беріледі. He 100 ұшағының майды салқындату жүйесі тұжырымдамалық тұрғыдан суды салқындату жүйесіне ұқсас болды, яғни майдың жылуы арқылы бу пайдаланылып, кейін ауа шассисінің терісі арқылы суыту арқылы сұйыққа айналдырылды. Этил спиртінің қайнауы арқылы майды салқындату үшін жылу алмастырғыш пайдаланылды. Ал май осы алмастырғышқа құбырлар арқылы жіберілді, ол, әдетте, артқы фюзеляжда орналасқан. Спирт буы көлденең және тік стабилизаторлардың бекітілген бөліктеріне және кабинаның артындағы жоғарғы артқы фюзеляждың қос қабатты бөлігіне жіберілді. Бұл фюзеляж "құбыршасы" ұшақтың салқындату жүйесінің жалғыз қос қабатты бөлігі болды. Қос қабатты панельді осы жерде пайдалануға болады, себебі панельдің ішкі жағы жөндеу кезінде қолжетімді болды. Тығыздалған спирт бірнеше қауырсынды сорғылар арқылы жиналып, жылу алмастырғышты қамтамасыз ететін бір бас резервуарға қайтарылды. Кейбір көздер қозғалтқыш қаптамасының төменгі жағында орналасқан кішкентай ауа кіретінінің майды қосымша салқындатуға арналғанын болжайды. Мұндай салқындатқыш орнатылмаған, сондай-ақ оны сол жерде орнатуға орын да болмаған. Бұл кішкентай тежегіш жай ғана қозғалтқыш бөлімінің өте ыстық бөлігіне салқын ауа кіргізуге арналған. Осы тежегіштің үстінде екі бу бөлгіші орналасқан, ал оның артында бөлгіштерден шыққан ыстық салқындатқыш құбырлары орналасқан.
Әлемдік жылдамдық рекорды
1035 жобасының бір ерекшелігі – Германия мен Heinkel компаниясы үшін абсолютті жылдамдық рекордын бағындыру ниеті болды. Соғысқа дейін осы рекорд үшін Messerschmitt пен Heinkel екеуі де күресті. Messerschmitt ақырында Me 209 ұшағының бірінші прототипімен бұл бәсекені жеңіп алды, бірақ He 100 қысқа мерзімге рекордты өз қолында ұстады, өйткені Heinkel компаниясының сынақ ұшқышы Ханс Дитерле 1939 жылдың 30 наурызында сегізінші прототипте ұшты. Үшінші және сегізінші прототиптер жылдамдыққа арналған ерекше модификацияларға ие болды, олардың қанаттарының сыртқы бөліктері қысқартылған. Үшінші прототип сынақ барысында апатқа ұшырады. Рекордтық ұшу DB 601 қозғалтқышының арнайы нұсқасымен жасалды, ол 30 минуттық қызмет мерзімін ұсынды. Осы абсолютті жылдамдық рекордын орнату алдында Эрнст Удет 1938 жылдың 5 маусымында екінші прототипте жабық трассадағы рекордты көрсетті. Удеттің рекорды стандартты DB 601a қозғалтқышымен тіркелді. Дегенмен, Me 209 V1 (бұрыс түрде "Me 109R" деп аталды, 1938 жылғы шілдедегі префикстердің өзгеруі ескерілмеді) He 100-ден ресми жеңіске жетіп, поршеньді қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтар арасындағы әлемдік жылдамдық рекордын шамамен 30 жыл бойы сақтап тұрды. Бірақ, Эрвин Худ сияқты кейбір тарихшылар Me 209 V1 ұшқынының ұшу жолындағы жергілікті топографиялық ерекшеліктерге байланысты (Augsburg маңында) теңіз деңгейінен 450 метр биіктікте болғанын, ал He 100 V8 (Mecklenburg-та) 50 метр биіктікте болғанын айтады. Осыған байланысты, олардың жылдамдықтарын салыстыру дұрыс емес, себебі ұшақ биікке көтерілген сайын атмосфера тығыздығы төмендейді, соның салдарынан кедергі де азаяды. Худ өзінің есептеулеріне сүйене отырып, егер He 100 V8 Me 209 V1 сияқты бірдей биіктікте ұшқан болса, ол 757 км/сағ жылдамдыққа жетер еді деп мәлімдейді.
