Кіріспе
Герберт Эрнест Бейтс (1905–1974) – британдық жазушы, 25-тен астам әңгімелер жинағы мен 20 ғасырдың басы мен ортасындағы Англияда өтетін реалистік романдарымен танымал. Ол ауылдық жерден шыққан, гүлдерді және бағбандарлықты өте жақсы көрген (бағбандарлық туралы екі кітап жазған), сондықтан оның көптеген шығармалары осымен байланысты. Жарым-автобиографиялық "Лидияға деген махаббат" романында қысқы табиғат пен Лидиямен танысатын Аспен Холлдың кең аумағының егжей-тегжейлі сипаттамалары бар. Оның ең белгілі туындылары: "Лидияға деген махаббат", "Франция үшін жел жақсы соқты", "Мамыр гүлдері", "Сайлас ағасы". Оның көптеген әңгімелері 1970-ші жылдары британдық телеарналармен телесериалдарға бейімделді.
Herbert Ernest Bates (16 May 1905 – 29 January 1974), better known as H. E. Bates, was an English writer, known for his gritty realistic short stories (he wrote more than 25 collections) and novels set in the early to mid 20th century of England mainly. He was from the countryside and adored flowers and gardening (writing two books on gardening), so much of his writing is informed by this. The semi autobiographical "Love for Lydia" has detailed descriptions of nature in winter, and of the big grounds of Aspen Hall where he meets Lydia. His best known works include Love for Lydia, Fair Stood the Wind for France,The Darling Buds of May, as well as My Uncle Silas. Many of his short stories were turned into tv series by British television in the 1970s.
Ерте өмір
Х. Е. Бейтс 1905 жылдың 16 мамырында Нортгемптонширдегі Рашден қаласында туды және Кеттеринг грамматикалық мектебінде оқыды. Мектепті бітірген соң ол тілші және қойма жұмыскері болып жұмыс істеді.
Мансап
Көбінесе Бейтстің ең танымал туындылары ағылшын ауылдарында, әсіресе Мидлендстерде, оның туған жері Нортгемптонширді және «Англия бақшасы» аталған Кентті қамтиды, «Мамыр гүлдері» романы осы жерлерде өрбуді көреді. Бейтс Нортгемптоншир ауылдарында ұзақ серуендеуді ұнататын, және осы серуендер оның әңгімелеріне шабыт сыйлаған. Оның ауылға деген сүйіспеншілігі «Ормандар арқылы» және «Өзен бойымен» атты екі томдық эсселерінде айқын көрінеді. Екі кітап та көптеген рет қайта басылды. Бейтстің «Келін Евенсфордқа келеді» және «Лидияға деген махаббат» сияқты бірнеше туындылары, Нортгемптонширдегі туған қаласы Рашденге негізделген, ойдан шығарылған Евенсфорд қаласында өрбуді көреді. Бейтс жасөспірім кезінде жазған алғашқы романын жойды, бірақ екінші романы, және алғаш рет жарық көрген «Екі қарындас» романы, түн ортасында Фарндиш кішкентай ауылына жасаған серуендерінің бірінен шабыт алды. Сол жерде, түнгі уақытта, ол бір шатырдағы терезеде жанған шамды көрді, және осы көрініс оқиғаның бастауы болды. Ол Уэлингборордағы жергілікті газетте қысқа уақыт жұмыс істеді, бірақ бұл жұмысты ұнатпады, содан кейін жергілікті аяқ киім фабрикасында жұмыс істеді, онда жазуға уақыт таба алды; шындығында, осы алғашқы романның барлығы сол жерде жазылды. Бұл роман сегіз-тоғыз баспагерге жіберілді, бірақ барлығынан бас тартты, содан кейін Эдвард Гарнеттің кеңесімен Джонатан Кейп баспасы қабылдады. Бейтс сол кезде жиырма жаста еді. Содан кейін тағы да романдар, әңгімелер жинақтары, эсселер мен мақалалар жарық көрді, бірақ олар көп пайда әкелмеді.
Екінші дүниежүзілік соғыс туралы әңгімелері
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корольдік әуе күштеріне тек қысқа әңгімелер жазу үшін шақырылды. Әуе министрлігі соғысқа қатысқан адамдар туралы әңгімелерді фактілерден гөрі баса көрсету арқылы қоғамның көңіл-күйін жақсартуға болатынын түсінді. Әңгімелер бастапқыда "News Chronicle" газетінде "Flying Officer X" псевдониммен жарияланды. Кейіннен олар "Әлемдегі ең ұлы адамдар және басқа да әңгімелер" және "Батырлар қалай ұйықтайды және басқа да әңгімелер" аттарымен кітап түрінде жарық көрді. Оның алғашқы қаржылық табысы "Францияға қолайлы жел соқты" болды. Қиыр Шығысқа жіберілгеннен кейін, ол Бірма туралы екі роман жазды: 1947 жылы "Көгілдір жазық" және "Жакаранда ағашы" (1949 жылы жарық көрді), сондай-ақ Үндістандағы оқиғаларды қамтыған "Қызыл қылыш" (1950 жылы жарық көрді). Оған Әуе министрлігі "Ұшқыш бомбалар шайқасы" атты кітапты жазуды тапсырды, бірақ үкімет ішіндегі келіспеушіліктерге байланысты ол тоқтатылды, содан кейін 30 жылға басылуына тыйым салынды. Боб Огли оны тауып, 1994 жылы "Англия үстінен ұшқан бомбалар" деген атпен жариялады. Тағы бір тапсырма, "Түнгі ұрыс кескіні" – түнгі уақытта жау ұшақтарын анықтаудың қиындықтары туралы – әлі жарияланбаған күйде қалды.
