Әлеуметтік топтар мен адам аралық өзара әрекеттесулер

Кіріспе

Бір-бірімен байланыс жасайтын екі немесе одан көп адам.

Әлеуметтік ғылымдарда әлеуметтік топ – бір-бірімен байланыс жасайтын, ортақ ерекшеліктері бар және бірлесіп біртүтас екенін сезінетін екі немесе одан көп адамдардың жиынтығы ретінде анықталады. Дегенмен, әлеуметтік топтар түрлі мөлшерде және сан алуан болып келеді. Мысалы, қоғамды ірі әлеуметтік топ ретінде қарастыруға болады. Әлеуметтік топтың ішінде немесе әлеуметтік топтар арасында жүзеге асырылатын мінез-құлық пен психологиялық процестердің жүйесі – топтық динамика деп аталады.

Осы анықтаманың мәні

Назары топтарды пайдаланатындардың, оларға қатысатындардың немесе зерттейтіндердің жұмыс істейтін топтарға, ірі ұйымдарға немесе осы ұйымдарда қабылданатын шешімдерге аударған. Шәриф сипаттаған бес қажетті элементтің бірін немесе бірнешеуін нақты көрсетпейтін, кең таралған және жалпыға ортақ әлеуметтік мінез-құлыққа одан да аз көңіл бөлінген. Осы әлеуметтік бірліктерді түсінуге жасалған алғашқы тыраптардың бірі – 1920-1930 жылдардағы қалалық көше топтарының кеңінен сипатталуы, ол 1950 жылдарға дейін жалғасты. Олардың негізгі себебі қалыптасқан билікке реакция ретінде түсіндірілді. Топ мүшелерінің басты мақсаты – топтың аумағын қорғау, топ ішіндегі үстемдік құрылымын анықтау және сақтау болды. Көше топтарына қатысты қызығушылық халық арасында және қалалық құқық қорғау органдарында әлі де жоғары, бұл топтардың қылмыстық аспектілерін баса көрсететін күнделікті жаңалықтарда көрініс береді. Дегенмен, осы зерттеулер мен жалғасып келе жатқан қызығушылық топтардың мінез-құлқына ықпал ету немесе топтармен байланысты зорлық-зомбылықты азайту мүмкіндігін арттырмады. Жануарлардың әлеуметтік мінез-құлқына қатысты, мысалы, аумақ және үстемдік туралы жұмыстар 1950 жылдан бері қолжетімді. Бірақ олар саясаткерлер, әлеуметтанушылар мен антропологтар тарапынан көбінесе назарсыз қалды. Шындығында, ұйым, мүлік, құқық қорғау, меншік, дін, соғыс, құндылықтар, дауларды шешу, билік, құқықтар және отбасы туралы кең көлемді әдебиет жануарлардағы ұқсас әлеуметтік мінез-құлыққа сілтеме жасамай өсті және дамыды. Мұндай байланыссыздық адамның әлеуметтік мінез-құлқы тілді пайдалану және рационалдылық қабілетіне байланысты жануарлардың әлеуметтік мінез-құлқынан түбірінен өзгеше деген сенімнің салдары болуы мүмкін. Бұл рас болғанымен, басқа жануарлардың әлеуметтік (топтық) мінез-құлқын зерттеу адамдардың әлеуметтік мінез-құлқының эволюциялық тамырларын түсінуге көмектесуі мүмкін. Адамдардағы аумақтық және үстемдік мінез-құлықтар соншалықты жалпыға ортақ және кең таралғандықтан, олар әдеттегідей қарастырылады (бірақ кейде үй иелігі сияқты құрметтелінеді немесе зорлық-зомбылық сияқты жек көрінеді). Бірақ осы әлеуметтік мінез-құлықтар мен адамдар арасындағы өзара әрекеттесулер топтарды зерттеуде ерекше рөл атқарады: олар топтардың қалыптасуына міндетті түрде алдын ала жатады. Аумақтық және үстемдік тәжірибесінің психологиялық ішкіленуі саналы және санасыз есте сақтауда әлеуметтік сәйкестік, жеке сәйкестік, дене тұжырымдамасы немесе өзіндік тұжырымдаманың қалыптасуы арқылы жүзеге асырылады. Жеке тұлғаның еңбек бөлінісінде (рөлінде) және осылайша, біртұтас топта жұмыс істеуі үшін жетілген жеке сәйкестік қажет. Аумақтық және үстемдік мінез-құлықтарды түсіну осылайша топтардың дамуын, жұмыс істеуін және өнімділігін түсінуге көмектеседі.

