Кіріспе

1951 жылы Уильям Уайлер түсірген фильм.

"Детективтік оқиға" – Уильям Уайлер режиссерлік еткен және Кирк Дуглас басты рөлде ойнаған 1951 жылғы американдық қылмыстық драма. Бұл фильм полиция детективтерінің тобының өміріндегі бір күннің оқиғасын көрсетеді. Көрермендер назарына Элеонора Паркер, Уильям Бендикс, Кэти О'Доннелл және Джордж Макриди сияқты актерлер ұсынылады. Ли Грант пен Джозеф Уайзман бұл фильмдегі дебюттерінде маңызды рөлдерді ойнайды. Фильмді Роберт Уайлер мен Филип Йордан 1949 жылғы Сидни Кингслидің аттас пьесасы негізінде жазған. Ол төрт "Оскар" сыйлығына ұсынылған, оның ішінде "Үздік режиссер" (Уайлер), "Үздік әйел рөлі" (Паркер) және "Үздік қосалқы әйел рөлі" (Грант) номинациялары бар. Ашулы Нью-Йорк детективі қаланың қылмыскерлерімен күнделікті күреске қатысады. Ол "аборт жасайтын адамды" іздеп, күтпеген жағдайға тап болатынын білмейді, ол оның өзіне жақын болып шығады. Күндіз полиция бөлімшесінен өтетін кейіпкерлердің арасында ұсақ-түйек ұрлық жасаған жігіт, екі қарақшы және тәжірибесіз дүкен ұрысы бар.

Сюжет

Фильмдегі оқиғалар полиция бөлімшесінің детективтер кабинетінде бір түнде орын алады. Детектив Джим МакЛеод (Кирк Дуглас), зорба қылмыскер әкесі анасын ақылдан шығарып жіберген, заң бұзушыларды өмір бойы жек көреді және қылмыскерлерді анықтау үшін қатесіз инстинктке ие екеніне сенімді. Ол доктор Карл Шнайдерді (Джордж МакКреди) ерекше жек көреді, оның заңсыз аборттар жасап, науқастардың өліміне себеп болғанына сендіреді. МакЛеод Шнайдердің көмекшісін (Глэдис Джордж) оны полиция шегінде көрсетуге көндіреді. Бірақ Шнайдер оны таңдамау үшін пара береді, бұл МакЛеодты ашуландырады. Сонымен қатар, бірнеше іс қаралып жатыр. Детективтер Чарли Генниниді (Джозеф Вайзман) ұстайды, ол кісі өлтіру мен зорлауды қоса алғанда, кең қылмыстық тарихы бар психопат екені анықталады. МакЛеод Артур Киндредті (Крейг Хилл) де ұстайды, ол сүйген қызына ұнау үшін жұмыс берушісінен ақша ұрлағанын мойындайды. Жұмыс беруші оған кешірімді қарап, ақшасы қайтарылған соң қудалаудан бас тартқысы келеді, бірақ МакЛеод өкініш білдіріп тұрған Киндредті босатудан бас тартады, өйткені ол мейірімділік жаңа қылмыстарға әкеледі деп санайды. Киндредтің адал болғанына қарамастан, МакЛеод Киндред сияқты бірінші рет қылмыс жасағанды және Генни сияқты қауіпті қайталап қылмыс жасағанды ажырата алмайды. МакЛеод ауруханада құрбанның қайтыс болуына байланысты Шнайдердің кінәсін дәлелдеу мүмкіндігін жіберіп алады. Шнайдер МакЛеод туралы құпия білімі бар екенін мақтан етеді, бұл МакЛеодты ашуландырып, оған қатыгездікпен шабуыл жасауға итермелейді, нәтижесінде МакЛеодтың бастығы лейтенант Монаган (Хорас МакМахон) Шнайдерді жедел жәрдеммен ауруханаға сүйеп әкетеді. Жартылай есінен танып, Шнайдер Джакопетти есімін айтады, оны МакЛеодпен байланысты болған әйелмен байланыстырады. Шнайдердің адвокаты Эндикотт Симс (Варнер Андерсон) оқиғаға наразылық білдіру үшін келгенде, Шнайдердің айтқан әйелінің МакЛеодтың әйелі Мэри (Элеонор Паркер) екенін әдейілеп айтады. Монаган Мэриді полиция бөлімшесіне алып келіп, жеке сұраққа алады. Ол Монаган Джакопеттиді (Джеральд Мохр) шақырғанға дейін ешқандай байланысы жоқ екенін жоққа шығарады, ол оны атымен сәлемдейді. Мэри күйеуіне бірнеше жыл бұрын Джакопеттиден жүкті болғанын мойындайды. Өзінің бедеулігіне алаңдаған МакЛеод, оның Шнайдер жасаған абортынан туындағанын қабылдай алмайды, әсіресе Симс оның басқа да жақын адамдары болуы мүмкін екенін айтқанда. МакЛеод оны адалсыздықпен айыптағанда, Мэри оған әкесіндей қатыгез екенін айтып, оны тастап кетеді. Кенеттен Генни офицердің тапаншасын ұрлап алып, МакЛеодты қарусыздатудан бұрын атып өлтіреді. Өлім алдында МакЛеод серігіне Киндредті босатып, әйеліне кешірім сұрауын айтуды тапсырады. Жергілікті газет МакЛеодты "қызмет барысында" қаза тапқаны үшін мақтайды. Бұл оқиғалардың көпшілігін полиция өз жұмысын атқарып жатқанда назардан тыс қалған "Дүкен ұрысы" байланыстырады. Ли Грант өзінің кинодағы тұңғыш рөлі үшін "Ең үздік қосымша әйел рөлі" номинациясына ие болды.

