Кіріспе

Американдық суретші, романист, әңгімелер жазушы (1865–1933)

Роберт Уильям Чемберс (26 мамыр 1865 – 16 желтоқсан 1933) – американдық суретші және көркем проза жазушы, ең бастысы 1895 жылы жарық көрген «Сары патша» атты әңгімелер жинағымен танымал.

Ерте өмір

Чемберс Нью-Йорктің Бруклин қаласында корпоративтік және банкроттық заңгер Уильям П. Чемберстің (1827–1911) және Каролина Смит Баутонның (1842–1913) отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы анасы он екі жаста болғанда танысқан, ал Уильям П. әкесінің, атақты корпоративтік заңгер Джозеф Баутонның шәкірті болған. Кейін екеуі 1861 жылы Джозеф қайтыс болғаннан кейін де дамыған Чемберс және Баутон заң фирмасын құрды. Роберт Чемберстің бес атасы, британдық Корольдік теңіз күштерінің лейтенанты Уильям Чемберс (туған жылы белгісіз) Род-Айленд штатының Вестерли қаласынан шыққан Тобиас Саундерстің шөбересі Амелия Саундерсқа (1765–1822) үйленген. Олар Вестерлиден Массачусетс штатының Гринфилд қаласына, содан кейін Нью-Йорк штатының Галвей қаласына көшіп, онда олардың ұлы, сондай-ақ Уильям Чемберс (1798–1874) дүниеге келген. Екінші Уильям 18 жасында Юнион колледжін бітіріп, кейін Бостон қаласындағы колледжде медицинаны оқыған. Бітіргеннен кейін ол және оның әйелі Элиза П. Аллен (1793–1880), Роджер Уильямстың тікелей ұрпағы, Э. Ф. Блайлер «Сары киімдегі король» романын американдық мистикалық әдебиеттің ең маңызды туындыларының бірі деп атады. Бұл романды Х. П. Лавкрафт және оның достары да жоғары бағалаған. Чемберс өзінің кейінгі «Ай жасаушы», «Таңдаудың құпиясы» және «Жас аспан ағашы» атты әңгімелер жинақтарында мистикалық жанрға қайта оралды, бірақ ешқайсысы «Сары киімдегі король» романындай сәтті болған жоқ. Чемберстің кейбір туындыларында «Белгісізді іздеу» және «Полиция!! !» сияқты ғылыми фантастика элементтері бар, олар зоологтың құбыжықтармен кездесуі туралы айтады. Чемберстің тарихи романдарының негізгі бөлігі Франко-пруссия соғысы кезінде болған оқиғаларға арналған. Олардың ішінде «Қызыл республика» (1895, Париж коммунасы туралы), «Лотарингия» (1898), «Империяның күлі» (1898) және «Жәннаттың қыздары» (1903) романдары бар. Чемберс «Арнайы хабаршы» (1909), «Айлса Пейдж» (1910) және «Шыбырауыш мысық» (1932) романдарын Американдық Азаматтық соғыс кезінде жазды.

Қайта басып шығару жинақтары

"Сары Түсті Патша және басқа да қорқынышты әңгімелер", Э. Ф. Блейлер редакторында, Dover 1970
"Сары Белгі және басқа да әңгімелер", С. Т. Джоши редакторында, Chaosium 2004

Фильмдер

"Есептеу" (1908), романның үнсіз қысқаметражды фильмге бейімделуі. Режиссері – Д.У. Гриффит.
"The Common Law" (1916), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Альберт Капеллани.
(1916), романның үнсіз фильмге бейімделуі.
"Филиппа" (1917), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – С. Ранкин Дрю.
"Құпия балалар" (1917), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Оскар Апфель.
"Шектелген әйел" (1917), "Аннның көпірі" романының бейімделуі. Режиссері – Том Террисс.
(1917), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Уильям П.С. Эрл.
"Достар арасындағы әйел" (1918), "Достар арасында" романының үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Том Террисс.
(1918), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Том Террисс.
"Қауіпті белгі" (1918), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Хью Форд.
"Бүгінгі қыз" (1918), әңгімеге негізделген үнсіз фильм. Режиссері – Джон С. Робертсон.
"Камбрик маскасы" (1919), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Том Террисс.
"Оқ ату шебі" (1919), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Чарльз Мэйн.
"Қара жұлдыз" (1919), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Аллан Дван.
"Қара құпия" (1919), "Сырда" сериалының фильмге бейімделуі. Режиссері – Джордж Б. Сейтц.
"Ева сияқты" (1920), "The Shining Band" әңгімесінің фильмге бейімделуі. Режиссерлері – Честер Де Вонде және Б.А. Рольф.
"Бұрылыс нүктесі" (1920), "Жапондық" романының фильмге бейімделуі. Режиссері – Дж.А. Барри.
"Күрестік мүмкіндік" (1920), романның үнсіз фильмге бейімделуі. Режиссері – Чарльз Мэйн.
"Тынышсыз жыныс" (1920), романның фильмге бейімделуі. Режиссерлері – Леон Д’Уссо және Роберт З. Леонард.
"Көрінбейтін күштер" (1920), "Атали" романының фильмге бейімделуі. Режиссері – Сидни А. Франклин.
"Кардиган" (1922), романның фильмге бейімделуі. Сценарий авторы – Чемберс. Режиссері – Джон У. Нобл.
"The Common Law" (1923), романның фильмге бейімделуі. Режиссері – Джордж Аршенбо.
"Америка" (1924), "Есептеу" романының фильмге бейімделуі. Сценарий авторы – Чемберс. Режиссері – Д.У. Гриффит.
"Достар арасында" (1924), романның фильмге бейімделуі. Режиссері – Дж. Стюарт Блэктон.
"The Common Law" (1931), романның фильмге бейімделуі. Режиссері – Пол Л. Стейн.
"Оператор 13" (1934), "Секрет қызмет операторы 13" әңгімелерінен фильм. Режиссері – Ричард Болеславский.
"Соғыстан тыс уақыт" (1954), "Пикетс" әңгімесінен қысқа фильм. Режиссері – Денис Сандерс.
"Сары белгі" (2001), әңгімеге негізделген фильм. Режиссері – Аарон Ванек.