Кіріспе

Кез келген тапсырманы қолдардың және/немесе аяқтардың екеуімен де бірдей жақсы орындай білу қабілеті. Амбидекстерлік – оң және сол қолды тең дәрежеде тиімді пайдалана алу. Заттарға қатысты, бұл термин сол және оң қолды адамдар үшін бірдей қолайлы екенін көрсетеді. Адамдарға қатысты, бұл адамның оң немесе сол қолын пайдалануға ешқандай айқын дағдысы жоқ екенін білдіреді. Халықтың шамамен 1 пайызы ғана табиғи амбидекстр болып туады, яғни бүгінде әлемде 80 миллионға жуық адам. Көбінесе, амбидекстр деп есептелетін адамдардың кейбіреулері бастапқыда сол қолды болған және өздерінің қалауымен немесе мектепте немесе оң қолдылыққа басымдық берілетін жұмыстарда жаттығулардың нәтижесінде амбидекстр болуға үйренген. Көптеген күнделікті қолданылатын құралдар, мысалы, консерв ашқыштар мен қайшылар асимметриялық және оң қолды адамдар үшін жасалғандықтан, көптеген сол қолды адамдар сол қолға арналған модельдердің аздығына немесе жоқтығына байланысты оларды оң қолмен пайдалануға үйренеді. Осылайша, сол қолды адамдар оң қолды адамдарға қарағанда, емес-басты қолдарын моторикалық дағдыларын дамытуға бейім.

Этимология

"Амбидекструс" сөзі латын тіліндегі "ambi" ("екі") және "dexter" ("оң" немесе "қолайлы") түбірлерінен шыққан. Осылайша, "амбидекструс" сөзбе-сөз "екі оң қол" немесе "екі қолайлы" дегенді білдіреді. Ағылшын тіліндегі "ambidexter" термині бастапқыда екі тараптан да пара алған қазылардың шешіміне қатысты заңдық мағынада қолданылған.

Жазу

Кейбір адамдар екі қолмен де жаза алады. Мысалы, Альберт Эйнштейн, Бенджамин Франклин, Никола Тесла, Джеймс А. Гарфилд және Леонардо да Винчи есімдерін атауға болады. Үндістанның Синграули ауданындағы Будела ауылында Вена Вадини мектебі деген ерекше екі қолмен жаза білушілер мектебі бар, онда оқушыларды екі қолмен бірдей жазуға үйретеді.