Өндіріс

Paramount 1949 жылы 285 000 долларға және табыстың белгілі бір пайызына фильм құқықтарын сатып алды. Алан Лэдд жобамен байланысты алғашқы актер болды. Фильмде пьесадағы қылмыстық әлемге және полицей мемлекетінің қауіптеріне қатысты толыққанды мәліметтер жоқ. Турау кезеңінде фильмнің Өндіріс кодексімен бірнеше мәселелері туды. Полиция қызметкерлерін өлтіру немесе абортқа сілтемелер жасайтын сюжеттік желілерге Өндіріс кодексі рұқсат бермеді. Джозеф Брин абортқа тікелей сілтемелерді "бала күтіміне" өзгертуді ұсынды. Бірақ фильм шыққаннан кейін, киносыншылар доктор Шнайдерді заңсыз аборт жасаушы ретінде түсіндірді. Брин мен Уильям Уайлер MPAA Өндіріс кодексі комитетіне, егер сюжет үшін қажет болса, полиция қызметкерлерін өлтіруге рұқсат беру үшін кодекске өзгеріс енгізуді ұсынды. Олар келісті және кодекске түзетулер енгізілді, бұрынғы полицейлерді өлтіруге тыйым алынды. Бұл фильмнің қабылдануына қатысты тағы бір маңызды фактор – фильм түсірілген кезде Өндіріс кодексі басқармасының басты алаңы полицейлерді өлтіру туралы «Гангстер» фильмдеріне қатысты болды, себебі қылмыскер мен полицей арасында қақтығыс болды. Бұл өлтіру алдын ала жоспарланбаған, соның арқасында Өндіріс кодексі басқармасы фильмді шығаруға рұқсат берді. Кейін Джозеф Уайзман доктор Но (1962) рөлін ойнады, бұл Шон Коннеридің алғашқы Джеймс Бонд фильмі болды. Джеральд Мор 1957 жылы Джеймс Гарнер мен Мари Виндзордың қатысуымен «Жылдамдық және өлім» атты эпизодта «Маверик» телесериалында Док Холлидей рөлін сомдады.

Сыни жауап

Фильм жарық көрген кезде The New York Times газетінің кино сыншысы Босли Кроутер фильмді және актерлік құрамды жоғары бағалап, былай деп жазды: «Сидни Кингслидің «Детективтік оқиға» пьесасы продюсер-режиссер Уильям Уайлердің және талантты актерлердің көмегімен қызықты, тартымды фильмге айналдырылды. Бұл фильмде Нью-Йорк полиция бөлімшесіндегі қарақшылар мен қылмыс әрекеттерінің жарқын бейнесі көп көрсетілген, бірақ кейіпкерлердің жеке өміріне терең бойлау жеткіліксіз. Осы жұмыстың орындалуында актерлердің барлығына алғыс айтуға болады, Элеонора Паркерді ерекше атамасақ, ол кейіпкердің әйелі рөлінде, бірақ оның кінәсі жоқ. Кирк Дуглас детектив рөлінде өте күшті әрі агрессивті, сондықтан мисс Паркердің әйелі ретіндегі сыртқы әдемілігі мен қарапайымдылығы өте жай көрінеді. Мүмкін, осындай күшті жігіттің жұбайы және өмірінде қиындықтарды бастан өткерген әйел рөліне Уайлер одан да өткір, епті әйелді таңдаған болар еді». Сынықшы Джеймс Стеффен фильмнің режиссурасын және Ли Гарместің операторлық шеберлігін бағалап, былай деді: «Детективтік оқиға негізінен фильмге түсірілген пьеса болып қала береді, бірақ Уайлер мұндай тәсілдің өзіндік шектеулерін көркемдік артықшылыққа айналдыра білді. Полиция бөлімшесінің шектеулі кеңістігі – әртүрлі кейіпкерлер бір-бірін бақылап, әрекеттесетін орын ғана емес, сонымен қатар фильмнің негізгі идеясын және эмоционалдық күшін арттырады. Жекелеген көріністердің қойылымы, көбінесе алдыңғы және артқы план арасындағы қарым-қатынасқа негізделген, Ли Гарместің терең фокуспен түсірген суреттерімен толықтырылады. (Әрине, Уайлер Грегг Толандпен бірге түсірген фильмдерінде де терең фокус операторлық тәсілін жиі қолданды.)» Time журналы фильмнің пьесадан жақсы екенін айтты.

Үй медиасы

Фильмнің DVD-дегі шолуында, технология сыншысы Гэри В. Туз былай деп жазды: "Сурет әбден керемет. Биылғы қара-ақ фильмдердің арасында көрген ең жақсыларының бірі. Өте кескілесе, көлеңкелер мен контраст өте жақсы. Артық мүмкіндіктері жоқ, қарапайым Paramount шығарылымы, бағасы үнемділерге арналған. Сурет пен бағасы Noir жанкүйерлері үшін де, барша үшін де алуға тиіс. Wyler режиссерлігі фильмді жоғары деңгейге көтеріп, DVD-ге қосады."

Радионы бейімдеу

1954 жылдың 26 сәуірінде "Детектив тарихы" NBC арнасының Lux радио театрында көрсетілді. Дуглас пен Паркер осы бейімдеуде ойнады.