The attention of those who use, participate in, or study groups has focused on functioning groups, on larger organizations, or on the decisions made in these organizations. Much less attention has been paid to the more ubiquitous and universal social behaviors that do not clearly demonstrate one or more of the five necessary elements described by Sherif. Some of the earliest efforts to understand these social units have been the extensive descriptions of urban street gangs in the 1920s and 1930s, continuing through the 1950s, which understood them to be largely reactions to the established authority. The primary goal of gang members was to defend gang territory, and to define and maintain the dominance structure within the gang. There remains in the popular media and urban law enforcement agencies an avid interest in gangs, reflected in daily headlines which emphasize the criminal aspects of gang behavior. However, these studies and the continued interest have not improved the capacity to influence gang behavior or to reduce gang related violence. The relevant literature on animal social behaviors, such as work on territory and dominance, has been available since the 1950s. Also, they have been largely neglected by policy makers, sociologists and anthropologists. Indeed, vast literature on organization, property, law enforcement, ownership, religion, warfare, values, conflict resolution, authority, rights, and families have grown and evolved without any reference to any analogous social behaviors in animals. This disconnect may be the result of the belief that social behavior in humankind is radically different from the social behavior in animals because of the human capacity for language use and rationality. Of course, while this is true, it is equally likely that the study of the social (group) behaviors of other animals might shed light on the evolutionary roots of social behavior in people. Territorial and dominance behaviors in humans are so universal and commonplace that they are simply taken for granted (though sometimes admired, as in home ownership, or deplored, as in violence). But these social behaviors and interactions between human individuals play a special role in the study of groups: they are necessarily prior to the formation of groups. The psychological internalization of territorial and dominance experiences in conscious and unconscious memory are established through the formation of social identity, personal identity, body concept, or self concept. An adequately functioning individual identity is necessary before an individual can function in a division of labor (role), and hence, within a cohesive group. Coming to understand territorial and dominance behaviors may thus help to clarify the development, functioning, and productivity of groups.

Әлеуметтік сәйкестендіру әдісі

Әлеуметтік топтарды анықтауда әлеуметтік байланысқа негізделген ұғымға қарама-қарсы әлеуметтік сәйкестік перспективасы тұр, ол әлеуметтік сәйкестік теориясындағы білімге сүйенеді. Мұнда әлеуметтік топ жеке адамдар арасындағы байланысты әлеуметтік қатынастардың көрінісі ретінде емес, әлеуметтік сәйкестік моделі «психологиялық топқа жататындықтың негізі қабылдау немесе танымдық сипатта» болады деп қарастырады. Жеке тұлғалардың топ мүшесі ретінде әрекет етуі үшін қажетті және жеткілікті жағдай – «ортақ санатқа жататындығының сезімі», ал әлеуметтік топты «өз түсінігінің бір бөлігі ретінде бірдей әлеуметтік санатқа жататындығын қабылдаған адамдар тобы ретінде қарастыруға болады». Әлеуметтік байланыс тұрғысынан қарағанда, мағынасыз сияқты санатқа бөлудің, санаттағы әріптестермен өзара тәуелділік туралы түсініктерге себеп болатынын көрсететін соңғы зерттеулер де мәселелі болып табылады. Осы тәсілдің бастауы әлеуметтік сәйкестік теориясында болғанымен, осы идеяларды терең зерттеу кейінірек өзін-өзі санатқа бөлу теориясы арқылы жүзеге асты. Әлеуметтік сәйкестік теориясы бастапқыда мүдделердің қақтығысы болмаған жағдайдағы топаралық қақтығысты түсіндіруге бағытталған болса, өзін-өзі санатқа бөлу теориясы адамдардың өздерін топтың мүшесі ретінде қалай қабылдайтынын және осы өзін-өзі топтастыру процесі топтық мінез-құлықтың барлық келесі аспектілерін қалай анықтайтынын түсіндіру үшін жасалған.

