Нельсон Алгрен: Американ жазушысының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Нельсон Алгрен (нельсон Ахлгрен Абрахам; 28 наурыз 1909 – 9 мамыр 1981) – американдық жазушы. Оның 1949 жылғы «Алтын қолды адам» романы осы кітапқа және 1947 жылғы «Неондық шөл» әңгімелер жинағына, сондай-ақ 1956 жылғы «Жайлаудың жабайы жағы» романына сүйенген Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. Соңғысы 1962 жылы осы атпен фильмге бейімделді (режиссері Эдвард Дмитрик, сценарий авторы Джон Фанте).

Өмір

Алгрен Мичиган штатының Детройт қаласында Голди (туған есімі Калишер) мен Герсон Абрахамның ұлы болып дүниеге келді. Үш жасында ол ата-анасымен бірге Чикагоға көшіп барды, олар Оңтүстік жақтағы жұмысшы таптың иммигранттар тұратын ауданында тұрды. Оның әкесі – швед азаматы, еврей дініне кірген адамның және неміс еврей әйелінің ұлы, ал анасы неміс еврей тегінен шыққан. (Ол Оңтүстік жақтағы тәтті дүкеннің иесі еді.) Алгрен отбасы жас кезінде Оңтүстік жақтағы Гранд Кроссинг аймағындағы 7139 S. South Park Avenue (қазіргі S. Martin Luther King Jr. Drive) мекенжайында тұрды. «Chicago: City on the Make» эссесінде Алгрен өмірбаяндық деректер қосты: ол Трой көшесіне көшкеннен кейін көрші балалардың өзін қызықтырғанын еске алды, себебі ол Оңтүстік жақтың «White Sox» командасының жанкүйері болған. Өмірінің көп бөлігін Солтүстік жақта өткізгеніне қарамастан, Алгрен өзінің жанкүйерлігін өзгертпеді және «White Sox» командасының жанкүйері болып қалды. Алгрен Чикагоның мемлекеттік мектептерінде білім алып, Хиббард орта мектебін (қазіргі Рузвельт орта мектебі) бітіріп, Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы бөлімінде оқыды. 1931 жылы Ұлы депрессия кезінде журналистика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды.

Әдеби мансап және неке

Алгрен өзінің "So Help Me" атты алғашқы әңгімесін 1933 жылы Техаста жанармай құю станциясында жұмыс істеп жүргенде жазды. Чикагоға қайту алдында ол Альпиндегі Сұл Росс мемлекеттік университетінің бос сынып бөлмесінен теріс машина ұрлағаны үшін ұсталды. Ол қашу үшін пойызға отырды, бірақ ұсталып, Альпинге қайтарылды. Ол бес айға жуық түрмеде отырды және тағы үш жылға сотталу қаупі бар еді. Ол босатылды, бірақ бұл оқиға оған терең әсер етті. Ол өзін сырттан келгендермен, өткен шақтағы адамдармен және жалпы сәтсіздікке ұшырағандармен терең байланыстырды, олар кейіннен оның көркем әлемін толтырды. 1935 жылы Алгрен "Ағаның үйі" атты әңгімесі үшін үш О. Генри жүлдесінің біріншісін жеңіп алды. Әңгіме алғаш рет "Story" журналында жарияланып, О. Генри жүлдесінің лауреаттарының антологиясында қайта басылды. Оның алғашқы романы "Кімде-кім етік киген" (1935) кейіннен Алгрен тарапынан примитивті және саяси түрде наив деп есептелді, ол оған сол кезде сәнге айналған марксистік идеяларды салғанын, бірақ оларды толық түсінбегенін мәлімдеді. Кітап сәтсіз болды және басылымнан тоқтатылды. Алгрен 1937 жылы Аманда Контовичке үйленді. Ол оны "Кімде-кім етік киген" романының жарық көргеніне арналған кеште кездестірді. Олар ажырасып, екінші рет ажырасудан бұрын қайта үйленді. Оның екінші романы "Ешқашан таң атпа" (1942) 2019 жылы Эндрю О'Хаган тарапынан "Алгрен стилінің алғашқы және ұлы гүлденуін көрсететін кітап" деп сипатталды. Роман өмірі құрып бара жатқан, қылмыскерге айналған жас поляк-американдық боксшының өмірін бейнелейді. Эрнест Хемингуэй 1942 жылғы 8 шілдедегі баспагері Максвелл Перкинске жолдаған хатында роман туралы: "Менің ойымша, бұл өте, өте жақсы. Бұл Чикагодан шыққан ең жақсы нәрселердің бірі" деді. Роман Чикагодағы поляк-американдық қауымдастығының мүшелерін ренжітті, олардың кейбіреулері оны Остік державалардың идеологиясын қолдайтын насихат деп айыптады. Алгреннің еврей тегі бар екенін білмеген кейбір ашуланған поляк-американдық чикаголықтар оның нацистік идеологияны қолдайтынын айтты. Оның поляк-американдық сыншылары қала әкімі Эдвард Джозеф Келлиді романды Чикаго қалалық кітапханасынан тыйым салуға көндірді.

