Кіріспе
Канадалық психолог (1932–2023)
Виктор Гарольд Врум (9 тамыз 1932 – 26 шілде 2023) – канадалық психолог және Йель басқару мектебінің профессоры.
Ерте өмір
Врум 1932 жылдың 9 тамызында Монреаль қаласында дүниеге келген. Ол Мичиган университетінен докторлық, ал Макгилл университетінен магистрлік және бакалаврлық дәрежелерін алған. Доктор Врум бала кезінде музыкаға қызығушылық танытқан, бірақ кейіннен жоғары сыныпта мансаптық бейімділік тестісінен кейін психологияға қызығушылық танытты. Тест оның музыкант немесе психолог болуға ең жақсы мүмкіндігі бар екенін көрсетті. Ол Монреальдегі мектеп оркестрінде және жергілікті клубтарда альт-саксофон мен кларнет ойнап, музыкаға деген сүйіспеншілігін одан әрі дамытты. Орта мектепті бітіргеннен кейін Врум бастапқыда АҚШ-тың биг-бэнд тобының құрамына кіргісі келді, бірақ әкесі оған банк кассирі болуды (тұрақты мансапқа ие болу үшін) кеңес берген соң, Врум Сэр Джордж Уильямс колледжіне (қазір Конкордия университеті) түсті. Бірінші курс аяқталғаннан кейін ол Макгилл университетіне қайта оқуға түсті, онда психология бойынша бакалавр және өндірістік психология бойынша магистр дәрежелерін алды. Кәсіби қызметін бастамас бұрын Мичиган университетінде докторлық (PhD) дәрежесін қорғады. Мичиган университетінде ол өзінің алғашқы әйелі Энн Уоркманмен танысты, олармен екі ұлы Дерек пен Джеффри дүниеге келді. Кейіннен ол екінші әйелі Джулия Фрэнсиспен танысып, олармен екі ұлы Тристан мен Тревор өмірге келді. 2023 жылдың 26 шілдесінде 90 жасында Коннектикут штатының Гилфорд қаласында қайтыс болды.
Мансап
Виктор өзінің кәсіби мансабын Мичиган университетінің Сайыпмал зерттеу орталығының директоры ретінде бастады, сонымен қатар лекция оқыды. Содан кейін ол Пенсильвания университетінде психология, әлеуметтік психология және өндірістік психология бойынша кіріспе және негізгі курстарды оқытты. Кейін Врум Карнеги-Меллон университетіне оқытуға кірісіп, бизнес ғылымдарындағы әріптестерін жақсырақ түсіне бастады және олармен үйлесті. Бұл лауазым оны кейін Йель университетінің жаңадан құрылуына жұмыс істеуге итермеледі, онда ол бірнеше апта ішінде кафедра меңгерушісі болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін профессор болып қалды. Виктор Врум 1972 жылы Йель университетінің Әкімшілік ғылымдар кафедрасының төрағасы және Әлеуметтік және саясатты зерттеу институтының орынбасары директоры болып тағайындалды. Врум нақты бір нәтиженің валенттілігін "барлық басқа нәтижелердің валенттіліктерінің алгебралық қосындысының монотонды түрде өсетін функциясы, сондай-ақ оның осы басқа нәтижелерге жетудегі құралдық құндылығы туралы түсінігі" деп сипаттады. Врум теориясының орталық екінші қағидасы "адамның бір әрекетті орындауға бағытталған күші – барлық нәтижелердің валенттіліктерінің алгебралық қосындысының монотонды түрде өсетін функциясы және оның осы әрекеттің нәтижелерге жетуге алып келетініне сену деңгейі" деп тұжырымдайды.