Анықтамалық сипаттамалар

Форсайттың "Топтық динамика" (2010) атты еңбегінде топтарды анықтауға көмектесетін бірнеше жалпы қасиеттері талқыланады.

Қатынаспен байланысты өзара тәуелділік

Бір адамның нәтижелері, іс-әрекеттері, ойлары, сезімдері және өмір тәжірибесінің толық немесе ішінара басқа адамдарға тәуелді болу деңгейі.

Әлеуметтік топтар

Әлеуметтік топтарға мүше болу (яғни, адамның өзі мүшесі болып табылатын әлеуметтік санаттар). Мұның бір бөлігі жетекшінің (менеджер, супервайзер және т.б.) жауапкершілігі болып табылады. Егер жетекші әрбір адамға топқа жататындығын сезіндірсе, бұл топтың көтеріңкі рухын және өнімділігін арттыруға көмектеседі. Доктор Никлас Стеффенстің айтуынша, "Әлеуметтік идентификация психологиялық және физиологиялық денсаулыққа үлес қосады, бірақ денсаулыққа тигізетін пайдасы психологиялық денсаулық үшін күштірек". Адамдардың әлеуметтік қарым-қатынастары түрлі денсаулық жағдайларымен байланысты болуы мүмкін. Әлеуметтік қарым-қатынастардың азаюы немесе сапасының төмендеуі мынадай мәселелерге әкелуі мүмкін: жүрек-қан тамырлары ауруларының дамуы, миокард инфарктінің қайталануы, атеросклероз, вегетативті жүйке жүйесінің бұзылуы, жоғары қан қысымы, қатерлі ісік және оның емделуінің кешігуі, жараның жай жазылуы, сондай-ақ қабыну биомаркерлері мен иммундық функцияның нашарлауы – бұл денсаулыққа кері әсер ететін және өлімге алып келетін факторлар. Неке – ең көп зерттелген әлеуметтік қарым-қатынас, өмір бойындағы неке тарихы жүрек-қан тамырлары аурулары, созылмалы аурулар, қимыл-қозғалыс шектеулері, денсаулықты өзі бағалау және депрессиялық белгілер сияқты түрлі денсаулық нәтижелерін анықтауы мүмкін. Әлеуметтік байланыс есірткі, алкоголь немесе нашақорлық сияқты жағдайларды жеңуде де маңызды рөл атқарады. Мұндай жағдайларда, адамның достар тобы оның таза қалуына көмектеседі. Жағдайлар өмірге қауіпті болуы міндетті емес, адамның әлеуметтік тобы жұмыстағы алаңдаушылықты жеңуге де көмектесе алады. Адамдардың әлеуметтік байланысы күшті болғанда, олар көбірек қолдау алады. Адамдардың денсаулық мәселелерінің кейбіреуі әріптестері арасындағы өз орнына қатысты белгісіздіктен туындауы мүмкін. MacArthur Foundation жүргізген 10 жылдық зерттеуде, "Сәтті қартаю" атты кітапта жарияланғандай, әлеуметтік байланыс адамның қартаюына елеулі әсер етеді. Әлеуметтік байланыстар арқылы сезілетін қолдау, махаббат және қамқорлық қартаюмен байланысты денсаулықтың кейбір жағымсыз әсерлерін жеңуге көмектеседі. Әлеуметтік өмірге белсенді қатысатын егде жастағы адамдар денсаулық жағынан жақсырақ болады.