Тағайындау туралы пікірталас
He 100 ұшағының нақты атауы туралы пікірталас жүріп жатыр. Грин (1970) «А», «Б», «С» және «D» түрлерін атады, сондай-ақ кейінгі He 100 прототиптері мен барлық өндіріске дейінгі He 100 ұшақтары «He 100D 0» және «He 100D 1» өндіріс сериясы деп аталды делінген. Дегенмен, Heinkel құжаттарында өндіріске дейінгі үлгілердің тек He 100A 0 деп белгіленгені және барлық He 100 ұшақтары негізінен бірдей болғаны, тіпті прототиптердің де Совет Одағына экспортталғанға дейін өндіріс стандартына сәйкес жаңартылғаны көрсетілген. Осылайша, «He 100B», «He 100C» және «He 100D» деп аталатын белгілер соғыстан кейін ойдан туындаған құрастырылған атаулар болып табылады.
Үлгілер
Бірінші He 100 V1 прототипі 1938 жылғы 22 қаңтарда ұшып кетті, уәделенген жеткізілу мерзімінен бір апта ғана кейін. Ұшақ ерекше жылдам екені дәлелденді. Дегенмен, ол бұрынғы He 112 ұшағымен бірқатар мәселелерді бөлісті, әсіресе бағыттық тұрақтылығының жетіспеуі. Сонымен қатар, Люфтваффе сынақ ұшқыштары жоғары қанатты жүктемені ұнатпады, ол қону жылдамдығының өте жоғары болуына әкеп соқты, сондықтан олар көбінесе ұшу-қону жолағының соңына дейін тежегіштерді қолдануға мәжбүр болды. Жердегі экипаж да дизайнды ұнатпады, қозғалтқышты күтуді қиындататын тығыз қаптама туралы шағымданады. Бірақ басты мәселе салқындату жүйесіне айналды, бұл көптеуілді ешкімді таңқалдырмады. Бірқатар сынақ ұшуларынан кейін V1 наурыз айында Рехлинге жіберілді. Екінші He 100 V2 прототипі тұрақтылық мәселесін тік қанатшаны үшбұрышты пішімнен үлкен және тікбұрышты пішімге ауыстыру арқылы шешті. Мұнайды салқындату жүйесі қиындықтар туғызғандықтан, ол алынып, қанаттың астындағы кішкентай жартылай қайтарылатын радиатормен ауыстырылды. Сондай-ақ, ол бастапқыда жобаланған DB 601M эксперименталды қозғалтқышын алды. M нұсқасы 100 октанды "C3" отынымен жұмыс істеуге бейімделді, бұл болашақта жоғары қуатпен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. V2 наурыз айында аяқталды, бірақ Рехлинге көшірудің орнына 100 км (62 миль) жабық трассадағы жылдамдық рекордын сынау үшін зауытта қалды. Батыс Балтық теңізінің жағалауындағы Вустров пен Мюриц арасындағы 50 км (30 миль) аралықта трасса белгіленді, ал сынақ ұшақтың ең қолайлы биіктігінде жүргізілуі керек еді. Кейбір түзетулерден кейін рекордтық ұшуды бұрын бірнеше рет ұшақпен ұшқан капитан Гертинг бастады. Осы кезде Эрнст Удет келіп, V1-ді Рехлинде ұшқандығын айтып, V2-ні ұшуға рұқсат сұрады. Ол Гертингтен ұшақты алып, 1938 жылғы 5 маусымда V2-ні жаңа әлемдік жабық трасса рекордына ұшырды. Бұл ұшуда бірнеше салқындату сорғылары да істен шықты, бірақ Удет шамдардың мағынасын білмеді және оларды елемеді. Рекорд кеңінен жарияланды, бірақ баспасөзde ұшақ "He 112U" деп аталды. Көрінетіндей, "U" әрпі "Удетті" білдірді. Ол кезде 112 әлі де өндірісте болып, клиенттер іздеп жүрген, сондықтан бұл ескі дизайнның сатылуын арттырудың бір жолы болды. Содан кейін V2 сынақтарды