Жарияланымдар
2007 жыл. Басшылықтағы жағдайдың ролі. Америка психологы, 621, 17. 2007 жыл. Зерттеу мен оқыту арасындағы синергия туралы. Менеджмент білімі журналы, 313, 365–375. 2005 жыл. Күтілім теориясының пайда болуы туралы. Менеджменттегі ұлы ойлар: Теорияны дамыту процесі, 239–258. 2003 жыл. Менеджерлерді шешім қабылдау және басшылыққа баулу. Басқару шешімі, 4110, 968–978. 2000 жыл. Басшылық және шешім қабылдау процесі. Ұйымдық динамика, 284, 82–94. 1995 жыл. Жағдайдың әсері және басшының қатысуын зерттеудегі талдау деңгейлері. Лидерлік тоқсандығы, 62, 169–181. 1990 жыл. Адамдарды басқару, персоналды емес: мотивация және өнімділікті бағалау. Гарвард бизнес баспасы. 1989 жыл. Басқару және мотивация. Penguin. 1988 жыл. Жаңа басшылық: Ұйымдарда қатысуды басқару. Prentice Hall, Inc. 1987 жыл. Басқарушылық шешім қабылдауға жаңа көзқарас. 365–383 беттер. McGraw Hill/Irwin. 1984 жыл. Басшылық және шешім қабылдау туралы ойлар. Жалпы менеджмент журналы, 93, 18–36. 1983 жыл. Академиядағы көшбасшылар және көшбасшылық. Жоғары білім берудің шолуы, 64, 367–386. 1980 жыл. Vroom–Yetton нормативтік моделінің екі баламасын бағалау. Менеджмент академиясы журналы, 232, 347–355. 1978 жыл. Мінез-құлқының ниетін өлшеу арқылы басшының мінез-құлқын болжау. Менеджмент академиясы журналы, 214, 715–721. 1977 жыл. Иерархиялық деңгей және басшылық стилі. Ұйымдық мінез-құлық және адамның өнімділігі, 181, 131–145. 1976 жыл. Басшылар басшылықты үйрене ала ма? Ұйымдық динамика, 43, 17–28. 1974 жыл. Басшылық стилін қабылдау: Шешім қабылдау мінез-құлқының жоғары және төмен сипаттамалары. № TR 6. YALE UNIV NEW HAVEN CONN Ұйымдастыру және басқару мектебі. 1974 жыл. Басшылық қайта қарастырылды. № TR 7. YALE UNIV NEW HAVEN CONN Ұйымдастыру және басқару мектебі. 1974 жыл. Шешім қабылдау әлеуметтік процесс ретінде: Басшы мінез-құлқының нормативтік және сипаттамалық үлгілері. Шешім ғылымдары, 54, 743–769. 1974 жыл. Шешім қабылдау және басшылық процесі. Қазіргі заманғы бизнес журналы, 34, 47–64. 1973 жыл. Басшылық және шешім қабылдау. Питтсбург: Питтсбург университетінің баспасы, 1973. 1973 жыл. Жұмыс топтарының өнімділігі. Мичиган университеті, Әлеуметтік зерттеулер институты. 1973 жыл. Басшылық және шешім қабылдау. Том 110. Питтсбург университетінің баспасы. 1973 жыл. Басқарушылық шешім қабылдауға жаңа көзқарас. Ұйымдық динамика. 1972 жыл. Жұмыс мотивациясы туралы шолу. Өнеркәсіптік және ұйымдық психология бойынша оқулық. –NY. 1971 жыл. Шешімнен кейінгі диссонанстың тұрақтылығы: Бизнес мектебінің түлектерінің жұмысқа деген көзқарасын зерттеу. Ұйымдық мінез-құлық және адамның өнімділігі, 61, 36–49. 1971 жыл. Менеджерлер арасындағы жас және тәуекелге дайындық арасындағы байланыс. Қолданбалы психология журналы, 555, 399. 1970 жыл. Мотивация мен нәтиже арасындағы байланыстың сипаты. Басқару және мотивация. Теннесси: Kingsport Press Inc. 1969 жыл. Әлеуметтік психологияның нұсқаулығы. Әлеуметтік психологияның нұсқаулығы, 5. 1969 жыл. Топтық проблемаларды шешудегі әлеуметтік өзара әрекеттесудің салдары. Ұйымдық мінез-құлық және адамның өнімділігі, 41, 77–95. 1969 жыл. Индустриялық әлеуметтік психология. Әлеуметтік психологияның нұсқаулығы, 5. 1968 жыл. Басқарушылық мансаптың стохастикалық моделіне қарай. Әкімшілік ғылымдар тоқсандығы, 26–46. 1967 жыл. Ұйымдық зерттеу әдістері. Питтсбург университетінің баспасы. 1966 жыл. Ұйымды ұйымдастыру және зерттеу: Ұйымды ұйымдастыруға арналған тәсілдер. Том 66. Питтсбург университетінің баспасы. 1966 жыл. Ұйымдық таңдау: Шешім қабылдаудың алдындағы және кейінгі процестерін зерттеу. Ұйымдық мінез-құлық және адамның өнімділігі, 12, 212–225. 1966 жыл. Ұйымдарды зерттеудегі статикалық және динамикалық корреляциялық әдістерді салыстыру. Ұйымдық мінез-құлық және адамның өнімділігі, 11, 55–70. 1966 жыл. Герцбергтің екі факторлық теориясына қатысты кейбір байқаулар. Америка психологиялық қауымдастығының Нью-Йорктегі конвенциясында. 1965 жыл. Менеджментте мотивация. Американың басқару зерттеулер қоры. 1964 жыл. Жұмыс және мотивация. John Willey & Sons. 1964 жыл. Қызметкерлердің көзқарасы. Менеджмент психологиясының шекаралары, Нью-Йорк: Harper & Row. Баспагерлер, 127–43. 1964 жыл. Ұйымдық бақылаудың кейбір психологиялық аспектілері. Ұйымдық зерттеулердің жаңа перспективалары, 72–86. 1964 жыл. Еңбек бөлінісі және кооперативтік және бәсекелестік жағдайларда өнімділік. Жарнамалық және әлеуметтік психология журналы, 683, 313. 1962 жыл. Эго-мүліктілік, жұмысқа қанағаттандыру және жұмыс өнімділігі. Жеке психология, 152, 159–177. 1961 жыл. Индустриялық әлеуметтік психология. Психологияның жылдық шолуы, 121, 413–446. 1960 жыл. Ұйымдық мақсаттарды қабылдаудағы көзқарастардың әсері. Адам қатынастары, 133, 229–240. 1960 жыл. Көшбасшының авторитарлығы және қызметкерлердің көзқарасы. Жеке психология, 132, 125–140. 1959 жыл. Қатысудың әсерін анықтайтын кейбір жекелік факторлар. Жарнамалық және әлеуметтік психология журналы, 593, 322. 1959 жыл. Проекция, жоққа шығару және өзіндік түсінік. Адам қатынастары, 124, 335–344.