Social groups to become ingroup members (i. e., social categories of which one is a member) Part of this is the responsibility of the leader (manager, supervisor, etc.). If the leader helps everyone feel a sense of belonging within the group, it can help boost morale and productivity. According to Dr. Niklas Steffens "Social identification contributes to both psychological and physiological health, but the health benefits are stronger for psychological health". The social relationships people have can be linked to different health conditions. Lower quantity or quality social relationships have been connected to issues such as: development of cardiovascular disease, recurrent myocardial infarction, atherosclerosis, autonomic dysregulation, high blood pressure, cancer and delayed cancer recovery, and slower wound healing as well as inflammatory biomarkers and impaired immune function, factors associated with adverse health outcomes and mortality. The social relationship of marriage is the most studied of all, the marital history over the course of one's life can form differing health outcomes such as cardiovascular disease, chronic conditions, mobility limitations, self rated health, and depressive symptoms. Social connectedness also plays a large part in overcoming certain conditions such as drug, alcohol, or substance abuse. With these types of issues, a person's peer group play a big role in helping them stay sober. Conditions do not need to be life threatening, one's social group can help deal with work anxiety as well. When people are more socially connected have access to more support. Some of the health issues people have may also stem from their uncertainty about just where they stand among their colleagues. It has been shown that being well socially connected has a significant impact on a person as they age, according to a 10 year study by the MacArthur Foundation, which was published in the book 'Successful Aging' the support, love, and care we feel through our social connections can help to counteract some of the health related negatives of aging. Older people who were more active in social circles tended to be better off health wise.

Топқа мүшелік және жұмысқа қабылдау

Әлеуметтік топтар белгілі бір тартымдылық принциптеріне негізделіп құрылады, бұл принциптер адамдарды бір-бірімен байланысуға және, әрі қарай, топ құруға итермелейді. Жақындық принципі – адамдардың қарым-қатынас орнату және (көбінесе физикалық) жақын тұратын адамдармен топ құруға бейімділігі. Бұл көбінесе «таныс болу ұнатуға әкеледі» деген сөзбен сипатталады, яғни біз өзімізге таныс нәрселерді/адамдарды ұнатамыз. Ұқсастық принципі – адамдардың көзқарастары, құндылықтары, демографиялық сипаттамалары және т.б. жағынан ұқсас адамдармен байланысуға және оларды артық көруге бейімділігі. Қосымшалық принципі – адамдардың өзіне ұқсамайтын, бірақ бір-бірін толықтыратын адамдарды ұнатуға бейімділігі. Мысалы, көшбасшылар басқарылатынды ұнататындарды тартады, ал басқарылатынды ұнататындар көшбасшыларды тартады. Сонымен қатар, егер А-ға В ұнаса, В-ға да А ұнады деген қағида бар. Керісінше, егер А-ға В ұнамаса, В-ға да А ұнамауы мүмкін (теріс өзара әрекеттесу). Дайындық принципі – топтардың уақыт өте келе жаңа мүшелерді қабылдау арқылы күрделенуге бейімділігі. Формалды немесе құрылымды топтарда болашақ мүшелерге қазіргі топ мүшесінен ұсыныс қажет болуы мүмкін. Топ құрылуына басқа да факторлар әсер етеді. Экстраверттер топтарды көбірек іздеуі мүмкін, себебі олар үлкен және жиі болатын қарым-қатынастарды ынталандырады және қызықты көреді (интроверттерге қарағанда). Сол сияқты, топтар экстраверттерді интроверттерге қарағанда көбірек іздеуі мүмкін, себебі олар экстраверттермен оңай байланысатынын сезінеді. Қарым-қатынасқа бейімділігі жоғары (басқа адамдармен қарым-қатынасына мән беруші) адамдар топқа мүше болуға және оны бағалауға бейім. Қарым-қатынас бейімділігі экстраверсиямен және жағымдылықпен байланысты. Сондай-ақ, мүшелікке қажеттілігі жоғары адамдар топтарға қосылуға, олармен көбірек уақыт өткізуге және басқа топ мүшелерін оңай қабылдауға бейім. Топтармен бұрынғы тәжірибелер (жақсы және жаман) болашақ топтарға қосылу туралы шешімдерге әсер етеді. Адамдар топтың ұсынатын мүмкіндіктерді (мысалы, мүшелік, эмоционалдық қолдау, ақпараттық қолдау, құралдық қолдау, рухани қолдау; толық мәліметтер үшін Учино, 2004-ке қараңыз) және ықтимал шығындарды (мысалы, уақыт, эмоционалдық энергия) салыстырады. Бұрынғы топтармен жағымсыз немесе «аралас» тәжірибелері бар адамдар әлеуетті топтарды бағалауда және қандай топтарға қосылуды таңдауда көбірек сақтық танытады. (Толығырақ ақпарат алу үшін Social Exchange Theory-ның бөлігі болып табылатын Minimax принципін қараңыз).

