Кіріспе

1936 жылы Arado компаниясы жасаған теңіздік барлауға арналған гидросамолеттер отбасысы.

Arado Ar 196 – неміс авиациялық өндіруші Arado компаниясы жобалаған және шығарған, кемедегі барлауға арналған, төмен қанатты моноплан ұшақ. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Германия әскери-теңіз күштерінің (Kriegsmarine) стандартты бақылау гидросамолеті болды және соғыс бойында қызмет еткен жалғыз неміс гидросамолеті еді. Германиядан басқа, Ar 196 Болгария әуе күштеріне экспортталды. Одақтас әскерлер көптеген даналарын жаулап алды, олардың кейбіреулері 1955 жылға дейін пайдаланылды. Бірнеше Ar 196 ұшақтары 21-ші ғасырға дейін сақталды, олар стационарлық көрмеге қойылды; ұшуға жарамды екені белгілі емес.

Өмірбаян

1933 жылы Кригсмарин кемедегі бақылауға арналған стандартты ұшу аппаратын іздеді. Ұзаққа соқпай, Рейхсфлюгертминстер (Германияның Әуе министрлігі, RLM) Heinkel He 60 екі қанатты ұшағын таңдады. Бұл, бірнеше ұшу аппараттары, оқушылық және жауынгерлік ұшақтар түрінде пайда болған негізгі екі қанатты конструкцияның бірі болды. Бірнеше ай ішінде жеткізілімдер басталды. 1935 жылдың басында He 60 ұшағының көрсеткіштері жеткіліксіз екені анықталды, сондықтан RLM Heinkel-ден жаңа ұшақ жобалауды сұрады, нәтижесінде He 114 пайда болды. Алғашқы прототип Daimler Benz DB 600 тізбекті қозғалтқышымен жабдықталды, бірақ осы қозғалтқыштың көлемі шектеулі болады дегені анық болды, сондықтан өндіріс үлгілері BMW 132 радиалды қозғалтқышына көшті. Дегенмен, ұшақ He 60-тан аздап жақсырақ болды, ал теңіздегі қасиеттері нашар деп танылды және катапультадан ұшуға қажетті күштілік талаптарына сай келмеді. Жедел түзетулер нәтижесінде тоғыз прототип жасалды, бірақ бұл мәселенің шешілуіне көп көмектеспеді. Әскери-теңіз күштері бас тартып, ұшақтар Румыния, Испания және Швецияға сатылды.

Ұсыну және таңдау

1936 жылдың қазан айында RLM He 114-тің жаңасына тапсырыс берді; тиісті техникалық талаптарда ұшақтың BMW 132 қозғалтқышымен жабдықталуы және екі және бір жүзбелі конфигурацияларда прототиптерді дайындау сұралды. Arado төмен қанатты монопланынан басқа, түскен барлық ұсыныстар дәстүрлі бипландар болды. Ar 196 жартылай консольді төмен қанатты ұшақ еді. Arado ұсынысын ең заманауи және мүмкіндігі жоғары ұшақ деп таныған RLM төрт прототипке алғашқы тапсырыс берді. Осылайша, Fw 62-нің тек төрт прототипі ғана салынды.

Ұшуға

1937 жылдың 1 маусымында алғашқы прототип Ar 196 V1 Plauer See көлінен алғашқы ұшуын жасады. Екі нұсқа да тамаша су үстіндегі қасиеттерін көрсетті және олардың арасында айырмашылықты анықтау қиын болды. Екі қанатты жүзбектер қанаттарға күшті жүктеме түсіретіні байқалды, бірақ B үлгілеріндегі кішірек қосымша жүзбектердің суға батып қалу қаупі болғандықтан, екі қанатты жүзбектермен жабдықталған A үлгісі өндіріске жіберілді. Дегенмен, екі түрлі жүзбек конфигурациясы мен серіппелі мұз шаналары бір-бірімен алмастырылатын болды. 1938 жылдың қараша айында соңғы өзгерістерді сынау үшін тағы бір V5 прототипі жасалды. 1938 жылдың қараша және желтоқсан айларында он А0 жеткізілді, соның арқасында 1939 жылдың басында сынақтар басталды.