Бейсбол

Бейсбол спортында екі қолмен тең шеберлікке жоғары баға беріледі. Ең көп кездесетін құбылыс – "қос қолмен ойнау", ол өте бағалы, себебі ойыншы, әдетте, қарсы қолмен лақтырған кезде бейсболға сәтті соққы беру мүмкіндігі артады. Сондықтан, екі қолмен ойнайтын ойыншы, қажетті жағдайға қарай, қай жақтан соққы беруге болады. Бейсбол тарихында ең көп соққы алған Пит Роуз – осы екі қолмен ойнайтын ойыншылардың бірі. Қос қолмен лақтыратын питчерлер, екі қолмен ойнайтын ойыншыларға қарағанда сирек кездеседі. Тони Муллейн 19 ғасырда 284 ойын жеңіп алды. Элтон Чемберлен мен Ларри Коркоран да екі қолмен лақтыратын питчерлер ретінде танымал болды. 20 ғасырда Грег А. Харрис – екі қолымен де лақтыра білген жалғыз бапкер. Оң қолды ойыншы болғанымен, 1986 жылға қарай сол қолымен де жақсы лақтыра алатындықтан, ойын барысында екі қолын да қолдануға дайын болды. Харриске 1995 жылдың қыркүйегіне дейін, мансабының соңғы ойынына дейін, ресми ойындарда сол қолымен лақтыруға рұқсат берілмеді. Цинциннати Редс командасына қарсы өткен тоғызыншы иннингте Харрис (сол кезде Монреаль Экспоз командасының мүшесі) Реджи Сандерсті оң қолмен жеңіп, кейін сол қолымен келесі екі ойыншы – Хэл Моррис пен Эд Таубенсиге қарсы шықты, олар екеуі де сол қолмен ойнайтын. Харрис Морриске қашады, бірақ Таубенсиді жерге түсірді. Содан кейін ол оң қолына қайта оралып, Брет Бунды жеңіп, иннингті аяқтады. 21 ғасырда Сиэтл Маринерс командасының Пат Вендиттің басқа ешқандай питчері екі қолымен де тұрақты түрде лақтырады. Вендит 2015 жылдың 5 маусымында Бостон Ред Сокс командасына қарсы өткен ойында дебют жасап, 21 ғасырдың алғашқы екі қолмен ойнайтын питчері атанды. Ол екі иннинг бойы тек бір соққыға жол берді және оң қолымен бес, сол қолымен бір ойыншыны жеңді. Оның мансабында "Вендит ережесі" деп аталатын ереже жасалды, ол питчердің ойын барысында қолын ауыстыру мүмкіндігін шектеді. Билли Вагнер жастығында оң қолды питчер болған, бірақ лақтыратын қолын екі рет сындырғаннан кейін, ол тек жылдам доптарды қора қабырғасына лақтырып, сол қолын қалай пайдалануға болатынын үйренді. Ол 100+ миль/сағ жылдамдықпен лақтыратын, сол қолмен жеңілдетуші питчер ретінде танымал болды. 1999 жылғы маусымда Вагнер Хьюстон Астро командасының құрамында Ұлттық лиганың "Жылдың үздік жеңілдетушісі" сыйлығын жеңіп алды. Сент-Луис Кардиналс командасының питчері Бретт Сесил табиғи түрде оң қолды, бірақ өте ерте жасынан сол қолымен лақтыра бастады. Сондықтан ол көбінесе оң жағымен жазады, бірақ сол қолымен лақтырады.

Баскетбол

Баскетболда ойыншы әлсіз қолымен пас беруді немесе лақтыруды таңдай алады. NBA жұлдыздары Ларри Берд, Кайри Ирвинг, Карлос Бузер, Дэвид Ли, Джон Уолл, Деррик Роуз, Чандлер Парсонс, Эндрю Богут, Джон Хенсон, Майкл Бизли және Джеррид Бейлес, Коби Брайант сияқты екі қолмен ойнайтын ойыншылар. Богут пен Хенсон сол қолмен жақын тұрғанда, табиғи оң қолынан гөрі күштірек. Марк және Пау Гасоль ағайындылары екі қолымен де жақын тұра алады, бірақ әрқайсысы үшін оң қолы басым. «Бостон Селтикстің» аңызшасы Боб Кузи орта мектепте оң қолын жарақаттағаннан кейін сол қолымен ойнауға мәжбүр болды, осылайша ол екі қолды тиімді пайдаланды. Майк Конли сол қолмен лақтырады, бірақ оң қолымен флоутер лақтыруды артық көреді, себебі корттан тыс барлық нәрсені оң қолымен жасайды. Бен Симмонс пен Люк Кеннард табиғи оң қолды, бірақ сол қолмен лақтырады. Тристан Томпсон табиғи сол қолды, сол қолмен лақтырған, бірақ 2013–2014 маусымнан бері оң қолмен лақтырып келеді. Ол көбінесе сол қолмен жақын тұрады. «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының ойыншысы ДеАндре Джордан сол қолды, сол қолмен лақтырады, бірақ оң қолымен допты себетін, 360 градусқа айналып, оң қолымен жақын тұратын және оң қолмен жақын тұруды дәлірек және алыстан жасайтындығы белгілі. «Шарлотта Хорнетс» командасының шабуылшысы Майлз Бриджес сол қолмен лақтырады, бірақ допты себетін және блоктауды көбінесе оң қолымен жасайды. Бұрынғы «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының ойыншысы Рой Хибберт екі қолымен да жақын тұрады. Бұрынғы «Оклахома-Сити Тандер» командасының сол қолды ойыншысы Дерек Фишер жас кезінде оң қолымен допты себетін. «Чикаго Скай» командасының шабуылшысы Кендис Паркер де екі қолымен тең күшті. «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының жұлдызы Коби Брайант оң қолы басым болғанмен, екі қолымен де лақтыратын, себебі оң қолына жарақат алғаннан кейін сол қолымен лақтыруға мәжбүр болды. Пол Джордж, Трейси МакГрейди және Винс Картер оң қолды екені белгілі, бірақ допты себетінде сағат тілімен айналады, бірақ Картер орта мектепте болғандай, сағат тіліне қарсы да айнала алады. МакГрейди де жақын тұру үшін сағат тіліне қарсы айналады. Ларри Берд, Леброн Джеймс, Пол Миллсап, Рассел Уэстбрук, Дэнни Эйндж және Гэри Пейтон оң қолмен лақтырады, бірақ корттан тыс барлық нәрсені сол қолмен жасайды, бірақ Берд бірде тек сол қолмен жақын тұрып, кросс пас және лайптарды атқан ойын өткізді. Ронни Прайс сол қолымен допты себетінге бейім, бірақ ол оң қолмен лақтырады. Джош МакРобертс сол қолды лақтырушы ретінде танымал, бірақ ол барлық нәрсені оң қолымен жасайды, мысалы, оның әйгілі доп себетуі. Ивица Зубак оң қолды лақтырушы, бірақ екі қолмен де жақын тұра алады, және сол қолмен жақын тұруда дәлірек. Грег Монро да сол қолды лақтырушы, бірақ оң қолымен секіріп жақын тұрады және корттан тыс барлық нәрсені оң қолымен жасайды. Тревор Букер баскетбол допын лақтыру үшін сол қолды, бірақ оң қолымен жазады. Бен Симмонс секірушілер мен еркін лақтыруларды сол қолмен лақтырады, бірақ допты себету, ұзақ пас беру және жазу сияқты барлық нәрсені оң қолымен жасайды. Ол сондай-ақ секірушілер емес лақтыруларды (лайп, флоутер және жақын тұру) көбінесе оң қолымен лақтырады.

