Кіріспе

Метрикалық аяқ. Амфибрах – латын және грек поэзиясында қолданылатын метрикалық аяқ. Ол екі қысқа буынның арасында орналасқан ұзын буыннан тұрады. Бұл сөз грек тіліндегі ἀμφίβραχυς (амфибрахис), "екі жағынан да қысқа" деген мағынаны білдіреді. Ағылшын тіліндегі акцентті-сылбырлы поэзияда амфибрах – екі атаусыз буынмен оралған басым буын. Ол сирек поэманың негізгі өлшемі ретінде қолданылады, көбінесе әзілдік өлеңдерде, балалар поэзиясында және тәжірибелік туындыларда ғана кездеседі. Жеке амфибрахикалық аяқ, мысалы, анапесттік өлшемнің ішінде бір түрі ретінде кездесуі мүмкін. Ол лимериктердің құрылымында қолданылатын негізгі аяқ, мысалы, "Бір кезде / Нантакеттен / келген қыз бар еді". Виктория дәуіріндегі ақындар оны повестьтік өлеңдер үшін де пайдаланған, мысалы, Сэмюэл Вудворттың "Ескі емен шелек" (1817) өлеңі: "Балалық шағымның көріністері / жүрегіме / қаншалықты жақын". В.Х. Ауденнің "О, қайда барасың?" (1931) өлеңі – одан да жақындағы, аздап ырғақты тұрақты үлгі. Амфибрах балладаларда және жеңіл өлеңдерде де жиі қолданылады, мысалы, сэр Джон Бетджеманның "A30 туралы толғаныс" (1966) поэмасының гиперметрлі жолдарында. Амфибрахтар орыс поэзиясының маңызды өлшемі болып табылады. Амфибрахикалық жолдың орыс және ағылшын тілдеріндегі кең таралған түрі – жолды иамбпен аяқтау, мысалы, Томас Хардидің "Бұзылған бойшахан" (1901) өлеңінде: "О, мен бұзылғанымды / білмедің бе, – деді ол". Доктор Сьюстың кітаптарында амфибрахтармен жазылған көптеген жолдар бар, мысалы, "Егер мен циркті басқарсам" (1956): "Циргім үшін шатырларды / тіктеп қоюға / дайынмын. Мен оны / МакГуркус циркі / деп атаймын. Енді / үлкен / үлкендік әрекеті / басталады! Бұрынғы / орындаушылар / мұндай / орындауды / орындаған емес!". Леонард Коэннің "Famous Blue Raincoat" (1971) әнінің көп бөлігі амфибрахтармен жазылған, мысалы, бірінші шумағы (үшінші жолдың бірінші буынынан басқа, ол спондей): "Таңертеңгі сағат төрт / желтоқсан айының соңы / Мен қазір / сізге / жазамын / сіздің жағдайыңызды / білу үшін. Нью-Йорк / суық, бірақ / мен тұратын / жерімді ұнатамын / Клинтон / көшесінде / кеш бойы / музыка / естіледі". Амфибрахикалық өлшем польша әдебиетінде өте танымал. Оны романтикалық поэзияда Адам Мицкевич пен Юлиуш Словацкийдің кейбір туындыларында кездестіруге болады. Ең танымал мысалы – Леопольд Штафтың "Күзгі жаңбыр" (1908) өлеңі. Амфибрахтарды жатқа оқуға қолайлы деп саналады. Әдетте, польша амфибрахикалық жолдарының соңы әйелдік (мысалы, тетраметр ◡–◡◡–◡◡–◡◡–◡) болады, бірақ кейбір ақындар еркек жолдарымен тәжірибе жасайды. Чеслав Милоштің 1945 жылғы "Ocalenie" жинағындағы "Вальс" өлеңінде бірінші жол әйелдік, ◡–◡◡–◡◡–◡◡–◡, екіншісі еркек, ◡–◡◡–◡◡–◡◡–, және т.б. Ян Болеслав Ожог әртүрлі буын саны бар кезекті жолдармен ретсіз амфибрахикалық өлеңмен тәжірибе жасаған. Осы үлгідегі өлеңнің мысалы – "Жемиола" (Қызыл жеміс) өлеңі, ол осы аттас кітапқа (1966) енген.

Қазіргі заманғы мысал

Қазіргі заманғы рэп музыкасында Migos тобы үш буынмен рифмдеуді және оны жиі амфибрахтармен қолдануды танымал етті. 2013 жылғы "Versace" хитінде Quavo "Versace" сөзін амфибрах ретінде айтады және оны өлең бойында қайталайды: Versace / Versace / Medusa / басымда / Lum сияқтымын / inati Мен білемін, / сенің бұл сөздерің ұнайды / Versace / мойнымда және / білегімде / тым еркек Versace / Versace / мен оны жақсы көремін / Versace / Audiімнің үстіңгі бөлігі / Менің байланысым / Джон Готи / ол маған / үйректерді береді және / мен білемін, олар / қуатты.