Дамыту

1939 жылдың қарашасынан бастап өндіріс А 2 үлгісіне көшті. Жағалау күзетіне арналған, ол екі 50 кг (110 фунт) бомба тасуға арналған тіреулер, екі 20 мм MG FF зеңбірегі және 7,92 мм (.312 дюйм) MG 17 пулеметін қозғалтқыш бөлігіне орнату мүмкіндігін қосты. 1940 жылдың желтоқсанында он бес A 4 үлгісінен тұратын шағын партия өндіріске түсті. Бұл үлгі тек Kriegsmarine-нің бас кемелерінен пайдалануға арналған. Өзгерістерге ұшақ корпусын нығайту, қосымша радио орнату және VDM үлгісіне пернелерді ауыстыру кірді. 1940 жылдың соңынан 1941 жылдың күзіне дейін ұшақ корпусы қосымша нығайтылған A 3 үлгісі өндірілді. Соңғы өндіріс үлгісі 1941 жылдың соңында A 5 болды, ол радио және кабина аспаптарын жаңартты, артқы зеңбіректі 2000 оқпен жабдықталған MG 81Z-ге ауыстырды, қолданыстағы зеңбіректі 90 оқтық дүрылдері бар MG FF/M үлгісіне жаңартып, ұшқыш пен бақылаушыға броньдық қорғаныс қосты және ұшақ корпусын нығайтты. A 5 үлгісінде қозғалтқыш та BMW 132W үлгісіне жаңартылды. Arado өндіріс процесін де өзгертіп, стратегиялық бомбалаудың әсерін азайту үшін жұмысты мүмкіндігінше орталықтандырмай, таратып жіберді. 11 қыркүйекте Ar 196 британдық ауыр крейсерді уақытында анықтады, соның арқасында қақтығыстан аулақ болды және британдық кемелерді сәтті барлау жүргізді. Бірақ Ривер-Плейт шайқасынан аз бұрын ұшақ бұзылып, адмирал Граф Шпееге британдық күштердің патрульдеуі туралы ескерте алмады, нәтижесінде ол Монтевидеода батып кетті. "Адмирал Хиппер" класындағы "Адмирал Хиппер", "Блюхер" және "Принц Эйген" крейсерлері бір катапультамен және үш Ar 196 ұшағымен жабдықталған. Ar 196 ұшқыштардың арасында танымал болды, олар оның әуеде де, суда да жақсы басқарылатынын айтты. Ұшақ жағалау эскадрильяларының маңызды бөлігіне айналды және 1944 жылдың соңына дейін Жерорта, Эгей және Қара теңіздердегі түрлі аймақтарда барлау және суасты қайықтарды іздеу миссияларын орындады. Ar 196 екі ерекше операцияға қатысты: жауапты аймақты басып алу және Корольдік әуе күштерінің Армстронг Уитворт Уитли бомбалаушыларын ұстап алу. Ол истребительмен салыстырғанда кемшін болғанымен, одақтас ұшақтарынан әлдеқайда жақсырақ болды және жалпы алғанда өз класының ең жақсысы деп есептелді. Дегенмен, гидросамолеттердің көптеген қазіргі заманғы құрлықтағы ұшақтарға қарағанда кемістігі бар екені анық болды. 1944 жылдың 18 ақпанында осы Arado ұшақтарының бірі неміс UIT 23 суасты қайығының отыз аман қалған экипажын бірнеше рет өз қалқып жүретін бөліктерімен тасымалдап құтқарды.

196-шы арматуралар одақтастардың қолында

Алғашқы тұтқынға алынған Ar 196 – неміс крейсері Admiral Hipper-ге тиесілі болған ұшақ, ол 1940 жылғы 8 сәуірде, Норвегия кампаниясының таңында, Лингстадта, Эйдеде, Норвегияның Marinens Flyvebaatfabrikk M. F.11 ұшағымен тұтқынға алынды. "HNoMS Sild" торпедалық қайығымен Кристиансунға сүйретілгеннен кейін, ол норвегиялық таңбаларымен ұшып, бұрынғы иелеріне қарсы қолданылды. 18 сәуірде сағат 03:30-да Ar 196 Норвегия Корольдік Әскери-әуе күштерінің ұшқышымен Ұлыбританияға эвакуацияланды. Ұшақ көп ұзамай, сынақтар үшін Хеленсбург теңіз әуе базасына бара жатқанда британдық ұшқыш тарапынан апатқа ұшырады. Соғыс аяқталғаннан кейін кем дегенде бір Ar 196 норвегиялық әуежайда қалды; ол Норвегия Корольдік Әуе күштерімен байланыс ұшағы ретінде батыс жағалауда шамамен бір жыл бойы қолданылды. 1944–1945 жылдары Кеңес әскерлері Польша мен Германияның Балтық теңізі жағалауында көптеген Arado ұшақтарын басып алды. Дассоуда қосалқы бөлшектер қоймасы да табылды. Жөндеуден кейін, отыз жеті Ar 196 совет радио жабдықтарымен жабдықталды және Кеңес шекара күзетінің авиациялық бөліміне қосылды. Бұл ұшақтар Балтық, Қара және Тынық мұхит жағалауларында 1955 жылға дейін қызмет етті. Бір советтік Ar 196 BMW 132 қозғалтқыштары жетіспеу жағдайында Shvetsov ASh 62 қозғалтқышымен қайта жабдықталды, бірақ бұл жетіспеушілік орын алмады және басқа Ar 196 ұшақтары қайта жабдықталмады.