Спорттық ойындар

Скейтбордта тек қана басым аяқпен ғана емес, сонымен қатар басым емес аяқпен сәтті сырғанау қабілеті "ауыспалы сырғанау" немесе "гоуфи сырғанау" деп аталады және ол жоғары бағаланатын қабілет. Орындықты одан әрі түсіндіру үшін: "Регуляр" – сол иық және аяқ тақтаның алғы жағына қаратылған, ал керісінше (оң иық және аяқ алғы жағына қаратылған) – "гоуфи" деп аталады. Бұл терминдер серфинг пен сноубордта да қолданылады. Скейтбордта, адам алдыңғы немесе артқы аяғымен итеруіне қарай, ол "регуляр" немесе "монго регуляр", немесе "гоуфи" немесе "монго гоуфи" деп саналады. "Регуляр" және "гоуфи" екеуін де меңгеру қабілеті – "ауыспалы ұстаным" деп аталады. Көрікті ауыспалы скейтбордшылар: Родни Маллен, Эрик Костон, Гай Мариано, Пол Родригес кіші, Майк Мо Капальди және Боб Бёрнквист. Сол сияқты, екі ұстанымда да бірдей жақсы сырғанауға қабілетті серфингшілер "ауыспалы" серфинг жасап жатыр делінеді. Сондай-ақ, жоғары деңгейдегі сноубордта екі ұстанымда да бірдей жақсы жүру қажеттілігі туындайды.

Жауынгерлік спорт түрлері

Жауынгерлер қарсыласына қарамастан сол иығын алға жылдырып оң қол ұстанымын ("ортодокс") немесе оң иығын алға жылдырып сол қол ұстанымын ("оңтүстік аяқ") таңдауы мүмкін, сондықтан шапшаңдық пен екі қолды қолдану қабілеті пайдалы. Бокста Мэнни Пакьяо рингте сол қол ұстанымын қолданады, бірақ рингтен тыс жерде екі қолын да тиімді пайдаланады. Аралас жекпе-жектерде Льото Мачида және Андерсон Сильва сияқты көптеген табиғи сол жақ қолмен соққы беретін жауынгерлер қарсыластың соққыларын тойтару немесе күреске түсірмеу үшін ұстанымдарын ауыстырады. Сонымен қатар, кейбір жауынгерлер оң қолы басым болса да, сол қол ұстанымында жұдырықтасады, мысалы, Василий Ломаченко. Мұның себебі – алдыңғы қолмен күшті және нақты соққы беруге мүмкіндік, ал бокста бұл комболарды дайындау және қарсыластың шабуылын тоқтату үшін ең маңызды соққы болып саналады. Брюс Ли де осы тәсілмен, басым қолын алға жылдырып жұдырықтаған.