жалғастыру үшін Рехлинге көшірілді. Қазан айының соңында ұшақ қону кезінде зақымдалды, себебі құйрық тізегі созылмады, ал зақымның жөнделгені белгісіз. V3 прототипі қанаттың ұзындығын 9 м-ден 7 м-ге дейін және ауданын қысқартты. Кабина әлдеқайда кішірек және дөңгелек пішіндес нұсқамен ауыстырылды, ал барлық дөңгелектер мен буындар шпактелді және тегістелді. Ұшақ 601M қозғалтқышымен жабдықталды және зауытта ұшырылды. Тамыз айында Daimler Benz компаниясынан DB 601R қозғалтқышы келіп орнатылды. Бұл нұсқа максималды айналымды 2200-ден 3000-ға дейін арттырды және суперкомпрессордағы салқындатуды жақсарту үшін отын қоспасына метил спирті қосты, соның салдарынан қуаты артты. Бірақ ол тұрақты күтімді қажет етсе де, әр ұшудан кейін отынды толығымен құрғату қажет болды. Содан кейін ұшақ қыркүйекте рекордтық сынақ үшін Варнемундеге көшірілді. Heinkel компаниясының бас ұшқышы Герхард Ницке жасаған рекордтық сынақ ұшуларының бірінде негізгі тірек кеңейтілмеді және жартылай ашық күйде қалды. Ұшақты қауіпсіз жерге түсіре алмағандықтан, Ницкеге кепілдік беру туралы шешім қабылдалды және ұшақ әуежайдағы қауіпсіз жерге құлады. Герхард шығарғанда құйрығына соққы тиіп, жарақат алды және бұдан былай рекордтық ұшуға тырыспады. V4 жалғыз "өндірістік" прототип болуы керек еді және оны "100B" моделі деп атады (V1-ден V3-ке дейін "A" модельдері). Жазда аяқталып, Рехлинге жеткізілді, сондықтан V3 апатқа ұшырағанда оны жарысқа бейімдеу мүмкін болмады. Ұшақ қаруланбағанмен, 601M қозғалтқышымен жабдықталған қызметтік үлгі болды және жаз бойы сынақтан өткенде ол Bf 109-дан әлдеқайда жылдам екені дәлелденді. Теңіз деңгейінде ұшақ Bf 109E-нің ең қолайлы биіктіктегі жылдамдығынан да жылдам, ең жоғары биіктікте жылдамдыққа жетті. Ұшақ 22 қазанда қону доңғалағы құлап қалмас бұрын бірнеше рет ұшып кеткен болатын. Кейіннен ұшақ қайтадан жасалып, 1939 жылдың наурыз айында ұшып кетті. V4 бастапқы жоспардағы соңғы прототип болғанымен, өндірісті алты ұшақтың жаңа сериясымен жалғастыруға рұқсат етілді. V3-ті алмастыру үшін V8 ұшағы таңдалды, және сәтімен V8 құрылысының "дұрыс" кезеңінде болды және кезектен тыс аяқталды. Ол алғаш рет 1 желтоқсанда ұшты, бірақ бұл стандартты DB 601Aa қозғалтқышымен болды. 601R қозғалтқышы 1939 жылғы 8 қаңтарда ұшаққа орнатылды және Ораниенбергтегі жаңа трассаға көшірілді. Бірнеше рет сынақтан өткеннен кейін, Ханс Дитерле 1939 жылғы 30 наурызда жаңа рекордты ұшырды. V8 машинасына не болғаны белгісіз; ол соққы сынағында қолданылған болуы мүмкін. V5 V4 сияқты аяқталды және 16 қарашада алғаш рет ұшты. Кейіннен ол V8-дің рекордтық ұшуы туралы фильмде пайдаланылды, рекордтық ұшақты қорғау үшін. Осы кезде дизайнға бірқатар өзгерістер енгізілді, нәтижесінде "100C" моделі пайда болды, және V8-ден басқа барлық прототиптер C стандарты бойынша жеткізілді. V6 1939 жылғы ақпан айында алғаш рет ұшты, ал зауыттағы бірнеше сынақ ұшуларынан кейін 25 сәуірде Рехлинге ұшырылды. Ол көп бөлігін қозғалтқышты сынауға арнады. 