Social groups tend to form based on certain principles of attraction, that draw individuals to affiliate with each other, eventually forming a group. The Proximity Principle – the tendency for individuals to develop relationships and form groups with those they are (often physically) close to. This is often referred to as ‘familiarity breeds liking’, or that we prefer things/people that we are familiar with
The Similarity Principle – the tendency for individuals to affiliate with or prefer individuals who share their attitudes, values, demographic characteristics, etc. The Complementarity Principle – the tendency for individuals to like other individuals who are dissimilar from themselves, but in a complementary manner. E. g. leaders will attract those who like being led, and those who like being led will attract leaders
The Reciprocity Principle – the tendency for liking to be mutual. For example, if A likes B, B is inclined to like A. Conversely, if A dislikes B, B will probably not like A (negative reciprocity)
The Elaboration Principle – the tendency for groups to complexify over time by adding new members through their relationships with existing group members. In more formal or structured groups, prospective members may need a reference from a current group member before they can join. Other factors also influence the formation of a group. Extroverts may seek out groups more, as they find larger and more frequent interpersonal interactions stimulating and enjoyable (more than introverts). Similarly, groups may seek out extroverts more than introverts, perhaps because they find they connect with extroverts more readily. Those higher in relationality (attentiveness to their relations with other people) are also likelier to seek out and prize group membership. Relationality has also been associated with extroversion and agreeableness. Similarly, those with a high need for affiliation are more drawn to join groups, spend more time with groups and accept other group members more readily. Previous experiences with groups (good and bad) inform people's decisions to join prospective groups. Individuals will compare the rewards of the group (e. g. belonging, emotional support, informational support, instrumental support, spiritual support; see Uchino, 2004 for an overview) against potential costs (e. g. time, emotional energy). Those with negative or 'mixed' experiences with previous groups will likely be more deliberate in their assessment of potential groups to join, and with which groups they choose to join. (For more, see Minimax Principal, as part of Social Exchange Theory)

Топ құрыла бастағаннан кейін, мүшелік санын бірнеше жолмен арттыруға болады. Егер топ ашық болса, яғни мүшелік шекарасы өтімді болса, топ мүшелері қалауынша топқа кіріп, шыға алады (әдетте жоғарыда аталған тартымдылық принциптерінің бірі арқылы). Жабық топтарда...

Кейбір жағдайларда, мысалы, культтарда, жалдау «конверсия» деп те аталуы мүмкін. Келманның конверсия теориясы конверсияның 3 кезеңін анықтайды: сәйкестік (адам топтың көзқарастарына сәйкес келеді немесе қабылдайды, бірақ міндетті түрде олармен келіспейді), идентификация (мүше топтың іс-әрекеттерін, құндылықтарын, сипаттамаларын және т.б. қайталай бастайды) және ішкілендіру (топтың сенімдері мен талаптары мүшенің жеке сенімдерімен, мақсаттарымен және құндылықтарымен үйлеседі). Бұл жаңа мүшелердің топқа қалай терең байланысатынын көрсетеді.

