Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни лауазымды білдіретін жалпы термин
Generic term for a religious office
Понтифик – ежелгі Римде Рим дінінің ең беделді рухани кеңесі – Понтификтер алқасының мүшесі болған. Кейіннен «понтифик» термині кез келген жоғары немесе бас діни лауазым иесіне, сондай-ақ Рим-католик шіркеуінде епископтарға, әсіресе Рим папасына қолданыла бастады, ол кейде «Рим Понтифигі» немесе «Жоғары Понтифик» деп аталады.
A pontiff was, in Roman antiquity, a member of the most illustrious of the colleges of priests of the Roman religion, the College of Pontiffs. The term pontiff was later applied to any high or chief priest and, in Roman Catholic ecclesiastical usage, to bishops, especially the Pope, who is sometimes referred to as the Roman Pontiff or the Supreme Pontiff.
Этимология
Ағылшын тіліндегі термин көне француз тілінен алынған pontif сөзі, ал ол латын тіліндегі pontifex сөзінен шыққан. Бұл сөздің этимологиясы латын түбір сөздері – pons, pont (көпір) және facere (істеу, жасау) – мен байланысты екендігі жиі айтылады. Осыған орай, "көпір салушы" деген сөзбе-сөз мағынаға ие, шамасы, адамзат пен құдайлар арасындағы байланысты қамтамасыз етуші ретінде. Көпірлердің ежелгі діндердегі рөлі, оның қайта тірілу, құтқарылу және Соңғы Сот күнімен байланыстылығы бұрыннан мәлім. Бірақ бұл тек халық этимологиясы болуы мүмкін, себебі нақтылығы әлі де күмәнді. Аталған термин, мысалы, Тибр өзенімен байланысты құдайлар мен рухтарды құлыққа келтіруге арналған ежелгі римдік діни ғұрыптарға сілтеме болуы да мүмкін. Сонымен қатар, Варро бұл сөзді "істей алуға қабілетті" деген мағынада түсіндіреді.
The English term derives through Old French pontif from Latin pontifex, a word commonly held to come from the Latin root words pons, pont (bridge) + facere (to do, to make), and so to have the literal meaning of "bridge builder", presumably between mankind and the deity/deities. The role of bridges in ancient religions, associated with resurrection, redemption and the Judgement Day is already well known. Uncertainty prevailing, this may be only a folk etymology, The term may also be an allusion to Ancient Roman Religious rituals for placating the gods and spirits associated with the Tiber River, for instance. Also, Varro cites this position as meaning "able to do".
Ежелгі Рим
Ежелгі Римде дін қызметкерлерінің төрт бас коллегиясы болды, олардың ең көрнектісі – понтификтер коллегиясы. Ал «Еврейлерге жолданған хаттың» Вулгата нұсқасында «pontifex» (жекеше түрде) осы кезде әлі де сақталған яһуди дінінің Бас жұбайына қатысты қайта-қайта қолданылады, сондай-ақ Иса Мәсіхті соңғы Бас жұбай ретінде ұсынады.
There were four chief colleges of priests in ancient Rome, the most illustrious of which was that of the pontifices. And in the Vulgate version of the Letter to the Hebrews, "pontifex" (singular) is repeatedly used with reference to the then still extant High Priesthood in Judaism, and analogously suggesting Jesus Christ as the ultimate high priest.
Католицизм
"Понтифик" сөзі қазір көбінесе папа туралы айтылғанда қолданылса да, техникалық тұрғыдан алғанда кез келген католик епискобын білдіреді. Сондықтан "Римнің понтифигі" деген тіркес тавтология емес, "Рим епискобы" деген мағынаны береді. Ал "понтификальдар" – епископтың понтификальдық миссаны өткізу кезінде қолданатын шендік белгілері. Негізінен понтификальдар епископтарға тиесілі болғамен, папаның арнауымен немесе заңмен орнатылған шіркеу дәстүрі бойынша белгілі бір пресвитерлерге (мысалы, абаттарға) де берілуі мүмкін.
The word "pontiff", though now most often used in relation to a pope, technically refers to any Catholic bishop. The phrase "Roman pontiff" is therefore not tautological, but means "Bishop of Rome". and "pontificals", the insignia of his order that a bishop uses when celebrating Pontifical Mass. While the pontificals primarily belong to bishops, they have also been granted by papal favour or legally established Church custom to certain presbyters (e. g., abbots).
Басқа діндер
Бұл сөз ағылшын тілінде халифалар (Ислам) және суамилер мен джагадгурулар (индуизм) үшін де қолданылған.
The word has been employed in English also for caliphs (Islam) and swamis and jagadgurus (Hinduism).