Кіріспе

1972 жылы Итало Кальвиноның романы. Итало Кальвиноның бұл романы 1972 жылы Италияда «Джулио Эйнауди Эдиторе» баспасынан жарық көрді.

Сипаттама

Кітап моңғол императоры Кублай хан мен Марко Поло арасындағы әңгіме түрінде құрылған. Кітаптың көп бөлігі Полоның баяндайтын 55 тосыннан туған қалаларды сипаттайтын қысқаша прозалық өлеңдерден тұрады, олардың көпшілігі мәдениет, тіл, уақыт, естелік, өлім немесе жалпы адамның өмірлік тәжірибесі туралы ойлар қамтиды. Кублай мен Поло арасындағы қысқа диалогтар бес-он қала сайын кездеседі және сол тақырыптарды талқылайды. Бұл екі кейіпкер арасындағы үзілістер қалалар сияқты поэтикалық деңгейде жасалған және тіл мен әңгімелердің табиғи күрделілігімен ойнайтын жақтау құралы болып табылады. Кітаптың ортасында Кублай Поло есімдерін атамаған қала туралы сұрайды – оның туған қаласы Венеция. Поло: «Мен қала туралы айтқан сайын, мен Венеция туралы бір нәрсе айтамын» деп жауап берді.

Тарихи негіздер

Invisible Cities саяхат әдебиеті жанрының архетипік үлгісі – Марко Полоның саяхаттарын, атақты венециялық саудагердің Азия және Юань Қытай (Моңғол империясы) арқылы жасаған саяхатын бейнелейді. 13 ғасырғы түпнұсқа саяхатнама Кальвиноның романымен бірдей: Поло болған қалалар туралы қысқа, көбінесе фантастикалық әңгімелер, қала тұрғындарының сипаттамалары, маңызды импорт және экспорт, сондай-ақ аймақ туралы Полоның әңгімелері бар. Invisible Cities – Кальвиноның комбинаторлық әдебиеттен пайдалануының мысалы, сонымен қатар семиотика мен структурализмнің ықпалын көрсетеді. Романда оқырман автормен бірге ойын ойнайды, кітапта жасырылған үлгілерді табуға тырысады. Кітапта тоғыз тарау бар, бірақ кітаптың ішінде жасырын бөлімдер де кездеседі: 55 қаланың әрқайсысы он бір тақырыптық топтың біріне жатады (төменде түсіндіріледі). Оқырман кітаптың құрылымымен тәжірибе жасап, кітапты хронологиялық тәртіппен оқудың орнына, бір топты немесе екінші топты таңдап оқуға болады. 1983 жылы Колумбия университетінде өткен конференцияда Кальвино өзі Invisible Cities-тің нақты соңы жоқ екенін айтты, себебі "осы кітап көпжақты болып жасалды, және оның барлық қабырғаларында қорытындылар жазылған".

Марапаттар

Кітап 1975 жылы «Ең үздік роман» санаты бойынша «Небула» сыйлығына іліккен.

Опера

Көрінбейтін қалалар (әсіресе Исидора, Армилла және Адельма туралы тараулар) композитор Кристофер Серроненың операсының негізі болып табылады, оның тұңғыш қойылымы 2013 жылдың қазан айында Лос-Анджелестегі Юнион Станциясында эксперименталдық өндіріс ретінде өтті. Юваль Шаронның режиссерлігімен қойылған бұл қойылымда он бір музыкант, сегіз әнші және сегіз бишіні қамтитын орындаушылар пойыз станциясының әртүрлі бөліктерінде орналасқан (немесе олардың арасында қозғалған), ал станция әдеттегідей ашық және жұмыс істеген. Шамамен 200 көрермен сымсыз құлаққаптар арқылы операны тыңдай алды және станция ішінде еркін жүріп-тұруға мүмкіндік алды. Операның аудиожазбасы 2014 жылдың қараша айында жарық көрді. Опера 2014 жылғы Пулитцер сыйлығының музыка номинациясы бойынша финалист атанды.