Algren wrote his first story, "So Help Me", in 1933, while he was in Texas working at a gas station. Before returning to Chicago, he was caught stealing a typewriter from an empty classroom at Sul Ross State University in Alpine. He boarded a train for his getaway but was apprehended and returned to Alpine. He was held in jail for nearly five months and faced a possible additional three years in prison. He was released, but the incident made a deep impression on him. It deepened his identification with outsiders, has beens, and the general failures who later populated his fictional world. In 1935 Algren won the first of his three O. Henry Awards for his short story, "The Brother's House." The story was first published in Story magazine and was reprinted in an anthology of O. Henry Award winners. His first novel, Somebody in Boots (1935), was later dismissed by Algren as primitive and politically naive, claiming he infused it with Marxist ideas he little understood, because they were fashionable at the time. The book was unsuccessful and went out of print. Algren married Amanda Kontowicz in 1937. He had met her at a party celebrating the publication of Somebody in Boots. They eventually would divorce and remarry before divorcing a second and final time. His second novel, Never Come Morning (1942), was described by Andrew O'Hagan in 2019 as "the book that really shows the Algren style in its first great flourishing." It portrays the dead end life of a doomed young Polish American boxer turned criminal. Ernest Hemingway, in a July 8, 1942, letter to his publisher Maxwell Perkins, said of the novel: "I think it very, very good. It is as fine and good stuff to come out of Chicago." The novel offended members of Chicago's large Polish American community, some of whose members denounced it as pro Axis propaganda. Not knowing that Algren was of partly Jewish descent, some incensed Polish American Chicagoans said he was pro Nazi Nordic. His Polish American critics persuaded Mayor Edward Joseph Kelly to ban the novel from the Chicago Public Library.

Әскери қызмет

Алгрен Екінші дүниежүзілік соғыстың Еуропалық театрында сауыт тасушы ретінде қызмет етті. Колледжді бітіргеніне қарамастан, оны офицерлік курсқа қабылдаудан бас тартты. Бұл оның саяси нанымына күдікпен қарауы салдарынан болуы мүмкін, бірақ оның қылмыстық ісі оны офицерлік курсқа түсуден мүлдем шығарған болар еді. Беттина Дрюдің 1989 жылы жазған «Нельсон Алгрен: Жабайы жақтағы өмір» атты өмірбаянында айтылғандай, Алгрен соғыста қызмет етуге құштар болған жоқ, бірақ 1943 жылы әскерге шақырылды. Ол соғысқа немқұрайды қараған солдат болды және Францияда қызмет еткен кезінде қара нарықта сауда жасады. Оны басқа қара нарық саудагерлері қатты ұрып-соқты.

Атак-даңқ

Алгреннің "Неондық дала" (1947) атты алғашқы әңгімелер жинағы 1933 жылдан 1947 жылға дейін жазылған 24 әңгімені қамтыды. Сол жылы Алгрен Америка өнер және әдебиет академиясының сыйлығын және Чикагодағы Ньюберри кітапханасынан грант алды. Осы жылы Алгрен Симон де Бовуармен романы болды. Алгреннің сүйіктісі Мэри Гуггенхайм Бовуарға Чикагодағы Алгренге келуді ұсынды. Олар Индиана штатының Миллер Бич қаласындағы көл жағасындағы Алгреннің коттеджінде жазды, сондай-ақ 1949 жылы Латын Америкасына бірге саяхаттады. Бовуар "Мандариндер" (1954) романында Алгрен туралы (кітапта "Льюис Броган" деп аталған) былай деп жазды:

