Кіріспе

Мексиканың орталық банкі

Мексика банкі (lang es), қысқартылған BdeM немесе Banxico, Мексиканың орталық банкі, валюталық саясатты жүргізуші орган және соңғы шара ретінде несие беруші. Мексика банкі өзінің функцияларын жүзеге асыруда тәуелсіз және оның басты мақсаты ұлттық валютаның сатып алу қабілетін тұрақтандыру.

Өмірбаян

Мексиканың орталық банкі туралы жоспарлар Мексика империясының кезінде Агустин де Итурбиде билік еткен тұста, оның Мексика империясының Ұлы банкі (Gran Banco del Imperio Mexicano) деген идеясымен басталды. Бұл идея ешқашан іске аспады, оның орнына несиелерді көбінесе діни ұйымдар немесе сауда гильдиялары берген. 1827 жылы Мексика британдық кредиторларға берген қарызын төлей алмады, бұл шетелдік капитал табуды қиындатты және ұлттық банкі болмағандықтан, ел жергілікті кредиторларға тәуелді болуға мәжбүр болды. Үкімет оның орнына қысқа мерзімді, жоғары пайыздық несиелерге маманданған, agiotistas (спекулянттар) деп аталатын отандық кредиторларға сүйенуге мәжбүр болды. Үкімет ұйымдастырған алғашқы ресми банк – 1830 жылы, Анастасио Бустаманте президенттігі кезінде, ішкі және сыртқы істер министрі Лукас Аламан басшылығымен құрылған Banco de Avío болды. Банктің басты мақсаты – өндіріс және тоқыма өнеркәсібін дамыту еді. Оның сәттілігі көбінесе соңғысына ғана шектелді, бірақ саяси және әскери дағдарыстардың салдарынан 1842 жылы президент Антонио Лопес де Санта Анна банкты жапты. 1884 жылы Banco Nacional Mexicano, Banco Mercantil Mexicano (Мексика сауда банкі) банкімен бірігіп, банкноттар шығаратын және үкіметке несие беретін басты банк болған Banco Nacional de México (Мексика Ұлттық банкі) құрылды. Сол жылы үкімет коммерциялық кодексті қабылдады, ол банк секторын басқаруға, банктерге лицензия беруге және ең төменгі капитал деңгейін белгілеуге жауапкершілік берді. Жаңа кодекс сонымен қатар барлық қағаз ақшаның ұлттық қазынадағы алтын немесе күміспен қамтамасыз етілуі керек екенін де талап етті. Заң банктерге басқа банктердің акцияларын иеленуге тыйым салды және банктер үшін акцияларға жеңілдіктерді жойды. Ең маңыздысы, заң орталық банк құруды көздеді. Оған монеталар соғу және банкноттар басып шығаруға ерекше құқық берілді, бұл бұрынғы саясаттан үлкен қадам болды. Банк валюта бағамы, пайыздық ставкалар және ақша-кредиттік реттеуге де жауапкер болды. Бастапқыда бөлшек банктер тіпті Banco de México-мен серіктес болудан бас тартуға мүмкіндік алды. Банктің сол кездегі басты мақсаттары – революциядан кейін тарап кеткен банк жүйесін біріктіру, елді жаңғыртуға, несие беруді қалпына келтіруге және қағаз ақшаға сенімді жаңартуға мүмкіндік беретін икемді қаржы жүйесін құру еді.