Даму

Егер шағын бейтаныс топты шектеулі кеңістікке жинап, ортақ мақсат пен бірнеше негізгі ережелерді ұсынса, онда оқиғалардың жоғары ықтималды барысы қалыптасады. Адамдардың өзара әрекеттесуі – негізгі қажеттілік. Алғашқыда, адамдар екеу немесе үшеуден топтасып, өзара ортақ нәрселері бар адамдармен байланыс жасауға тырысады: атап айтқанда, қызығушылықтар, дағдылар және мәдени фон. Бұл шағын топтарда қарым-қатынастар белгілі бір тұрақтылыққа ие болады, себебі адамдар бір топтан екіншісіне уақытша ауысуы мүмкін, бірақ тұрақты түрде сол жұптарға немесе үштіктерге оралып, өзгеріске қарсы тұрады. Нақты екеулік және үшеулік топтар жалпы кеңістікте өздеріне тән орындарды иеленеді. Тағы да ортақ мақсатқа байланысты, ақырында екеулік және үшеулік топтар алты немесе сегіз адамнан тұратын үлкен топтарға бірігіп, осыған сәйкес аумақтарды, үстемдік ретін және рөлдерді одан әрі саралауды қайта қарастырады. Бұл процестер көбінесе кейбір қақтығыстар мен келіспеушіліктерсіз өте сирек жүзеге асады: мысалы, ресурстарды бөлу, амалдарды таңдау және әртүрлі қосалқы мақсаттарды анықтау, тиісті нормаларды, сыйақылар мен жазаларды әзірлеу. Бұл қақтығыстардың кейбіреулері аумақтық сипатта болады: яғни рөлдерге, орындарға немесе ерекше қарым-қатынастарға қызғану. Алайда, көпшілігі мәртебе үшін күреске байланысты болады, бұл жеңіл наразылықтардан бастап, ауыр сөз таластарына және тіпті қауіпті зорлық-зомбылыққа дейін барады. Жануарлардың мінез-құлқымен салыстыра отырып, әлеуметтанушылар мұндай мінез-құлқыны аумақтық мінез-құлқы және үстемдік мінез-құлқы деп атайды. Ортақ мақсаттың күшіне және жеке тұлғалардың әртүрлі дағдыларына байланысты, басшылықтың, үстемдіктің немесе биліктің айқын айырмашылықтары пайда болады. Бұл қарым-қатынастар бекігеннен кейін, олардың нақты рөлдері, нормалары мен санкцияларымен бірге өнімді топ құрылады. Агрессия – бұл орнықтырылмаған үстемдік ретінің белгісі. Топтық өнімді ынтымақтастық үшін үстемдік реті мен аумақтық құрылымдар (өзіндік сана, өзіндік түсінік) ортақ мақсатқа қатысты және нақты топтың ішінде шешілуі керек. Кейбір адамдар өзара әрекеттесуден бас тартуы немесе дамып келе жатқан топтан шеттетілуі мүмкін. Бастапқы бейтаныс топтағы адамдардың санына және "ілесіп жүргендердің" санына байланысты, он немесе одан аз адамнан тұратын бір немесе бірнеше бәсекелес топтар құрылуы мүмкін, ал аумақ және үстемдік үшін бәсекелестік топтар арасындағы өзара қарым-қатынастарда да көрінеді.

If one brings a small collection of strangers together in a restricted space and environment, provides a common goal and maybe a few ground rules, then a highly probable course of events will follow. Interaction between individuals is the basic requirement. At first, individuals will differentially interact in sets of twos or threes while seeking to interact with those with whom they share something in common: i. e., interests, skills, and cultural background. Relationships will develop some stability in these small sets, in that individuals may temporarily change from one set to another, but will return to the same pairs or trios rather consistently and resist change. Particular twosomes and threesomes will stake out their special spots within the overall space. Again depending on the common goal, eventually twosomes and threesomes will integrate into larger sets of six or eight, with corresponding revisions of territory, dominance ranking, and further differentiation of roles. All of this seldom takes place without some conflict or disagreement: for example, fighting over the distribution of resources, the choices of means and different subgoals, the development of what are appropriate norms, rewards and punishments. Some of these conflicts will be territorial in nature: i. e., jealousy over roles, or locations, or favored relationships. But most will be involved with struggles for status, ranging from mild protests to serious verbal conflicts and even dangerous violence. By analogy to animal behavior, sociologists may term these behaviors territorial behaviors and dominance behaviors. Depending on the pressure of the common goal and on the various skills of individuals, differentiations of leadership, dominance, or authority will develop. Once these relationships solidify, with their defined roles, norms, and sanctions, a productive group will have been established. Aggression is the mark of unsettled dominance order. Productive group cooperation requires that both dominance order and territorial arrangements (identity, self concept) be settled with respect to the common goal and within the particular group. Some individuals may withdraw from interaction or be excluded from the developing group. Depending on the number of individuals in the original collection of strangers, and the number of "hangers on" that are tolerated, one or more competing groups of ten or less may form, and the competition for territory and dominance will then also be manifested in the inter group transactions.