"Бастапқыда, классикалық американдық түр – өзінің күшімен жеткен солшыл жазушымен кездесу қызықты болды. Бірақ мен Броганға қызығушылық таныта бастадым. Оның әңгімелерінен өмірге ешқандай құқығы жоқ екенін, бірақ өмір сүруге үлкен құштарлығы болғанын сезінесің. Маған осы қарапайымдық пен құлшыныстың үйлесімі ұнады. Алгрен мен Бовуардың арасы суытылып, Алгрен Playboy журналындағы мақаласында Бовуар мен Сартр туралы, Бовуармен Солтүстік Африкаға саяхат жасағанда, олардың екеуінің де басқаларды жезөкше мен оның күйесінен де көп пайдаланғанын жазды. Алгреннің келесі романы "Алтын қолды адам" (1949) оның ең танымал туындысы болды. Ол 1950 жылы көркем әдебиет бойынша Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. Кітаптың басты кейіпкері Фрэнки Машин – заңсыз карта ойындарының дилері. Фрэнки Чикагоның әлеуметтік төменгі жағына түсіп, Екінші дүниежүзілік соғыстағы қысқа мерзімді әскери қызметі кезінде морфинге тәуелді болды. Ол өзінің тудырған жол апатынан мүгедек болған деп қате ойлаған әйелге үйленген. Алгреннің келесі кітабы "Чикаго: Өркендеп келе жатқан қала" (1951) – қаланың жақтастарының ашуын тудырған, бірақ қаланың көшелерін, мүсірленгендерін, жемқор саясаткерлерін және алаяқтарын көрсеткен өткір эссе болды. Алгрен қалаға деген махаббатын "шынайы және сүйкімді" деп жариялады. "Алтын қолды адам" 1955 жылы сол атпен фильмге бейімделді, басты рөлде Фрэнк Синатра ойнады, режиссері және продюсері Отто Премингер болды. Алгрен көп ұзамай тікелей қатысудан бас тартты. Фильм коммерциялық сәттілікке жетті, бірақ Алгрен оны жек көрді. 1955 жылдың күзінде Алгрен "The Paris Review" журналында жас автор Терри Саузернмен сұхбаттасты. Осы кездесу арқылы Алгрен мен Саузерн достық қарым-қатынас орнатты және көп жылдар бойы байланыста болды. Алгрен Саузерннің ерте жақтастарының бірі болды және кейінірек шығармашылық жазуды оқытқанда, Саузернді үлкен әңгіме жазушының мысалы ретінде жиі пайдаланды. Алгреннің "Жабайы жақтағы серуен" (1956) романы да коммерциялық сәттілікке жетті. Ол өзінің алғашқы романы "Кімде-кім аяқкиім киіп" материалдарын қайта өңдеді, сондай-ақ бірнеше жарияланған әңгімелерден элементтерді алды, мысалы, 1947 жылғы "Бар бөлмесінің еденіндегі бет". Роман Ұлы депрессияның алғашқы жылдары Техаста адасқан адам туралы болды. Ол бұл кітаптың бұрынғы кітабынан жақсырақ екенін айтты. Ол 1962 жылы сол атпен фильмге бейімделді. Кейбір сыншылар фильм кітапты бұрмалаған деп ойлады және ол коммерциялық сәттілікке жетпеді.

At first I found it amusing meeting in the flesh that classic American species: self made leftist writer. Now, I began taking an interest in Brogan. Through his stories, you got the feeling that he claimed no rights to life and that nevertheless he had always had a passionate desire to live. I liked that mixture of modesty and eagerness. Algren and Beauvoir eventually became disenchanted with each other, and a bitter Algren wrote of Beauvoir and Sartre in a Playboy magazine article about a trip he took to North Africa with Beauvoir, that she and Sartre were bigger users of others than a prostitute and her pimp in their way. Algren's next novel, The Man with the Golden Arm (1949), would become his best known work. It won the National Book Award for Fiction in 1950. The protagonist of the book, Frankie Machine, is an aspiring drummer who is a dealer in illicit card games. Frankie is trapped in demimonde Chicago, having picked up a morphine habit during his brief military service during World War II. He is married to a woman whom he mistakenly believes became crippled in a car accident he caused. Algren's next book, Chicago: City on the Make (1951), was a scathing essay that outraged the city's boosters but portrayed the back alleys of the city, its dispossessed, its corrupt politicians and its swindlers. Algren also declared his love of the City as a "lovely so real". The Man With the Golden Arm was adapted as a 1955 movie of the same name, starring Frank Sinatra and directed and produced by Otto Preminger. Algren soon withdrew from direct involvement. It was a commercial success but Algren loathed the film. In the fall of 1955, Algren was interviewed for The Paris Review by rising author Terry Southern. Algren and Southern became friends through this meeting and remained in touch for many years. Algren became one of Southern's most enthusiastic early supporters and, when he taught creative writing in later years, he often used Southern as an example of a great short story writer. Algren had another commercial success with the novel A Walk on the Wild Side (1956). He reworked some of the material from his first novel, Somebody in Boots, as well as picking up elements from several published short stories, such as his 1947 "The Face on the Barroom Floor". The novel was about a wandering Texan adrift during the early years of the Great Depression. He said it was superior to the earlier book. It was adapted as the 1962 movie of the same name. Some critics thought the film bowdlerized the book, and it was not commercially successful.