9 маусымда ұшу кезінде тірек істен шықты, бірақ ұшқыш ұшақты аз зақыммен қондыра алды және ол алты күн ішінде қайтадан ұшуға дайын болды. V7 24 мамырда майды салқындату жүйесіне өзгеріс енгізілген күйде аяқталды. Ол қанаттарында екі MG FF зеңбірегі және қозғалтқыш қаптамасының айналасында орналасқан төрт MG 17 пулеметімен қаруланған алғашқысы болды. Бұл He 100-ді сол кездегі ең қаруланған истребительге айналдырды. V7 содан кейін Рехлинге ұшырылды, онда қару алынып, бірқатар жоғары жылдамдықты сынақ ұшулары жүргізілді. V9 да аяқталды және қаруланды, бірақ ол тек соққы сынағы үшін пайдаланылды және "жойылды". V10 бастапқыда соған ұқсас тағдырға ие болуы керек еді, бірақ оның орнына V8-дің жарыс қанаттары мен кабинасымен жабдықталды және Мюнхендегі Германия мұражайында рекордтық "He 112U" ретінде қойылды. Кейіннен ол бомбалау шабуылында жойылды. Салқындату жүйесіндегі қызып кету және жалпы ақаулар мәселесі жалғасты. Барлық сынақ кезеңі бойы сорғылардың істен шығуы ұшуларды ертерек аяқтады, бірақ кейбір сынақ ұшқыштары олардың мағынасын елемеді. Наурыз айында Кляйнемейер Эрнст Хайнкельге мәселелер жалғасып жатқанын және Шверцлер оған қосылуды сұрағанын жазған меморандум жіберді. Прототип кезеңінде ешқашан шешілмеген тағы бір мәселе – қону шассисінің көптеген мәселелері. Кең орналасқан шасси Bf 109-дың қиын ұшулары мен қонуларында болатын қону шассисінің құлауын болдырмауы керек болса да, He 100-дің қону шассисі ауыр пайдалануға төтеп беруге арналмаған, нәтижесінде Bf 109-дан жақсырақ болмады. V2, 3, 4 және 6 ұшақтарының барлығы түрлі шасси ақауларына байланысты түрлі дәрежеде зақымдалды, бұл прототиптердің жартысы.
Ол 100 D-0
Прототиптік кезеңде әр түрлі модельдерге сериялық белгілер берілді (жоғарыда көрсетілгендей) және олар сериялық өндіріс негізі ретінде RLM-ге ұсынылды. Люфтваффе Heinkel-дің ұсынысын қабылдаған жоқ, бірақ компания бір жолмен немесе екінші жолмен барлығы 25 ұшақ жасауға шешім қабылдады, сондықтан 10 ұшақтан кейін, соңғы үлгідегі тағы 15 ұшақ салынды. Әдеттегідей, кез келген сериялық өндіріс "нөлдік серияның" шектеулі партиясымен басталады, нәтижесінде He 100 D 0 пайда болды. D 0 бұрынғы C модельдерімен ұқсас болды, бірақ бірнеше маңызды өзгерістер енгізілді. Олардың арасындағы ең бастысы – тұрақтылық мәселесін шешу үшін үлкен тік қанатты құйрық болды. Сонымен қатар, пилот отыратын кабина мен шатыры сәл өзгертілді, ұшқыш барлық бағытта тамаша көрініс беретін үлкен шатырда биік отырды. Қару-жарақ C моделінен азайтылып, қозғалтқыш V-сіндегі бір MG FF/M, перне арқылы атылатын, және фюзеляжға жақын орналасқан қанаттардағы екі 7,92 мм (.30 калибрлі) MG 17-ге дейін төмендетілді. Үш D 0 ұшағы 1939 жылдың жазында аяқталып, сынақтар үшін Heinkel Marienehe зауытында қалды. Кейіннен олар Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштеріне үлгі ретінде сатылды және 1940 жылы сол жерге жіберілді. Олар AXHe1 белгісін алды.