Соғыстан кейінгі жұмыстар
Соғыстан кейін тағы да романдар жарық көрді; ол жылына шамамен бір роман және әңгімелер жинағын шығарды, сол кезде бұл өте өнімді деп есептелді. Олардың ішінде "Шілде тойы" және "Лидияға деген махаббат" кіретін. Оның ең танымал туындысы – "Мамыр гүлдерінің жақсы көретін бүршіктері" романындағы Ларкин отбасы. Поп Ларкин мен оның отбасы Бейтс пен оның отбасы демалысқа Кентке барғанда жергілікті дүкенде көрген бір адамнан шабыт алды. Бұл адам (вероятно, Уилтшир саудагері Уильям Делл, ол да демалыста болған) өте көп ақшасы бар, резеңке баумен байланған банкноттарды алып, трейлеріндегі балаларын Пасха жұмыртқаларымен және мұздақпен қуантты. Басқа кейіпкерлер Бейтстің достары мен таныстарынан үлгі алды, мысалы, Айрис Сноу (Айрис Мердоктың пародисі) және Бригадир, ол Мердоктың күйеуі Джон Бейлидің әкесінен жасалған. Оның өлімінен кейін ұлы Ричард жасаған және осы әңгімелерге негізделген теледидарға бейімделуі үлкен сәттілікке ие болды. Бұл американдық "Жұптасу ойыны" фильмінің де бастауы болды. "Менің ағасы Сайлас" әңгімелерінен 2000 жылдан 2003 жылға дейін Ұлыбританияда телесериал да түсірілді. Көптеген басқа әңгімелер теледидарға, ал кейбіреулері фильмдерге бейімделді, ең танымалдары – 1954 жылғы "Көк жазық" және "Үштік эхо". Бейтс басқа да фильмдердің сценарийлерінде жұмыс істеді. 2020 жылы ITV Брэдли Уолш, Джоанна Сканлан, Сабрина Бартлетт және Ток Стивен ойнаған "Ларкинс" атты "Мамыр гүлдерінің жақсы көретін бүршіктері" сериасын тапсырыс берді. Бірінші бөлімі 2021 жылдың қазан айында көрсетілді.
Жеке өмір
1931 жылы ол Мадж Коксқа үйленді, ол оның туған жері Рашденде екі көшедей қашықтықта тұрды. Олар Кенттегі Литтл-Чарт ауылына көшіп, ескі астық қоймасын сатып алды және оны бір акр бақпен бірге үйге айналдырды. Бейтс гүлдер туралы көптеген кітаптар жазған, құштар және білімді бағбан болды. Астық қоймасы олардың некелерінің соңына дейін үйлері болды. Олардың екі ұлы мен екі қызы болды: Энн, Джудит, Ричард және Джонатан. Джонатан Бейтс 1982 жылғы «Ганди» фильміндегі дыбыс жұмысы үшін «Оскар» сыйлығына ие болды. Ричард теледидар продюсері болды, ал Бейтстің немересі Виктория Уикс актриса және сценарий кеңесшісі.
Өлім және құрмет
Бейтс 1974 жылғы 29 қаңтарда Кентербериде, Кентте 68 жасында қайтыс болды. Көп шығарма жазып, табысқа жеткен автор болған ол, ең үлкен жетістігіне өлімнен кейін қол жеткізді. Оның «Майдың сүйкімді гүлдері» және оның жалғасы, сондай-ақ «Менің Сайлас ағашым», «Уақыттың бір сәті», «Франция үшін желдің қанаты», «Лидияға деген махаббат» шығармалары телевизияға бейімделді. Бейтс туған қаласы Рашденде оның есімімен қаланың батыс жағындағы жергілікті демалыс орталығына дейінгі жол аталды. Оның мұрағаты Техас университетінің Гарри Рэнсом орталығында сақтаулы. Бейтс қайтыс болғаннан кейін Мэдж астық қоймасының қасына, бұрын мал өсіруге арналған ғимаратқа көшіп барды. Ол 2004 жылы 95 жасында дүние салды.