Крикет

Крикетте екі қолды да пайдалана білудің пайдасы бар. Екі қолды алаңға шығаратын ойыншылар бір қолмен ұстап алады немесе екі қолмен де лақтыра алады. Сачин Тендулкар сол қолымен жазады, ал оң қолымен соққы береді, Кейн Уильямсон да солай. Табиғатынан оң қолды, бірақ сол қолмен соққы беретін және керісінше соққы беретін көптеген ойыншылар бар. Саурав Гангули оң қолымен жазады, сонымен қатар оң қолымен боулинг ойнайды, бірақ сол қолымен соққы береді. Жарақат алған ойыншылар да алаңда қолдарын ауыстыра алады. Захир Хан сол қолмен жылдам орташа темппен боулинг ойнайды, ал оң қолымен соққы береді. Филипп Хьюз сол қолымен соққы беретін, боулинг ойнайтын және алаңда қолданатын болған, бірақ иық жарақаты алғаннан кейін. Австралиялық соққы беруші Джордж Бейли де жарақат алғандықтан, әлсіз сол қолымен лақтыруға үйренді. Ол енді матчтар барысында жиі лақтыру кезінде қолдарын ауыстырып отырады. Сондай-ақ, кері соққы беру және қол ауыстырып соққы беруге қараңыз. Дэвид Уорнер орта мектепте оң қолмен соққы берген, сонымен қатар оң қолмен жаттығулар жасаған, әдетте ол сол қолмен ауыстырып соққы беретін болса да. Алястер Кук, Джимми Андерсон, Стюарт Броуд, Бен Данк, Бен Стоукс, Адам Гилкрист, Эон Морган және Кагисо Рабада табиғи оң қолды, бірақ сол қолмен соққы береді. Ақшай Карневар екі қолды боулингші. Бастапқыда ол оң қолымен ғана боулинг ойнаған, бірақ ол барлық басқа жұмыстарын сол қолымен атқаратындықтан, сол қолымен де боулинг ойнауға үйренді, бірақ боулинг кезінде қол ауыстырғанда алаңның өзгеруіне мүмкіндік беру үшін төрешіге сигнал беруі керек. Ол сол қолды соққы беруші. Офф-спин және сол қолды ортодоксальды спин ретінде, доп әрқашан соққы берушіге қарай (OB vs. RHB; SLO vs. LHB) немесе қарсы қолды соққы берушілерден алыстатылады, бұл қол ауыстырып ойнайтын спинерлердің басым рөлі. Шри-Ланкалық Кусал Перера өзінің сүйікті крикетшісі Санат Джаясурияны еліктеу үшін сол қолға ауысқанға дейін крикетке оң қолды соққы беруші ретінде кірісті. Шри-Ланкалық Каминдю Мендис де екі қолды боулингші. Ол сол қолмен ортодоксальды спинмен және оң қолмен офф-спинмен боулинг ойнай алады. Ясир Жан оң және сол қолмен жылдам боулинг ойнайды, екі қолымен де 140 км/сағ жылдамдықпен боулинг ойнайды, оның оң қолы жылдамырақ. Жофра Арчер сол қолды баяу ортодоксальды спинмен жаттығу жасап, ал Джос Баттлер клубтық крикетші ретінде сол қолмен жаттықты.