Ол 100 D-1
Қысқа He 100 тарихының соңғы эволюциясы D 1 моделі болып табылады. Атауынан көрініп тұрғандай, конструкциясы өндіріске дейінгі D 0 үлгілеріне өте ұқсас болуы тиіс еді, жоспарланған негізгі өзгеріс – көлденең стабилизаторды ұлғайту. Бірақ ең маңызды өзгеріс – беттік салқындату жүйесінен бас тарту болды, ол тым күрделі және жиі бұзылатын болып шықты. Оның орнына, қайтарылатын радиатордың одан да үлкен нұсқасы орнатылды, бұл мәселені толығымен шешті. Радиатор пилот кабинасының астындағы «қосымша» бөлік ретінде орналастырылды, нәтижесінде қанаттары сәл кеңейтілді. Ұшақ қару-жарақпен, үлкен кабинамен және радиатормен жүктелгенде жобаланған мақсатына толыққанды жетпесе де, белгілі бір жылдамдық диапазонында әлі де қабілетті болды. Төмен кедергілі корпус жылдамдық пен ұшу қашықтығы үшін жақсы, сондықтан He 100 ұшағының ұрысқа арналған қашықтығы Bf 109-ға қарағанда артық болды. Кейінірек пайда болған сүйемелдеуші ұшақтармен салыстырғанда бұл көрсеткіш төмен болғанымен, сол кезде бұл өте жақсы қашықтық еді, бұл Heinkel 100 өндірісінің Bf 110 қажеттілігін белгілі бір деңгейде азайтуға мүмкіндік беретінін көрсетеді. Осы кезде соғыс басталған еді, және Люфтваффе ұшақты қазіргі түрінде сатып алмағандықтан, өндіріс желісі жабылды. He 100 ұшағының жойылуында саяси ойыншылықтың рөлі болды деген айыптаулар да болды. Қалған 12 He 100 D 1 истребителі Heinkel-дің Marienehe зауытының қорғаныс бөлімін құру үшін пайдаланылды. Олар бұрынғы He 112 ұшақтарын ауыстырды, олар да осы мақсатта қолданылған, ал 112 ұшақтары кейін сатылды. Соғыстың осы кезеңінде Германияға шабуыл жасайтын бомбалаушылар болған жоқ, сондықтан бөлім ешқандай әрекетке қатыспаған сияқты. D 1 ұшақтарының соңғы тағдыры әлі белгісіз. Ұшақтар сондай-ақ Heinkel He 113 деп саналған, пропагандалық мақсаттағы пародия үшін де қолданылды.