Дисперсия және трансформация

Екі немесе одан көп адам өзара әрекеттесетін жағдайларда уақыт өте келе тұрақты аумақтық қарым-қатынастар қалыптастырады. Жоғарыда сипатталғандай, бұл қарым-қатынастар топқа айналуы да, айналмауы да мүмкін. Бірақ тұрақты топтар бірнеше аумақтық қатынастар жиынтығына ыдырауы да мүмкін. Тұрақты топтардың «бұзылуына» немесе тарауына көптеген себептер бар, бірақ бұл негізінен Шериф берген топ туралы анықтаманың бір немесе бірнеше элементтеріне сәйкес келмеуден туындайды. Бұзылған топтың ең көп кездесетін екі себебі – тым көп мүше қосылуы және көшбасшының ортақ мақсатты сақтауға жеткіліксіздігі. Дегенмен, бұзылулар басқа элементтердің (мысалы, ұғымның шатасуы немесе нормалардың бұзылуы) сәтсіздігінен де туындауы мүмкін. Қоғамда, бірнеше шағын топтарға қарағанда, көбірек адамдардың бірлескен іс-қимылдарына қатысуы қажет. Әскери құрылым – мұның қалай іске асырылатынының ең жақсы мысалы, ол жасақтар, взводтар, роталар, батальондар, полктер және дивизиялардың сәндік иерархиясынан тұрады. Жеке компаниялар, корпорациялар, мемлекеттік органдар, клубтар және т.б. мүшелер немесе қызметкерлердің саны тиімді топқа сыйып, басқарылатын шектен асып кеткен кезде осыған ұқсас (бірақ кем ресми және стандартизацияланған) жүйелерді әзірледі. Барлық ірі әлеуметтік құрылымдар кішкентай топтардағыдай байланысқа мұқтаж болмайды. Мысалы, көршілес ауданды, жабық клубты немесе ірі шіркеуді қарастырайық, олар негізінен үлкен әлеуметтік мақсаттарды қолдайтын аумақтық ұйымдар. Мұндай ірі ұйымдарға тек біріктірілген басшылық қажет болуы мүмкін. Жұмыс істейтін топтың жаңа мүшелерді бей-жай түрде қосуға тырысуы – сәтсіздікке, тиімділіктің төмендеуіне немесе ұйымдастырылмауға кепілдік беретін рецепт. Топтың жұмыс істейтін мүшелерінің саны бес пен он арасында икемді болуы мүмкін, ал ұзақ жылдар бойы біріккен топ бірнеше «ілескендерді» көтере алады. Басты ұғым – топтың құндылығы мен табысы әрбір мүшенің санасында өзінің ерекше, жұмыс істейтін бейнесін сақтауы арқылы қамтамасыз етіледі. Адамның назарының осы шегі көбінесе жетіге тең. Назарды жылдам ауыстыру бұл шекті шамамен онға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Оннан кейін, мақсаттың жоғалуымен, үстемдік тәртібімен және жекеліктің жоғалуымен бірге кіші топтар қалыптаса бастайды, рөлдер мен ережелер шатастырылады. 20-дан 40-қа дейінгі оқушылар мен бір мұғалімнен тұратын стандартты сынып – жалғыз көшбасшының бірнеше кіші топтарды басқаруының өкінішті мысалы. Топ жақсы қалыптасқаннан кейін ортақ мақсаттың әлсіреуіне мыналар себеп болуы мүмкін: жаңа мүшелерді қосу, жеке тұлғалардың шешілмеген қақтығыстары (яғни, жеке тұлғалардың аумақтық проблемалары), орнықты үстемдік тәртібін әлсірету және топқа бағыт беру үшін көшбасшының әлсіреуі немесе сәтсіздігі. Көшбасшының жоғалуы топ үшін көбінесе өлімге әкеледі, егер ол ұзақ уақытқа дейін дайындықтан өтпесе. Көшбасшының жоғалуы барлық үстемдік қарым-қатынастарды жояды, сондай-ақ ортақ мақсатқа деген құлшынысты әлсіретеді, рөлдерді ажыратады және нормаларды сақтауға кедерілді етеді. Қиындыққа ұшыраған топтың ең көп кездесетін белгілері – тиімділіктің төмендеуі, қатысудың төмендеуі немесе мақсаттың әлсіреуі, сондай-ақ тілдік агрессияның күшеюі. Егер әлі де күшті ортақ мақсат болса, топты қайта құру үшін жаңа көшбасшы мен бірнеше жаңа мүшелермен қарапайым қайта ұйымдастыру жеткілікті болады, бұл толығымен жаңа топ құруға қарағанда әлдеқайда оңай. Бұл ең көп таралған фактор.