Спорттық ойын-сауық

Кью спортында ойыншылар егер екі қолымен де ойнаса, үстелдің қарамағына оңай жете алады, себебі кью таяғын дененің сол немесе оң жағына қою керек. Снукермен айналысатын ағылшын ойыншысы Ронни О'Салливан – үздік кәсіпқойлардың арасында сирек кездесетін дағдыға ие, ол екі қолымен де әлемдік деңгейде ойнай алады. Оның сол қолында күш жеткіліксіз болғанымен, қол ауыстыру қабілеті оған, әдетте қиын жағдайда жасалатын немесе тіреу таяғын қолдануды қажет ететін соққыларды жасауға мүмкіндік береді. Ол бұл қабілетін алғаш рет 1996 жылғы әлем чемпионатында канадалық ойыншы Ален Робидуға қарсы көрсеткенде, Робиду оны сыйламайтындыққа айыптады. О'Салливан өзінің сол қолымен Робидудың оң қолымен ойнағаннан гөрі жақсы ойнайтынын мәлімдеді. Көбінесе олар сол немесе оң аяқты болған, бірақ екі аяқтың да шеберлігін жетілдірген. Бұрынғы қақпашы Джанлука Паглиука екі қолдылыққа ие болған. Ол оң қолымен соққы беріп, лақтырған, ал сол қолымен тепкілеген.

Американдық футбол

Американдық футболда әр түрлі тапсырмаларды орындау үшін екі қолды немесе екі аяқты пайдалану өте тиімді. Екі қолды қабылдағыштар бір қолмен ұстауды екі қолмен де орындай алады; желілік ойыншылар иықтарын тік ұстап, екі қолмен де бірдей күш-қуат қолдана алады; ал допты тепкіштер нашар берілген допты ұстап, екі аяғымен де шығып, допты тебуге мүмкіндік алады, бұл допты тоқтату мүмкіндігін азайтады. Көбінесе оң қолмен ойнайтын квотербектер доптан қашу үшін сол қолмен лақтыруға мәжбүр болуы мүмкін. Крис Джонс – басымдық ерекшелігі бар ойыншы. Ол сол аяқпен доп тебуші болса да, оң қолымен лақтырады. Крис Хансон екі аяқты доп тебуші, ол екі аяғымен де доп тепе алатын.

Гольф

Кейбір ойыншылар гольфте айқас басымдықты тиімді деп санайды, әсіресе сол қолмен ойнайтын ойыншы оң қолға арналған клубтарды қолданса. Сол қолдың дәл үйлесімділігі жақсы бақыланатын және күштірек соққылар жасауға мүмкіндік береді деп есептеледі. Мак О'Грейди оң қолмен ойнаған, бірақ сол қолмен "нольдік" (хандапсыз) гольф ойнай алатын кәсіби гольфші болды. Ол көп жыл бойы USGA-ға әуесқой "солжақ" және кәсіби "оңжақ" ретінде тіркеуге тырысты, бірақ нәтиже болмады. Екі қолды емес, Фил Микелсон мен Майк Уэйр екеуі де оңжақтар, бірақ сол қолмен гольф ойнайды; ал Бен Хоган керісінше, табиғи солжақ, бірақ Кристи Керр сияқты оң қолмен гольф ойнады. Бұл айқас басымдылық немесе аралас қолдылық деп аталады.