Қайтадан үйлену және екінші неке

"Жайлаудың жабайы жағы" Альгреннің соңғы коммерциялық жетістігі болды. Ол табысын толықтыру үшін Айова университетінің Жазушылар шеберханасында шығармашылық жазудан сабақ берді. 1965 жылы ол Жазушылар шеберханасында сабақ берген кезде Бетти Энн Джонспен танысты. Олар сол жылы үйленді, ал 1967 жылы ажырасты. Альгрен Филип Кауфманның "Қорықсыз Фрэнк" (1967) андеграунд комедиясында Идлз есімді гангстер рөлін ойнады. 1968 жылы ол Вьетнам соғысына қарсы наразылық білдіре отырып, салық төлеуден бас тартуға уәде берген Жазушылар мен редакторлардың соғысқа қарсы салық наразылығына қол қойды. Беттина Дрюдің өмірбаянында айтылғандай, Альгрен Оңтүстік Вьетнамда журналист жұмысын іздеген. Коммерциялық сәттілікке жеткен жалғыз екі романынан кейін он жылдан астам уақыт өткен соң ақша тапшылығына тап болған ол Вьетнамды журналистік еңбекақыдан емес, қара нарықта сауда жасау арқылы ақша табу мүмкіндігі ретінде қарастырды.

Картер және Патэрсон, Нью-Джерси дауылдары

1975 жылы Алгренге екі адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылған жүлделі боксшы Рубин "Hurricane" Картердің сот процесі туралы журналға мақала жазу тапсырылды. Мақалаға қатысты зерттеу жұмыстарын жүргізу кезінде Алгрен Картердің туған қаласы Патерсонға (Нью-Джерси штаты) сапар шекті. Алгрен Патерсон қаласына дереу қызығушылық танытып, сол қалаға көшіп өтуге шешім қабылдады. 1975 жылдың жазында Алгрен көптеген мүліктерін сатып, Чикагоны тастап, Патерсон қаласындағы пәтерге көшіп барды.

Өлім

1980 жылы Алгрен Лонг-Айлендтегі Саг-Харбор қаласындағы үйге көшіп барды. 1981 жылдың 9 мамырында ол үйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Лонг-Айленд, Саг-Харбордағы Оукленд зиратында жерленген.

Өлгеннен кейін жарық көрген шығармалары

Алгрен қайтыс болғаннан кейін, Картер даулы туралы мақаласы 1983 жылы жарық көрген "Жұрттың шұжығы" романына айналғандығы белгілі болды. 1996 жылдың қыркүйегінде "Жеті әңгіме" баспасы "Беделсіздік" кітабын жариялады, онда Алгреннің 1956 жылғы "Алтын қолды адам" фильмінің бейімделуіне байланысты туындаған қиындықтар туралы көзқарасы баяндалған. "Беделсіздік" сонымен қатар Алгреннің жазуларының негізіндегі сенім жүйесін ұсынады және әлемдегі барлық жазушыларды қараңғы жақтарын зерттеуге және назарсыздарды бейнелеуге шақырады. "Неондық шөл" және "Соңғы карусель" кітаптары да "Жеті әңгіме" баспасынан қайта басылып, 1997 жылғы "Кітапхана журналы" редакциясының ең жақсы қайта басылымдары деп танылды. 2009 жылы "Жеті әңгіме" бұрын жарияланбаған жазбалардың ірі жинағын – "Тұзаққа түсіру және басқа жазбалар" атты кітапты шығарды. Оған "Оларды кешір, Раббым" және "Жарқсыз бөлме" атты екі ерте әңгіме, сондай-ақ кітап атауында айтылған ұзақ аяқталмаған роман фрагменті енді. 2019 жылы Blackstone Audio Алгреннің кітаптарының толық кітапханасын аудиокітаптар түрінде шығарды. Ал 2020 жылы Olive Films компаниясы Алгреннің өмірі мен шығармашылығына арналған "Нельсон Алгрен тірідей" атты фильмді ұсынды, онда Виллем Дефо мен Барри Гиффорд және тағы басқалар түсті, бұл фильмті "Жеті әңгіме" институты өндірді.