Two or more people in interacting situations will over time develop stable territorial relationships. As described above, these may or may not develop into groups. But stable groups can also break up in to several sets of territorial relationships. There are numerous reasons for stable groups to "malfunction" or to disperse, but essentially this is because of loss of compliance with one or more elements of the definition of group provided by Sherif. The two most common causes of a malfunctioning group are the addition of too many individuals, and the failure of the leader to enforce a common purpose, though malfunctions may occur due to a failure of any of the other elements (i. e., confusions status or of norms). In a society, there is a need for more people to participate in cooperative endeavors than can be accommodated by a few separate groups. The military has been the best example as to how this is done in its hierarchical array of squads, platoons, companies, battalions, regiments, and divisions. Private companies, corporations, government agencies, clubs, and so on have all developed comparable (if less formal and standardized) systems when the number of members or employees exceeds the number that can be accommodated in an effective group. Not all larger social structures require the cohesion that may be found in the small group. Consider the neighborhood, the country club, or the megachurch, which are basically territorial organizations who support large social purposes. Any such large organizations may need only islands of cohesive leadership. For a functioning group to attempt to add new members in a casual way is a certain prescription for failure, loss of efficiency, or disorganization. The number of functioning members in a group can be reasonably flexible between five and ten, and a long standing cohesive group may be able to tolerate a few hangers on. The key concept is that the value and success of a group is obtained by each member maintaining a distinct, functioning identity in the minds of each of the members. The cognitive limit to this span of attention in individuals is often set at seven. Rapid shifting of attention can push the limit to about ten. After ten, subgroups will inevitably start to form with the attendant loss of purpose, dominance order, and individuality, with confusion of roles and rules. The standard classroom with twenty to forty pupils and one teacher offers a rueful example of one supposed leader juggling a number of subgroups. Weakening of the common purpose once a group is well established can be attributed to: adding new members; unsettled conflicts of identities (i. e., territorial problems in individuals); weakening of a settled dominance order; and weakening or failure of the leader to tend to the group. The actual loss of a leader is frequently fatal to a group, unless there was lengthy preparation for the transition. The loss of the leader tends to dissolve all dominance relationships, as well as weakening dedication to common purpose, differentiation of roles, and maintenance of norms. The most common symptoms of a troubled group are loss of efficiency, diminished participation, or weakening of purpose, as well as an increase in verbal aggression. Often, if a strong common purpose is still present, a simple reorganization with a new leader and a few new members will be sufficient to re establish the group, which is somewhat easier than forming an entirely new group. This is the most common factor.