Хоккей

Мұз хоккейшілері денелерінің сол немесе оң жағынан шайбаны атуы мүмкін. Көбінесе оң қолды ойыншылар сол жаққа, ал сол қолды ойыншылар оң жаққа атуға бейім, себебі ойыншы көбінесе таяқты бір қолмен ұстайды. Басым қол әдетте таяқтың үстіңгі жағына қойылады, бұл таяқты жақсырақ басқаруға және шайбаны тиімдірек бақылауға мүмкіндік береді. Горди Хоу – екі жақтан да атуға қабілетті болған сирек ойыншылардың бірі, бірақ бұл таяқтың жапырағы қисық болмаған кезде болды. Тағы бір мұз хоккей қақпашысы, Билл Дурнан, шайбаны екі қолымен де ұстай алатын. Ол «Vezina Trophy» жүлдесін алды, содан кейін Ұлттық хоккей лигасының ең аз гол жіберген қақпашысы ретінде жеті маусымның алтысында жеңіске жетті. Ол бұл қабілетті Торонто мен Монреальдегі шіркеу лигасының командаларында ойнағанда, нашар бүйірлік қозғалысын жақсарту үшін дамытты. Ол екі қолымен де таяқты ұстауға мүмкіндік беретін арнайы қолғаптар киетін. Қазіргі таңда көптеген қақпашылар шайбаны ұстау үшін басым емес қолын таңдайды. Далалық хоккейдегі ойыншылар оң қолмен ойнауға міндетті. Ойын ережелеріне сәйкес, допты таяқтың жалпақ жағымен ғана соғуға болады. Пакистан ұлттық хоккей командасының бір ғана ойыншысы – Лаик Ахмед, таяқтың тұтқасын сол қолымен төмен, оң қолымен жоғары ұстап, толық бақылаумен ойнады. Ол 1991-1992 жылдары ұлттық құрама сапында өнер көрсетті. Мүмкін, төрешілерді жаңылыстырмау үшін сол қолмен ойнауға арналған таяқтар жасалмайды. Флорболда, мұз үстіндегі хоккей сияқты, оң қолды ойыншылар сол жаққа, ал сол қолды ойыншылар көбінесе оң жаққа атуға бейім, бір қолмен таяқты ұстап. Флорбол қақпашылары таяқ қолданбайды, сондықтан екі қолғаптары бар және футбол қақпашысы сияқты әрекет етеді, бірақ мұз хоккей шлемін киеді. Олар қақпадан шыққанда футбол алаңындағы ойыншы сияқты қозғалады.

Лакросс

АҚШ-та кең таралған далалық лакросс ойынында екі қолды да қолдану өте пайдалы, себебі ойыншылар алаңның екі жағында да ойнай алады және оларға қарсы қорғану қиынырақ. Дәстүрлі далалық лакросста қақпашылардан басқа барлық ойыншылар, әсіресе шабуылшылар, әлсіз қолымен де ұстап, лақтыра білуі керек. Дегенмен, Канадада көбірек танымал болған қорапша лакросста ойыншылар жиі тек басты қолын ғана қолданады, мысалы хоккейдегідей.

Жауынгерлік өнерлер

Дәстүрлі жекпе-жек өнерінде, жауынгерлік спорттағы спортшылармен салыстырғанда, қасақана жоғары дәрежеде екі қолдылықты дамытқан оқушылардың саны көбірек кездеседі. Бұл себебі, спорт сияқты құрылымдалған ережелері мен ойыншылардың белгілі бір басымдықтары болғанда, дәстүрлі жекпе-жек өнері өзін-өзі қорғау сияқты жағдайлар үшін жасалған, онда физикалық қиындықтардың кең спектрі туындауы мүмкін. Кейбір өнерлер мен мектептер барлық немесе көптеген техникалар мен қозғалыстарды екі қолмен де орындауды үйретеді, ал басқалары кейбір техникаларды тек оң немесе сол қолмен ғана жаттығу керектігін қатаң түрде талап етеді (бірақ екі қолға да соңында шамалы тең назар беріледі). Мұның бірнеше себебі болуы мүмкін. Осы өнерлердің кейбіреуі оң қолды адамдардың сол қолмен оң қолдан өзгеше қозғалатындығын пайдаланып, осы ерекшелікті тиімді қолдануға тырысады. Сол сияқты, кейбір қарулар көбінесе бір жақта тасылады. Мысалы, ежелгі Қытайда көптеген қарулар негізінен оң қолмен және оң жағынан қолданылған, бұл әдет қазіргі заманға дейін сақталған. Мысалы, синъицюаньда, найзамен күресуді үйрететін көптеген мектептер оң жақта ғана жаттығумен шектеледі, бірақ өнердің қалған бөлігі практикада екі қолды қолдануға бейім.

Кәсіби күресу

Шон Майклз екі қолды. Ол әдетте Sweet Chin Music соққысын оң аяғымен орындайды, бірақ қолқап құлату кезінде қай қолын қолданатыны оның орналасуына байланысты болады.

