Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Десерт немесе дәмді тағам.
Dessert or savory dish
Пудинг – бұл тағамның бір түрі. Ол негізгі тағамнан кейін берілетін десерт немесе негізгі тағамның бір бөлігі ретінде берілетін дәмді (тұзды немесе дәмді) тағам болуы мүмкін. АҚШ-та пудинг – тәтті, сүтке негізделген десерт, консистенциясы жұмыртқаға негізделген кремдерге, жылдам кремдерге немесе муссқа ұқсас, көбінесе жүгері ұны, желатин немесе осыған ұқсас қоюландырғыш заттар, мысалы, Jell-O арқылы дайындалады. Пудингтің қазіргі американдық мағынасы десерт ретінде пайда болды, бұл терминнің бастапқыда дәмді тағамдарды сипаттау үшін қолданылуынан өркендеді, әсіресе шұжықтар сияқты процесте жасалғандар, онда ет және басқа ингредиенттер көбінесе сұйық күйде қапталып, содан кейін ішіндегісін қою үшін бумен немесе қайнатып пісіріледі. Ұлыбританияда, Ирландияда және кейбір Достас елдерде пудинг сөзі тәтті және дәмді тағамдарды сипаттау үшін қолданылады. Дәмді пудингтерге Йоркшир пудингі, қара пудинг, сует пудингі және стейк пен бүйрек пудингі жатады. Дегенмен, егер нақты айтылмаса, пудинг әдетте десерт дегенді білдіреді және Ұлыбританияда пудинг десерттің синонимі ретінде қолданылады. Десерт үшін жасалған пудингтер қайнатылған және буланған пудингтер, пісірілген пудингтер, нан пудингтері, қамыр пудингтері, сүт пудингтері немесе тіпті желелер болуы мүмкін. Кейбір Достас елдерде жұмыртқамен қоюланған пудингтер кондитерлік өнімдер (немесе қамыр) деп, крахмалмен қоюланған пудингтер бланкманж деп, ал желатинмен жасалған пудингтер желей деп аталады. Пудинг басқа да тағамдарды, мысалы, нан пудингі мен күріш пудингін де білдіруі мүмкін, бірақ әдетте бұл атаулар британдық тағамдардың шығу тегінен туындайды.
Pudding is a type of food. It can be either a dessert, served after the main meal, or a savoury (salty or spicy) dish, served as part of the main meal. In the United States, pudding means a sweet, milk based dessert similar in consistency to egg based custards, instant custards or a mousse, often commercially set using cornstarch, gelatin or similar coagulating agent such as Jell O. The modern American meaning of pudding as dessert has evolved from the original almost exclusive use of the term to describe savoury dishes, specifically those created using a process similar to that used for sausages, in which meat and other ingredients in mostly liquid form are encased and then steamed or boiled to set the contents. In the United Kingdom, Ireland and some Commonwealth countries, the word pudding is used to describe sweet and savoury dishes. Savoury puddings include Yorkshire pudding, black pudding, suet pudding and steak and kidney pudding. Unless qualified, however, pudding usually means dessert and in the United Kingdom, pudding is used as a synonym for dessert. Puddings made for dessert can be boiled and steamed puddings, baked puddings, bread puddings, batter puddings, milk puddings or even jellies. In some Commonwealth countries these puddings are known as custards (or curds) if they are egg thickened, as blancmange if starch thickened, and as jelly if gelatin based. Pudding may also refer to other dishes such as bread pudding and rice pudding, although typically these names derive from their origin as British dishes.