Саяси көзқарастар және ФБР қадағалауы

Алгреннің досы Стюарт МакКаррелл оны "жан-жүректен радикал" деп сипаттады, ол көбінесе кемтарлардың жағын алған, бірақ идеологиялық пікірталастарға қызығушылық танытпаған және өмірінің көп бөлігінде саяси белсенділік танытпаған. МакКаррелл Алгреннің батырлары Теодор Дрейзер, Джон Питер Альтгельд, Кларенс Дарроу және Юджин В. Дебс екенін айтты. Алгрен осы адамдардың барлығын – сондай-ақ Биг Билл Хейвудты, Хеймаркет сотталушыларын және Мемориалдық күндегі қырғын құрбандарын – «Чикаго: Өркендеу қаласы» еңбегінде еске алады. Алгрен МакКарреллге Ұлы депрессия кезінде суретшілер мен зиялыларға тартымды болғанына қарамастан, ешқашан Коммунистік партияға қосылмағанын айтты. Басқа себептердің ішінде, ол өзінің және Ричард Райттың партия мүшелерімен болған жағымсыз тәжірибелерін келтірді. Герберт Митгангтың сөзіне сүйенсек, ФБР Алгреннің саяси көзқарастарына күдікпен қарап, оның ісі бойынша 500-ден астам беттен тұратын құжат жинаған, бірақ ешқандай нақтытай субверсивті әрекеттерді анықтамаған. 1950 жылдары Алгрен өзінің сүйіктісі Симон де Бовуармен Парижге баруды жоспарлаған, бірақ үкіметтік бақылау салдарынан оның паспорт алу өтініші қабылданбады. Оның өмірі Чикагодағы поляк қауымымен тығыз байланысты болды, оның ішінде алғашқы әйелі Аманда Контович та болды. Оның досы Арт Шей Алгрен туралы жазды, ол құмар ойындар ойнағанда, қарт официант ән салған ескі поляк махаббат әндерін тыңдаған. Ол жылдар бойы тұрған қаланың поляк орталығы оның әдеби шығармаларында маңызды рөл атқарды. Алгрен құмар ойындар ойнаған поляк барындарында, мысалы, Милуоки даңғылындағы «Польшаның бір бөлігі» сияқты орындар «Ешқашан таңертең келмейді» және «Алтын қолды адам» сияқты туындыларында суреттелген. 1998 жылы Алгреннің жақтастары Польша үшбұрышын Алгреннің есімімен атауды бастады, бұл Польша орталығының бұрынғы орны болған. Американың поляк мұражайының директорының пікірінше, алаңның дәстүрлі атауын өзгерту Чикагодағы поляктардың тарихын жоюға және поляк институттары мен жергілікті кәсіпкерлерді қорлауға әкелуі мүмкін. Соңында үшбұрыш өзінің бұрынғы атын сақтап, жаңадан орнатылған фонтан Алгреннің есімімен аталып, оның «Чикаго: Өркендеу қаласы» эссесінен қаланың жұмысшы халқының оның мәнін қорғауы туралы цитатамен жазылды. 1977 жылдың 26 қарашасында тәуелсіз хабар тарату басқармасының Ханнингтон трансляторы арқылы алты минутқа ресми хабар тарату үзіліске ұшырады. Fortean Times журналының 24-шы санында (1977 жылдың қысы) бұл әрекеттің авторы қалдырған хабарлама былай деп жазылған:

Algren's friend Stuart McCarrell described him as a "gut radical," who generally sided with the downtrodden but was uninterested in ideological debates and politically inactive for most of his life. McCarrell states that Algren's heroes were the "prairie radicals" Theodore Dreiser, John Peter Altgeld, Clarence Darrow and Eugene V. Debs. Algren references all of these men – as well as Big Bill Haywood, the Haymarket defendants and the Memorial Day Massacre victims – in Chicago: City on the Make. Algren told McCarrell that he never joined the Communist Party, despite its appeal to artists and intellectuals during the Great Depression. Among other reasons, he cited negative experiences both he and Richard Wright had with party members. According to Herbert Mitgang, the FBI suspected Algren's political views and kept a dossier on him amounting to more than 500 pages but identified nothing concretely subversive. During the 1950s, Algren wished to travel to Paris with his romantic companion, Simone de Beauvoir, but due to government surveillance his passport applications were denied. His own life involved the Polish community of Chicago in many ways, including his first wife Amanda Kontowicz. His friend Art Shay wrote about Algren, who while gambling, listened to old Polish love songs sung by an elderly waitress. The city's Polish Downtown, where he lived for years, played a significant part in his literary output. Polish bars that Algren frequented in his gambling, such as the Bit of Poland on Milwaukee Avenue, figured in such writings as Never Come Morning and The Man With the Golden Arm. In 1998, Algren enthusiasts instigated the renaming after Algren of the Polish Triangle in what had been the center of the Polish Downtown. Replacing the plaza's traditional name, the director of the Polish Museum of America predicted, would obliterate the history of Chicago ethnic Poles and insult ethnic Polish institutions and local businesses. In the end a compromise was reached where the Triangle kept its older name and a newly installed fountain was named after Algren and inscribed with a quotation about the city's working people protecting its essence, from Algren's essay "Chicago: City on the Make". interrupted the regular broadcast through the Hannington transmitter of the Independent Broadcasting Authority for six minutes on November 26, 1977. Issue No. 24 of Fortean Times (Winter 1977) transcribed the hoaxer's message as:

Бұл Астеронның дауысы. Мен Галактикааралық миссияның уәкілімін және Жер планетасына хабар жеткіземін. Біз Су құбылысы дәуіріне кіріп келеміз және Жер халқы көптеген түзетулер жасауы керек. Жамандықтың барлық қару-жарағы жойылмалы. Бірге тату өмір сүруді үйренуге аз уақыт қалды. Тыныштықта өмір сүруіңіз керек немесе галактиканы тастап кетуіңіз керек. «Жұрттың шұжығы» – Алгреннің 1975 жылы Esquire журналында жариялаған мақаласынан кейін қос қылмыс жасағаны үшін сотталған Рубин «Ураган» Картердің сот процесі туралы көркемделіп жазылған әңгімесі. Кітапта түрмедегі тәртіпсіздік кезеңі басталғанда, «Кеньятта» кейіпкері 1977 жылғы әрекеттің Fortean Times журналындағы және басқа американдық газеттердегі хабарламаларына ұқсас сөздермен сөйлейді. Алгреннің кітабындағы үзіндіде былай делінген:

«Мен Галактикааралық миссияның уәкілімін», – Кеньятта ақыры өзінің мәртебесін жариялады. «Жер планетасына хабар жеткіземін. Біз Су құбылысы дәуіріне кіріп келеміз. Жер халқы көптеген түзетулер жасауы керек. Жамандықтың барлық қару-жарағы жойылмалы. Бірге тату өмір сүруді үйренуге аз уақыт бар. Сіздер тыныштықта өмір сүруіңіз керек» – деп, ол барлығының назарын аудару үшін тоқталды. – «Тыныштықта өмір сүруіңіз керек немесе галактиканы тастап кетуіңіз керек!»

Құрмет пен марапаттар

Алгрен өзінің алғашқы О. Генри сыйлығын 1935 жылы "Ағаның үйі" атты әңгімесімен ("Story Magazine" журналында жарияланған) жеңіп алды. Оның "Анаға сүт бөтелкесі (Бицепс)" ("Southern Review" журналында жарияланған) және "Капитан қадалған" ("Harper's Magazine") атты әңгімелері 1941 және 1950 жылдары О. Генри сыйлығының иегері атанды. Бұл әңгімелер бірінші, екінші немесе үшінші орынды жеңіп алмаса да, О. Генри сыйлығының жылдық жинағына енді. "Алтын қолды адам" 1950 жылы Ұлттық кітап сыйлығын жеңіп алды. Чикаго қаласындағы Польша үшбұрышында, бұрын Польшаның орталық аймағы болған және оның көптеген туындыларына шабыт берген жерде орналасқан. Сәйкестігінше, Алгреннің сүйікті көшесі және бір кезде Польшаның Бродвеі аталған Дивизион көшесі осы жердің қасынан өтеді.

Әдебиеттер мен басылымдарда

1967 жылы жарық көрген «Америкадағы форель балық аулау» повесінде Ричард Браутиган мүгедек шарапқорды (Америкадағы форель балық аулау Шорти) Нельсон Алгренге жәшіктеп, поштамен жіберу туралы жазады. 2011 жылы «3:AM Magazine» әдеби журналы Алгренды культтік тұлға деп атады.