Жарыс

Кәсіби спорттық автокөлік жарыстарында АҚШ және Еуропадағы түрлі жарыстарға қатысатын жүргізушілер кейде рульдік бағанасы машинаның әртүрлі жақтарында орналасқан көліктерге кездеседі. Басқару қабілеті көбінесе өзгермесе де, беріліс ауыстыруға қолданылатын қол өзгереді, себебі жүргізушіге қатысты беріліс схемасы өзгеріп, мысалы, сол жақтан басқарылатын көлікте берілісті жүргізушіге қарай жылжытуды қажет ететін ауыстыру оң жақтан басқарылатын көлікте жүргізушіден алысқа жылжытуға айналады. Қарсы қолмен ауыстыруды жақсы білетін жүргізушінің мүмкіндігі артық болады.

Рекет спорты

Теннисте ойыншы әлсіз қолын қолданса, артқа қарай соққанда допқа оңай жете алады. Екі қолмен тең ойнайтын ойыншының мысалы – Люк Дженсен. Допты ракеткамен дәл уақытта соғу және қарсыластың қозғалысын бақылау қабілетіне байланысты физикалық артықшылық туындайды. Сондықтан, көздің және қолдың үйлесімділігі жоғары нәтижелерге қол жеткізу үшін шешуші фактор болуы мүмкін, себебі допты соққан қол оны орындайды, ал осы қолмен үйлесетін көз қарсыластың қозғалысын бағалай алады. Кейбір үстел теннисі ойыншылары басым емес қолымен соғып, басым қолының артқы соққысы жетпейтін допты қайтарады, мысалы, бұрынғы әлемнің бірінші ракеткасы Тимо Болл. Бұл сирек кездеседі, бірақ бадминтонда екі қолды ойыншылар ракетканы қолдарымен ауыстырып, қиын жағдайлардағы артқы бұрышқа жылдам жетеді. Бадминтон өте қарқынды спорт болғандықтан, кәсіби деңгейдегі ойыншылардың реакция уақытын бұзбау үшін ракетканы ауыстыруға уақыты жетпейді.

Регби

Регби лигасында және регби одағында екі қолды болу командаластарға допты беру кезінде, сондай-ақ жартылайлардың екі аяғын да пайдалана білу алаңда допты алға тепкілеу арқылы позицияны жақсартуға көмектеседі. Джонни Уилкинсон – екі аяғымен де жақсы тебуге қабілетті одақ ойыншысының жарқын мысалы. Ол сол жақтан тебуге дағдыланған және әдетте сол аяғымен допты орналастырып тебеді, бірақ 2003 жылғы Регби әлем чемпионатында жеңіс голын оң аяғымен соқты. Дэн Картер шындығында оң жақтан тебуге бейім, бірақ көбінесе сол аяғымен, кейде оң аяғымен тебеді.

Волейбол

Волейболшы допты екі жаққа да бағыттап, қарапайым қабылдауларды орындау үшін екі қолды да тиімді пайдалана білуі керек. Ал, доп беруші блокерлерді жаңылыстыру үшін екі қолымен де жылдам доп беруді (dump set) жақсы орындау керек. Екі қолмен де шабуылдай алатын қанат шабуылшылары доптың траекториясын өзгертіп, қарсыластың уақытын бұза алады.

Өнер саласында

Көптеген суретшілердің басым бөлігі бір қолын ұнатады, бірақ кейбір суретшілер сурет салу және мүсін жасау сияқты өнер түрлерінде екі қолын да қолданады. Леонардо да Винчи бала кезінде оң қолына жарақат алғаннан кейін екі қолын да пайдаланған деген сенім бар. Заманауи суретші Гур Керен екі қолымен де, тіпті екі аяғымен де сурет салады. Тея Альба – он саусағымен де жаза алатын танымал неміс еді. Трибалогия – екі қолды бірдей уақытта қолдана отырып, бетке абстрактілі сызықтар мен пішіндер жасауды зерттейтін көркемдік саладағы ғылым. Трибалогияны зерттейтін суретші трибалог деп аталады.