Этимология
Пудинг сөзі француз тіліндегі boudin сөзінен шыққан деп есептеледі, ол латын тіліндегі botellus сөзінен туындаған болуы мүмкін, яғни "кішкентай шұжық" деген мағынаны білдіреді, бұл орта ғасырлық Еуропа пудингтерінде қолданылған қапталған етке сілтеме жасайды. Тағы бір ұсынылған этимология – батыс герман тіліндегі 'pud' сөзі, ол 'ісіну' дегенді білдіреді. 1500 жылдарға қарай бұл сөз басқа адамдардың ішегіне немесе ішкі органдарына, әсіресе шайқаста қылышпен жараланған кезде қатысты қолданылды. Оксфорд ағылшын сөздігі пудингті былай сипаттайды: "Әртүрлі тәтті (немесе кейде) дәмді ингредиенттер қосылған, әдетте сүт, жұмыртқа және ұн (немесе басқа крахмалды ингредиенттер, мысалы, май, күріш, семолина және т.б.) қосылған, осындай қоспадан жасалған қабыққа оралған қайнатылған, буға пісірілген немесе пешке пісірілген тағам". Пудингтің тағы бір ерте жазбада кездесетін рецепті – асида, ол 10 ғасырлық араб аспаздық кітабында, Ибн Саяр әл-Уаррактың "Китаб әл-Табих" (Тағамдар кітабы) атты еңбегінде кездеседі. Ол құрмадан жасалған қалың пудинг, оған тазартылған май (самн) қосылған. Асида рецепті 13 ғасырға жататын анонимді испан-мұсылман аспаздық кітабында да айтылған. 13 және 14 ғасырларда Марокконың Жерорта теңізі жағалауындағы Риф таулы аймағында бидай ұнының орнына жеңіл қуырылған арпа ұны қолданылды. Арган тұқымы майын қосатын асида рецептін араб әлемінде Хасан әл-Вазан ретінде белгілі араб саяхатшысы Лео Африкан (1465–1550 ж.ж.) сипаттаған. Тағам тарихшысы К. Энн Уилсонның айтуынша, пудинг матасы пудингтерде революция жасады. "Пуддинг матасы немесе қаптың ойлап табылуы пудинг пен жануарлардың ішегі арасындағы байланысты толыққанды үзіп жіберді. Енді пудингті кез келген уақытта жасауға болады, ол дерлік барлық топтардың күнделікті тамағының тұрақты бөлігіне айналды. Оларға арналған рецепттер көбейді". Сует қамырымен толығымен жабылып пісірілген пирогтар да пудинг деп аталады. Бұл пудингтер тәтті немесе дәмді болуы мүмкін, мысалы, стейк пен бүйрек пудингі.
The word pudding is believed to come from the French boudin, which may derive from the Latin botellus, meaning "small sausage", referring to encased meats used in medieval European puddings. Another proposed etymology is from the West German 'pud' meaning 'to swell'. By the 1500s the word was used to refer to the guts or entrails or the contents of other people's stomachs especially when pierced with a sword, as in battle. The Oxford English Dictionary describes puddings also as 'A boiled, steamed or baked dish made with various sweet (or sometimes) savoury ingredients added to the mixture, typically including milk, eggs, and flour (or other starchy ingredients such as suet, rice, semolina, etc. ), enclosed within a crust made from such a mixture'. Another early documented recipe for pudding is a reference to asida is found in a tenth century Arabic cookbook by Ibn Sayyar al Warraq called Kitab al Ṭabīḫ (كتاب الطبيخ, The Book of Dishes). It was described as a thick pudding of dates cooked with clarified butter (samn). A recipe for asida was also mentioned in an anonymous Hispano Muslim cookbook dating to the 13th century. In the 13th and 14th centuries, in the mountainous region of the Rif along the Mediterranean coast of Morocco, flour made from lightly grilled barley was used in place of wheat flour. A recipe for asida that adds argan seed oil was documented by Leo Africanus (c. 1465–1550), the Arab explorer known as Hasan al Wazan in the Arab world. The pudding cloth is said, according to food historian C. Anne Wilson, to have revolutionised puddings. 'The invention of the pudding cloth or bag finally severed the link between puddings and animal guts. Puddings could now be made at any time, and they became a regular part of the daily fare of almost all classes. Recipes for them proliferated.' Steamed pies consisting of a filling completely enclosed by suet pastry are also known as puddings. These may be sweet or savoury and include such dishes as steak and kidney pudding.
Кремді пудингтер
Пудингтің екінші және жаңа түрі қант, сүт және жүгері ұны, желатин, жұмыртқа, күріш немесе тапиока сияқты қоюлатушы заттардан тұрады, осылардың арқасында тәтті, кремообразды десерт жасалады. Мұндай пудингтерді қазанның үстінде немесе қос қазанда әрі қайната, әрі пісіру арқылы немесе көбінесе байн-мариде пеште пісіру арқылы дайындайды. Бұл пудингтер отта тез күйіп кетеді, сондықтан көбінесе қос қазан қолданылады; осы мәселені болдырмау және араластыруды азайту үшін микротолқынды пештер де жиі пайдаланылады. Кремді пудингтер көбінесе салқындатылған күйінде беріледі, бірақ забальонье және күріш пудингі сияқты кейбір түрлерін ыстық күйінде де ұсынуға болады. Жедел дайындалатын пудингтерді қайнатудың қажеті жоқ, сондықтан оларды тез дайындауға болады. Бұл пудинг терминологиясы Солтүстік Америкада және Нидерланды сияқты кейбір Еуропа елдерінде кең таралған, ал Ұлыбританияда жұмыртқамен қоюланған пудингтерді "кустард" деп, крахмалмен қоюланған пудингтерді "бланманже" деп атайды. Үстел кремі – бланманжеге ұқсас десерт. Бұл десертті 20 ғасырдың басында ағылшын Symington's Ltd компаниясы танымал етті. Ол әлі де Symington таңбасымен шығарылады, бірақ енді бастапқы компания оны өндірмейді.