Музыка саласында

Леонард Коэн алғашқы альбомы "Леонард Коэннің әндері" (1967) ішіндегі "The Stranger Song" әнінде "Алтын қолды адам" романынан бейнелерді пайдаланған: "Сіз сол адамды бұрын да көрдіңіз: оның алтын қолы карталарды таратады, бірақ қазір ол шынтақтан саусағына дейін тозып кеткен". "Классикалық альбомдар: Лу Рид: Трансформер" деректі фильмінде музыкант Лу Рид Алгреннің 1956 жылғы "Жабайы жағында серуендеу" романы оның 1972 жылғы осы аттас әнінің бастапқы нүктесі болғанын айтады. The Tubes тобының екінші альбомы "Young and Rich" (1976) туралы ақпараттарда "Walk on the Wild Side" әні олардың "Pimp" әніне шабыттандырғандығы айтылады. The Verve тобының 1997 жылғы "Urban Hymns" альбомында "Neon Wilderness" атты ән бар. Миннесота штатындағы панк-рок тобы Dillinger Four өздерінің 1998 жылғы "Midwestern Songs of the Americas" альбомындағы "Doublewhiskeycokenoice" әнінде Алгренді шабыт көзі ретінде көрсеткен. Ән ішінде Патрик Костелло былай шырқайды: "Нелсон Алгрен маған келіп: «Жаман нәрселерді тойлаңдар» деді / олар мақтаныш деп атаған нәрселердің қиын жағы осы заманның өлшемі болуы мүмкін". 2002 жылы гитарист Уэйн Крамер (Детройт тобы MC5-тің негізін қалаушы мүшесі) "Adult World" альбомында "Nelson Algren Stopped By" атты әнді жазған. Бұл әнде қонақ топ X Mars X джаздық фондық музыканы ұсынады, ал Крамер Алгренмен бірге қазіргі Чикаго көшелерінде серуендеу туралы прозалық өлең оқиды. 2005 жылы The Hold Steady тобы "Separation Sunday" альбомындағы "Chicago Seemed Tired Last Night" әнінде Алгренді еске алған. Әннің алғашқы жолы: "Нелсон Алгрен Пэддиге Dead End Alley-дегі бір кеште келді / Ол оған не тойлау керегін айтты", ал әннің соңында: "Эй, Нелсон Алгрен. Чикаго кеше шаршаған сияқты / Көздері бар жерде темекі бар". Ән ішіндегі "Пэдди" есімі Патрик Костеллоға сілтеме, ал "Dead End Alley" - Dillinger Four тобының мүшелері бұрын тұрған үйдің атауы. The Devil Wears Prada тобы 2019 жылғы "The Act" альбомында "Please Say No" әнін "Never Come Morning" романының негізінде жазған.

Leonard Cohen used images from The Man with the Golden Arm in "The Stranger Song", from his first album, Songs of Leonard Cohen (1967): "you've seen that man before: his golden arm dispatching cards, but now it's rusted from the elbows to the finger." In the documentary Classic Albums: Lou Reed: Transformer, musician Lou Reed says that Algren's 1956 novel, A Walk on the Wild Side, was the launching point for his similarly titled 1972 song. According to the liner notes of The Tubes' second album, Young and Rich (1976), A Walk on the Wild Side is the inspiration for their song "Pimp". The Verve has a song called "Neon Wilderness" on their 1997 album Urban Hymns. The Minnesota based punk rock band Dillinger Four quote Algren as an inspiration in the song "Doublewhiskeycokenoice" from their 1998 album Midwestern Songs of the Americas. In that song Patrick Costello sings "Nelson Algren came to me and said, 'Celebrate the ugly things' / The beat up side of what they call pride could be the measure of these days." The 2002 album Adult World by guitarist Wayne Kramer (founding member of the Detroit band MC5) contains a song titled "Nelson Algren Stopped By," in which guest band X Mars X provides a shuffling jazz background while Kramer reads a prose poem about walking the streets of present day Chicago with Algren. In 2005, The Hold Steady mentioned Algren in the song "Chicago Seemed Tired Last Night" from the Separation Sunday album. The first line of the song is "Nelson Algren came to Paddy at some party at the Dead End Alley/He told him what to celebrate" and toward the end the song goes "Hey Nelson Algren. Chicago seemed tired last night/They had cigarettes where there were supposed to be eyes." The name 'Paddy' in the song is a reference to Patrick Costello and the 'Dead End Alley' is the name of the house where the Dillinger Four's members used to live. The Devil Wears Prada on their 2019 album The Act has the song "Please Say No" which is based on the novel Never Come Morning.