Музыка саласында

Драм және керней корпусында (және барабан және қоңырау корпусында) бубнашылар, квадтар (тенорлар) және бас бубнашылар шамалы екі қолды болуы керек. Олар композитор/әндерді жазушы жазған нәрсеге сәйкес ойнауы керек болғандықтан, оң және сол қолдарын динамика және жылдамдық жағынан тең ойнауға үйренуі керек. The Beatles тобының бұрынғы мүшесі Пол Маккартни сол қолмен ойнайды (гитара және бас гитара) және өнер көрсету кезінде сол қолымен ойнайды (оның музыкалық мансабындағы көптеген фотосуреттері мен бейнелерінде көрінеді). The Beatles тобының барабаншысы Ринго Старр да солқол, бірақ ол оңқол барабан жиынтығында ойнайды. Америкалық аспаптық гитарашы Майкл Анджело Батио оң және сол қолмен гитарада шебер ойнай білуімен танымал. Джимми Хендрикстің екі қолдылығы психологияда зерттелді, бірақ ол сол қолымен стандартты оңқол гитарада ойнағанымен белгілі. Гитарист Дюэн Оллман Хендрикстің керісінше болды, оң қолмен ойнады, бірақ қалған барлық істерде сол қолмен. Шара Лин табиғи түрде солқол, бірақ скрипка мен гитарада оң қолмен ойнайды. Ол сонымен қатар сол қолымен фортепианода, ал оң қолымен цитрада ойнай алады. Сондай-ақ, табиғи солқол музыканттары оңқол аспаптармен (скрипка, альт, виолончель) ойнауға мәжбүр. Nirvana тобының вокалисі Курт Кобейн табиғи екі қолды болған. Ол сол қолын пайдалануға сәл бейімділікпен өсті (оның балалық шағындағы көптеген суреттерінен көрінеді), бірақ ересек болғаннан кейін оң қолымен жазды. Ол гитарада тек сол қолымен ойнады.

Құралдар

Құралдарға қатысты, екі қолды құралды екі қолмен де бірдей жақсы пайдалануға болады; "екі қолды пышақ" дегеніміз – қатталатын пышақтың ашылу және құлыптау механизмі. Сондай-ақ, құралды сол және оң қолға ауыстыруға болатын жағдайлар да бар, мысалы, "екі қолды гарнитураны" сол немесе оң құлаққа киюге болады. Көптеген құралдар мен жабдықтар оң қолмен пайдалану үшін жасалған, ал сол қолмен пайдаланғанда тиісті жұмыс істемейді. Сол қолға арналған жабдықтар мен құралдарды сататын дүкендер де бар. Мысалы, сол және екі қолды қайшыларды табуға болады. Көптеген пышақтар оң қолмен пайдалану үшін асимметриялық етіп кестеленеді және солай қайта кестеленеді. Сол қолмен пайдалануға арналған пышақтарды сатып алуға және кез келген пышақты сол қолға арналған күйге келтіруге болады.

Медицина және хирургия

Хирургияда екі қолды қолдану қабілеті қажет, себебі хирургтар бір немесе екі түйін байлау үшін сол және оң қолдарын пайдалана білуі тиіс. Бұл әдетте хирургтың орналасуы, көмекшінің болуы және түйін тастау мен бекітуге қажетті бұрыш сияқты факторларға байланысты. Екі қолды қолдану операциядан кейін басым қол немесе қолға да пайдалы, өйткені ол пациентке операциядан жазылып жатқан мүше сияқты, басым емес қолын да оңай пайдалануға мүмкіндік береді.

Амбицинистральділік

Екі қолды бірдей қолдануға ұқсас нұсқа – "амбизинистралдылық" немесе "амбизинистро" көрсететін адам. Бұл термин амбидекстерлікке керісінше, себебі "амби" сөзінің латын түбірі "екі" дегенді білдіреді, ал "синистраль" сөзінің латын түбірі "сол" дегенді білдіреді, ол "зұлым" сөзінен шыққан. "Амбизинистраль" терминін "екі де сол қол" немесе "екі де зұлым" деп түсінуге болады. Бұл термин ғылыми емес мағынада, екі қолы да басым емес адамдарды сипаттау үшін қолданылады, себебі екі қолдың да қимыл-қозғалысы нашар немесе жеткіліксіз болып, олар тең дәрежеде қолданылады. 1992 жылғы New York Times газетіндегі амбидекстерлік туралы сұрақ-жауап мақаласында бұл термин "оң қолдың сол қолындай шеберлігі бар екі қолы бар" адамдарды сипаттау үшін қолданылған.