Кіріспе
Кейбір будда дәстүрлерінде құрметті қасиетті де, демон да саналады. Хәріти (санскрит), сондай-ақ, тексі =鬼子母神, будда дәстүріне байланысты құрметті қасиетті де, демон да болып табылады. Ол Махаяна буддизмінің 24 қорғаушы құдайларының бірі. Оның жақсы жақтары балаларды қорғау, оңай босану және бақытты бала тәрбиесімен байланысты, ал жаман жақтары жауапкершіліксіз ата-аналар мен тәртіпсіз балаларға көрсеткен қатыгездігімен сипатталады. Қытай және Жапон буддизмінде ол қорғаушы қасиетті ретінде құрметтеледі, бірақ көптеген халықтық дәстүрлерде балалар мен ата-аналарға бақытсыздық әкелетін әйел демон ретінде танылады.
Hārītī (Sanskrit), also known as , text=鬼子母神, is both a revered goddess and demon, depending on the Buddhist tradition. She is one of the Twenty Four Protective Deities of Mahayana Buddhism. In her positive aspects, she is regarded for the protection of children, easy delivery and happy child rearing, while her negative aspects include the belief of her terror towards irresponsible parents and unruly children. In both Chinese and Japanese Buddhism, she is venerated as a protector deity, but in many folk traditions is often recognized as a female demon of misery and unhappiness towards children and parents.
Жазба
Таиланд пен Бірманың тервадалық ауызша әңгімесінде айтылғандай, Абхирити немесе Харити Будда Весабхудың Буддасасанасында туған якшани болған. Ол Дхамма Ананың қызы саналады. Бір күні адамдар әлеміндегі қалада, көмексіз кішкентай бала аштан жылап тұрды. Оның қатыгез келбетіне ешкім де жақындаспады. Айыпсыз бала Дхамма Анаға дұға етті. Дхамма Ана оған шексіз мейіріммен қарады. Сол мейірімнің нәтижесінде Харити дүниеге келді. Ол жер бетіне келіп, аштықтан зардап шеккен кішкентай демонға сүт берді. Бала тойып, жылауын тоқтатқан соң, ол Якшалар патшалығына оралып, баланы оның қамқорларына тапсырды. Якшалар патшасы оның әрекетіне қатты таң қалды. Ол оған үйленуді ұсынды және барлық асуралардың/демондардың анасы болуын тіледі. Дхамма Ананың рұқсатымен ол келісті. Харити туралы жүздеген әңгімелер бар, оның адал жандарына деген шексіз құлшынысы және дұғаларына жауап беруі туралы айтылады. Бірде жер бетінде қатты құрғақшылық болды, егін мен су жетіспеді. Адамдар әлемі үлкен хаоста болды. Осы жағдайда будда монахтары оларға Харитиге дұға етуді кеңес берді. Адамдар мен адам емес жандар Кубера мен Харитиге дұға ете бастады. Харитидің мейірімімен, құдайлық күштердің көмегімен жаңбыр жауды, көктем келді және жер бетіне береке орнады. Ол адамдарға шексіз Сири/береке сыйлайтын құдайлық құмыра жасады. Якшалар әдетте адамдардан гөрі ұзақ өмір сүреді, тіпті көптеген калпалар бойы өмір сүруі мүмкін. Харити жердің құпия байлықтарының иесі саналады. Ол этикалық принциптерге берік, саналы және дана болды. Оның күйеуі Кубера патшасы болды. Олардың балалары болмады. Бір күні ол Раджгир қаласында болды, онда Будда Шакьямуни тұрып жатқан еді. Ана болу тәжірибесін іздеу үшін ол Раджгир қаласынан, Будда Шакьямуни тұрған жерден бақытсыз адам балаларын өз үйіне әкеле бастады. Нәтижесінде, Раджгирдегі қайғыға ұшыраған аналар Буддаға жалбарынып, дұға етті. Будда Харитидің үйіне барып, оның ұрланған сүйікті балаларының бірін өзімен бірге вихараға алып келді. Харити оны білгенде қатты күйзелді. Ол кішкентай баланы іздеп, ақыры Буддаға жүгінді. Будда оған бір баланы жоғалтқандағы қайғысын түсіндірді, сондай-ақ басқа да аналар мен отбасылар сүйікті балаларынан айырылып, әлі де қайғырып жүргенін айтты. Харити олардың азабы өзінікінен де үлкен екенін мойындады. Ол барлық ұрланған балаларды аналарына қайтарып берді және тағы да Дхаммаға берік болды. Будда оған бала тәрбиесіне байланысты Дхамма рәсімдерін үйретті. Харити барлық тіршілік иелеріне жалпы метта мен карунаны үйретуді бастады. Харити енді баласыз әйел емес, барлық тіршілік иелерінің анасы екенін мәлімдеді. Харити Буддаға барлық әлемнің балаларын қорғап, жақсы көретінін уәде етті. Ол өзінің балаларының игілігі үшін төрт Брахма вихарасын үйретеді. Будда оны "Жағатмата" немесе барлық әлемнің анасы деп атады. Тхеравадада ол барлық адамдардың, сондай-ақ адам емес жандардың ең жоғарғы анасы, ол өмірдегі кедергілерді жояды. Тағы бір Махаяна аңызына сәйкес, Харити бастапқыда Раджгирдің раксасиі болған, сол уақытта Гаутама Будда да сол жерде өмір сүрген. Ол жүздеген балаларды сүйіп, қамқорлаған, бірақ оларды тамақтандыру үшін басқалардың балаларын ұрлап, өлтірген. Жәбірленушілердің қайғылы аналары Буддаға оларды құтқаруды өтінді. Сондықтан Будда оның кенже ұлы Пингаланы (кейбір нұсқаларда, кенже қызы) ұрлап, күріш табанының астына жасырып қойды. Бар ғаламнан жоғалған ұлын іздеп жүрген Харити ақыры Буддадан көмек сұрады. Будда оның жүздеген балаларының бірін жоғалтқаны үшін зардап шегетінін айтып, жалғыз баласы болған ата-ананың зардабын елестете алатынын сұрады. Ол: "Олардың азабы мендікінен әлдеқайда көп болса керек", - деп өкінішпен жауап берді. Содан кейін ол барлық балаларды қорғауға ант берді, ал балалар етінің орнына ол бұдан былай тек анар жейтін болады. Осыдан кейін Харити балаларды және босанған әйелдерді қорғайтын болды. Бұған жауап ретінде Будда оған бодхи сыйлады, бұл оған қара сиқыр мен зұлым күштерге төтеп беруге мүмкіндік берді және ауруларды емдеу қабілетін берді. Кишохиджин Будданың ілімін қабылдағанда, он демон қыздары да солай етті.