Сахнада

1988 жылы «Жайлаудың жабайы жағында» мюзиклі Ван-Ньюс қаласындағы Бэк-Элли театрында қойылды. Кітабын, музыкасын және әнін жазған Уилл Холт өз жұмысы үшін Лос-Анджелес драмалық сыншылар сыйлығына ие болды. 2000 жылы Джон Сьюсманның «Нелсон және Симон» пьесасы Чикагодағы Live Bait театрында Ричард Котовскийдің режиссерлігімен, Гари Хьюстон мен Ребекка Ковидің қатысуымен сахналанды. Пьеса Алгрен мен Симон де Бовуар арасындағы махаббат оқиғасын көркемдеп бейнелейді.

Нельсон Алгрен сыйлығы

Жыл сайын «Чикаго Трибьюн» газеті қысқа әңгімелер үшін Нельсон Алгрен сыйлығын тартады. Жеңімпаздар газетте жарияланып, 5000 доллар сыйлық алады. Нельсон Алгреннің жанкүйерлері бұл сыйлықты қызықтырады, себебі «Трибьюн» Алгреннің өміріндегі шығармаларын сынаған, «Chicago: City on the Make» кітабын «жағымсыз, күшті иіс шығаратын нәрсе» деп атаған. Алгрен сол кітаптың түйіндемесінде «Трибьюн» газетін қала туралы бұрыс пікірлерді таңу және өрескелдікке қолдау көрсетумен айыптады. 1989 жылы жазушы Студс Теркель, Уоррен Леминг және тағы үш адам Нельсон Алгрен комитетін құрды. Ол кезде Алгреннің шығармаларына деген қызығушылық қайта оянды. «Кейбіреулер аяқкиім киеді» және «Таң ешқашан келмейді» кітаптары, ұзақ уақыт бойы басылмағаннан кейін, 1987 жылы қайта басылды. Нельсон Алгреннің алғашқы өмірбаяны, Беттина Дрюдің «Нельсон Алгрен: Жабайы жақтағы өмір» кітабы, 1989 жылы Путнам баспасында жарық көрді. Нельсон Алгреннің барлық шығармалары енді қайта басылып шықты. Комитет қоғамдық белсенділерге жыл сайын Алгрен сыйлығын табыс етеді және Алгреннің туған күніне арналған мерекелік шаралар ұйымдастырады.

Романдар

Шапан киген біреу. 1935; "Джунгли" (Авон, 1957) ретінде қайта басылды. Таң ешқашан келмейді. Нью-Йорк: Харпер & Браузерз, 1942; Төрт қабырға сегіз терезе, 1987; Жеті әңгіме, 1996. "Алтын қолды адам". Doubleday, 1949; Жеті әңгіме, 1996. "Қайратты жақта серуен". 1956. "Шайтанның жолбасы". Нью-Йорк: Арбор Хаус, 1983; Жеті әңгіме, 2006.

Қысқа әңгімелер жинағы

Неондық дала. Нью-Йорк: Даблдей, 1947; Төрт қабырға сегіз терезе, 1986. Нельсон Алгреннің "Жалғыздық монстрлерінің кітабы: Қара юмордың 13 шедеврі". Алгрен бір Алгрен әңгімесін енгізген антология. 1962 жыл. Соңғы карусель. Нью-Йорк: G. P. Putnam's Sons, 1973; Seven Stories Press, 1997. Ол соққы жасап, сәтті өткізбеді. Кіші жастағы оқырмандарға арналған әңгіме. 1993 жыл. Нельсон Алгреннің Техас әңгімелері. 1994 жыл. Тұзақ және басқа жазбалар. Аяқталмаған атақты романның фрагменттері, жинаққа енбеген әңгімелер мен өлеңдер жинағы. Нью-Йорк: Жеті әңгіме, 2009.

Шығармашылық емес

Галена нұсқаулығы. Иллинойс штатының Галена қаласы. 1937 жыл. Чикаго: Өркендеп келе жатқан қала. Прозалық өлең. 1951 жыл. "Кім америкалықты жоғалтты?". Саяхат кітабы. 1963; "Теңіз күнделігінен жазбалар және кім америкалықты жоғалтты" жинағында, "Жеті әңгіме", 2009. Нельсон Алгренмен әңгімелер. Х. Э. Ф. Донохью жүргізген сұхбаттар. 1964 жыл. "Теңіз күнделігінен жазбалар: Хемингуэйдің толық жолы". Саяхат кітабы. 1965; "Теңіз күнделігінен жазбалар және кім америкалықты жоғалтты" жинағында, "Жеті әңгіме", 2009. Америка тамашалайды. Саяхат кітабы. 1992 (1930-шы жылдары жазылған). Сәйкес келмейтін: Жазу туралы жазу. Эссе. 1996 (1951–1953 жылдары жазылған).