1987. A new look at managerial decision making. pp. 365–383. McGraw Hill/Irwin. 1984. Reflections on leadership and decision making. Journal of General Management, 93, 18 36. 1983. Leaders and leadership in academe. The Review of Higher Education, 64, 367 386. 1980. An evaluation of two alternatives to the Vroom – Yetton normative model. Academy of Management Journal, 232, 347 355. 1978. Predicting leader behavior from a measure of behavioral intent. Academy of Management Journal, 214, 715 721. 1977. Hierarchical level and leadership style. Organizational Behavior and Human Performance, 181, 131 145. 1976. Can leaders learn to lead?. Organizational Dynamics, 43, 17 28. 1974. Perceptions of Leadership Style: Superior and Subordinate Descriptions of Decision Making Behavior. No. TR 6. YALE UNIV NEW HAVEN CONN SCHOOL OF ORGANIZATION AND MANAGEMENT. 1974. Leadership Revisited. No. TR 7. YALE UNIV NEW HAVEN CONN SCHOOL OF ORGANIZATION AND MANAGEMENT. 1974. Decision making as a social process: Normative and descriptive models of leader behavior. Decision sciences, 54, 743 769. 1974. Decision making and the leadership process. Journal of Contemporary Business, 34, 47 64. 1973. Leadership and decision making. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 1973. 1973. The productivity of work groups. Survey Research Center, Institute for Social Research, University of Michigan. 1973. Leadership and decision making. Vol. 110. University of Pittsburgh Pre. 1973. A new look at managerial decision making. Organizational dynamics. 1972. An overview of work motivation. Reading in industrial and organizational psychology.—NY. 1971. The stability of post decision dissonance: A follow up study of the job attitudes of business school graduates. Organizational Behavior and Human Performance, 61, 36 49. 1971. Relationship between age and risk taking among managers. Journal of applied psychology, 555, 399. 1970. The nature of the relationship between motivation and performance. Management and Motivation. Tennessee: Kingsport Press Inc.
1969. The handbook of social psychology. The handbook of social psychology, 5. 1969. The consequences of social interaction in group problem solving. Organizational Behavior and Human Performance, 41, 77 95. 1969. Industrial social psychology. The handbook of social psychology, 5. 1968. Toward a stochastic model of managerial careers. Administrative Science Quarterly, 26 46. 1967. Methods of organizational research. University of Pittsburgh Press. 1966. Organizational design and research: Approaches to organizational design. Vol. 66. University of Pittsburgh Press. 1966. Organizational choice: A study of pre and post decision processes. Organizational behavior and human performance, 12, 212 225. 1966. A comparison of static and dynamic correlational methods in the study of organizations. Organizational Behavior and Human Performance, 11, 55 70. 1966. Some observations regarding Herzberg’s two factor theory. In American Psychological Association Convention, New York. 1965. Motivation in management. American Foundation for Management Research. 1964. Work and Motivation. John Willey & Sons. 1964. Employee attitudes. The Frontiers of Management Psychology, New York: Harper & Row. Publishers, 127 43. 1964. Some psychological aspects of organizational control. New perspectives in organizational research, 72 86. 1964. Division of labor and performance under cooperative and competitive conditions. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 683, 313. 1962. Ego‐involvement, job satisfaction, and job performance. Personnel psychology, 152, 159 177. 1961. Industrial social psychology. Annual review of psychology, 121, 413 446. 1960. The effects of attitudes on perception of organizational goals. Human Relations, 133, 229 240. 1960. Leader authoritarianism and employee attitudes. Personnel psychology, 132, 125 140. 1959. Some personality determinants of the effects of participation. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 593, 322. 1959. Projection, negation, and the self concept. Human relations, 124, 335 344.
Ерекше деректер
Врум әуесқой теңізші және капитан болды, тіпті бірде дауыл кезінде отбасысымен бірге кемені басқарған. Врум бірнеше жартылай кәсіби және кәсіби биг-бэндтерде ойнады, олардың бірін аспирантурада "Интеллектуалдар" деп атап құрды. 1977 жылы Врумның денсаулығына қауіп келді, оған ісік (карцинома) диагнозы қойылды. Кейін бұл саркоидоз екені анықталды, алайда ол оны өлімге жуық тәжірибе деп есептеді және осы оқиғадан кейін өмір салтын өзгертуге бел буды.
Веб-сайттар
Земан, Александр (2023 04 06). "Виктор Врумның өмірбаяны және кітаптары". Toolshero. 2023 12 11 күні алынған. "Профессор Виктор Х. Врумды еске алу, 1932–2023 | Йель басқару мектебі". som.yale.edu. 2023 12 06 күні алынған.