Шетелдік пайдалану
1939 жылы соғыс басталғанда, Хайнкельге жоба үшін шетелдік лицензиарларды іздеуге рұқсат берілді. 1939 жылғы 30 қазанда жапондық және кеңестік делегациялар Мариенехедегі зауытты аралады. КСРО-ға келгеннен кейін олар ЦАГИ институтына зерттеу үшін жіберілді. Жапондықтар жаңа конструкцияларды, әсіресе қатарлы қозғалтқыштарды іздеді, оларда тәжірибе аз болғандықтан, үш D 0-ді 1,2 миллион RM-ға, сондай-ақ өндіріс лицензиясын және тағы 1,6 миллион RM-ға арналған құрал-жабдық жиынтығын сатып алды. Үш D 0 1940 жылдың мамыр айында Жапонияға жеткізіліп, Касумигаурада қайта құрастырылды. Содан кейін олар Жапония Әскери-теңіз күштеріне тапсырылды, онда олар "Эксперименталды Heinkel Fighter" деген мағынада AXHe1 деп аталды. Дегенмен, ұшақ өндіріске қабылданбады. He 100-дің пайдалануға енгізілмеуінің себебі оқиғаны айтушы адамға байланысты әртүрлі болып көрінеді, ал кез келген түсіндірмені таңдау наразылық тудырады. Кейбіреулер саясаттың He 100-ді құртты деседі. Алайда, бұл көбінесе Хайнкельдің өзінің айтуынан туындайды, ол He 112 жобасының сәтсіздігіне байланысты жалпы мазасыздыққа негізделген сияқты. Шындығында, Хайнкель Мессершмиттің Bf 109 және Bf 110 ұшақтарының табысына қарамастан, қауымдастықта жоғары бағаланды, сондықтан бұл аргумент әлсіз көрінеді. Басқалары RLM-нің ерекше өндіріс философиясын кінәлайды, ол әртүрлі ұшақтардың қоспасынан гөрі бір типтің көптеген даналарын бағалады. Бұл да күдік тудырады, өйткені Fw 190 осы оқиға аяқталғаннан кейін көп ұзамай сатып алынды. Осы себептерге байланысты, оқиғаның RLM нұсқасын көбінесе шындыққа жақын деп қабылдау қауіпсіз болып көрінеді: DB сериялы қозғалтқыштардың өндірістік проблемалары соншалықты ауыр болғандықтан, оларға негізделген барлық басқа жобалар тоқтатылды. Ол кезде DB 601 қозғалтқыштары Bf 109 және Bf 110 ұшақтарында қолданылып жатты, ал Daimler бұл қажеттілікті өзі жете алмайтын. RLM ақырында Messerschmitt-тен басқа ешкімге DB 601 жеткізуге тыйым салды, нәтижесінде көптеген өндірушілерден көптеген жобалар тоқтатылды. Сонымен қатар, Bf 109 және Bf 110 ықтимал қарсыластарынан басым деп есептелді, бұл одан да қуатты ұшақтарды қажет етуді азайтты. Heinkel үшін жалғыз мүмкіндік – басқа қозғалтқышқа ауысу болды, және RLM He 100-дің мұндай нұсқасын сатып алуға қызығушылық танытты. Ол кездегі жалғыз пайдалы қатарлы қозғалтқыш Junkers Jumo 211 болды, бірақ ол да жетіспеді. Алайда, He 100 конструкциясы 211 модельін бейімдеуді қиындатты: салқындату жүйесі мен қозғалтқыш тіректері 601 үшін жасалған, ал 211-ге ауысу үшін қайта жобалау қажет болды. Хайнкель ұшақ төмен өнімділікке ие болады деп есептегендіктен, бұл күш-жігерге тұрарлық емес деп санады, сондықтан He 100 өндірісі осы ренжіткіш нотамен аяқталды. Осы себепті, басқа ешқандай себептерге қарағанда, Focke Wulf Fw 190 Luftwaffe-нің келесі ұлы ұшағы болды, өйткені ол Bramo 139 (кейінірек BMW 801) радиалды қозғалтқышының негізінде салынды. Бұл қозғалтқыштардың өндірісі жаңа ғана басталғанмен, әуе кемелері мен ұшақтардың құрастыру желілерін кез келген қолданыстағы жобаның өндірісін тоқтатпай, параллель жұмыс істеуге дайындауға болады, дәл осылай болды.
Көрмеге қойылған ұшақтар
He 100D-1 ұшағының толық көлеміндегі макеті Калифорния штатының Чино қаласындағы Planes of Fame әуе музейінде көрсетілген. He 100 ұшағының түпнұсқа корпустарының ешқайсысы сақталмаған.