The second and newer type of pudding consists of sugar, milk, and a thickening agent such as cornstarch, gelatin, eggs, rice or tapioca to create a sweet, creamy dessert. These puddings are made either by simmering on top of the stove in a saucepan or double boiler or by baking in an oven, often in a bain marie. These puddings are easily scorched on the fire, which is why a double boiler is often used; microwave ovens are also now often used to avoid this problem and to reduce stirring. Creamy puddings are typically served chilled, but a few, such as zabaglione and rice pudding, may be served warm. Instant puddings do not require boiling and can therefore be prepared more quickly. This pudding terminology is common in North America and some European countries such as the Netherlands, whilst in Britain, egg thickened puddings are considered custards and starch thickened puddings called blancmange. Table cream is a dessert, similar to blancmange. The dessert was popularized by English manufacturer Symington's Ltd in the early 20th century. It is still produced under the Symington's brand name, but no longer made by the original company.
Мәдени сілтемелер
"Пуддингтің дәлдігі – оны жеу арқылы білінеді" деген мақал кем дегенде 14 ғасырға дейін барады. Бұл фраза испан жазушысы Мигель де Сервантестің "Ақылды Дон Кихот" романында кеңінен таралған. Фраза көбінесе "дәйек пудингте" деп қате айтылады. Марк Твеннің 1894 жылы жазған "Pudd'nhead Wilson" шығармасы, бұл терминдің ақымақ адамның санасын бейнелейтін метафора ретінде қолданылуын көрсетеді. "Сиқырлы пудинг" – австралиялық классикалық балалар романы, алғаш рет 1918 жылы жарық көрген, авторы және суретшісі Норман Линдсей. Онда Альберт есімді жаман мінезді, антропоморфты пудинг туралы айтылады, ол қанша рет желіп қойылса да, қайтадан жеу үшін әрқашан жаңарып тұрады. Оның иесі – үш серік, олар Альбертті өздеріне иеленгісі келетін пудинг ұрыларынан қорғауы керек. Pink Floyd-тың "Диуардағы тағы бір кірпіш, 2-бөлім" (1979) шотланд акцентімен сөйлейтін мектеп директоры, актер Алекс МакАвойдың (1928–2005) дауысымен аяқталады: "Егер етіңді жемесең, пудинг жемейсің! Ет жемесең, қалай пудинг жейсің?!" деп қайта-қайта айтады. 1990 жылдардың ортасынан бері интернеттегі десертке арналған, тек төмен сапалы суретінен тұратын веб-сайт Бразилияда әзіл-қалжыңды және ұзақ жылдар бойы сақталған сипатымен танымал болды. 2015 жылы ол "Ислам мемлекеті" тарапынан хакерлік шабуылға ұшырады.
The proverb, "The proof of the pudding is in the eating", dates back to at least the 14th century. The phrase is widely attributed to the Spanish author Miguel de Cervantes in his novel The Ingenious Gentleman Don Quixote. The phrase is often incorrectly stated as "the proof is in the pudding." Pudd'nhead Wilson, (1894) written by Mark Twain, reflects the term's use as a metaphor for someone with the mind of a fool. The Magic Pudding is a classic Australian children's novel first published in 1918, written and illustrated by author Norman Lindsay. It tells of a bad tempered, anthropomorphic pudding named Albert who, no matter how often he is eaten, always reforms in order to be eaten again. He is owned by three companions who must defend him against Pudding Thieves who want Albert for themselves. Pink Floyd's Another Brick in the Wall, part 2 (1979) ends with the voice of a Scottish accented schoolmaster, actor Alex McAvoy (1928–2005) shouting, "If you don't eat your meat, you can't have any pudding! How can you have any pudding if you don't eat your meat?!" over and over again. A website dedicated to the dessert, online since the mid 1990s and consisting only of a low quality image of it, became famous in Brazil for its humorous and longstanding nature. In 2015, it was hacked by the Islamic State.