Постмодернизм және қазіргі заманғы өнер: ерекшеліктері мен дамуы

Постмодерн өнері: модернизмге қарсы бағыт, коллаж, инсталляция, концептуалды өнер сияқты түрлері. Қазіргі заманғы өнер туралы толық ақпарат!

18 мин оқу

100%

Дереккөз: Postmodern art — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Көркемдік қозғалыстар

Постмодерндік өнер – модернизмнің кейбір ерекшеліктеріне, немесе одан кейін пайда болған немесе дамыған кейбір ерекшеліктеріне қарсы тұруға тырысқан көркемдік қозғалыстардың жиынтығы. Жалпы алғанда, интермедиа, инсталляциялық өнер, концептуалды өнер және мультимедиа, әсіресе бейне қолданылатын түрі постмодерн деп сипатталады. Өнерді постмодернистік деп санауға негіз болатын бірнеше ерекшелік бар: оларға бриколаж, мәтінді орталық көркемдік элемент ретінде пайдалану, коллаж, қарапайымдастыру, өнерді игеру, перформанс, өткен стильдер мен тақырыптарды қазіргі заман контекстінде қайта өңдеу, сондай-ақ жоғары және сәнді өнер мен төмен өнер және халықтық мәдениет арасындағы шекараны жою кіреді.

Терминнің қолданылуы

Заманауи өнердің басым термині 1950 жылдан бері "қазіргі заманғы өнер" болып табылады. Қазіргі заманғы өнер деп белгіленген өнердің бәрі постмодернизм емес, бұл кең ұғым модернистік және кейінгі модернистік дәстүрлерде жұмыс істейтін суретшілерді, сондай-ақ постмодернизмді басқа себептермен қабылдамайтын суретшілерді де қамтиды. Артур Данто "қазіргі заманғы" ұғымы кеңірек екенін, ал постмодернистік нысандар қазіргі заманғы қозғалыстың "кіші саласы" екенін айтады. Кейбір постмодернист суретшілер заманауи өнер идеяларынан айқын үзіліс жасады, ал "кейінгі заманауи" және "постмодернистік" ұғымдары туралы бірлік жоқ. Заманауи эстетикадан бас тартқан идеялар қайта жаңғыртылды. Сурет өнерінде постмодернизм бейнелеуді қайта енгізді. Кейбір сыншылар қазіргі "постмодернистік" өнердің көп бөлігі, соңғы авангард, әлі де заманауи өнер ретінде қарастырылуы керек деп санайды. Постмодернизм қазіргі заманғы өнердің белгілі бір тенденцияларын сипаттаумен қатар, заманауи өнердің бір кезеңін белгілеу үшін де қолданылды. Модернизмді қорғаушылар, мысалы Клемент Гринберг, сондай-ақ модернизмге радикалды қарсыластар, мысалы Феликс Гуатари, оны модернизмнің "соңғы тынысы" деп атап, осы ұстанымды қабылдады. Неоконсерватор Хилтон Крамер постмодернизмді "өз шегіне жеткен модернизмнің туындысы" деп сипаттайды. Жан-Франсуа Лиотар, Фредерик Джеймсоннің талдауы бойынша, постмодернизмнің жоғары модернизм кезеңінен түбегейлі өзгеше кезеңі бар деп санамайды; керісінше, жоғары модернистік стильге постмодернистік наразылық жоғары модернизмнің тәжірибелерінің бір бөлігі болып табылады, жаңа модернизмдерді тудырады. Эстетика және өнер саласында Жан-Франсуа Лиотар постмодернизмнің маңызды философы болып саналады. Көптеген сыншылар постмодернистік өнер заманауи өнерден пайда болды деп есептейді. Заманауидан постмодернизмге ауысудың шамамен мерзімі 1914 жыл (Еуропа), ал постмодернистік өнер кезеңінің аяқталуы 1980 жылдардың соңына дейін созылды, осы кезде "постмодернизм" сөзі сындық мағынасын жоғалтты және өнер практикасы жаһандану мен жаңа медианың әсерін қарастыра бастады. Жан Бодрияр постмодернизмге шабыттанған өнерге елеулі әсер етіп, жаңа шығармашылық формаларының мүмкіндіктерін көрсетті. Суретші Питер Халли өзінің жарқыраған түстерін "нағыз түстің гиперреализациясы" деп сипаттайды және Бодриярдың ықпалын мойындайды. Бодриярдың өзі 1984 жылдан бері қазіргі заманғы өнер, әсіресе постмодернистік өнер, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі модернистік өнерден нашар екені туралы тұжырымын қабылдады. XX ғасырдың көрнекті әйел суретшілерінің көптеген теориялық тұжырымдамалары француз психоанализі мен постмодернистік философиямен тығыз байланысты феминистік теориядан туындағандықтан, олар постмодернистік өнермен байланыстырылады. Американдық марксистік философ Фредерик Джеймсон өмір мен өндірістің жағдайы барлық іс-әрекеттерде, соның ішінде өнер жасауда көрініс табатынын айтады. "Постмодернизм" терминінің барлық қолданысындай, оның қолданысын сынаушылар бар. Мысалы, Кирк Варнедо постмодернизм деген нәрсе жоқ екенін және модернизмнің мүмкіндіктері әлі де толыққанды ашылмағанын мәлімдеді. Бұл терминнің 1980 жылдардың басынан ортасына дейін салыстырмалы түрде нақты материалдық және жанрлық техникаларды қолданатын соғыстан кейінгі "мектептердің" жұмысын белгілеу үшін жиі қолданылатын болғанымен, постмодернизмнің эпохалық немесе эпистемиялық бөлініс ретіндегі теориялық негіздері әлі де қызу дау-дамай тудыруда.

The predominant term for art produced since the 1950s is "contemporary art". Not all art labeled as contemporary art is postmodern, and the broader term encompasses both artists who continue to work in modernist and late modernist traditions, as well as artists who reject postmodernism for other reasons. Arthur Danto argues "contemporary" is the broader term, and postmodern objects represent a "subsector" of the contemporary movement. Some postmodern artists have made more distinctive breaks from the ideas of modern art and there is no consensus as to what is "late modern" and what is "post modern." Ideas rejected by the modern aesthetic have been re established. In painting, postmodernism reintroduced representation. Some critics argue much of the current "postmodern" art, the latest avant gardism, should still classify as modern art. As well as describing certain tendencies of contemporary art, postmodern has also been used to denote a phase of modern art. Defenders of modernism, such as Clement Greenberg, as well as radical opponents of modernism, such as Félix Guattari, who calls it modernism's "last gasp," have adopted this position. The neo conservative Hilton Kramer describes postmodernism as "a creation of modernism at the end of its tether." Jean François Lyotard, in Fredric Jameson's analysis, does not hold there is a postmodern stage radically different from the period of high modernism; instead, postmodern discontent with this or that high modernist style is part of the experimentation of high modernism, giving birth to new modernisms. In the context of aesthetics and art, Jean François Lyotard is a major philosopher of postmodernism. Many critics hold postmodern art emerges from modern art. Suggested dates for the shift from modern to postmodern include 1914 in Europe, The close of the period of postmodern art has been dated to the end of the 1980s, when the word postmodernism lost much of its critical resonance, and art practices began to address the impact of globalization and new media. Jean Baudrillard has had a significant influence on postmodern inspired art and emphasised the possibilities of new forms of creativity. The artist Peter Halley describes his day glo colours as "hyperrealization of real color", and acknowledges Baudrillard as an influence. Baudrillard himself, since 1984, was fairly consistent in his view that contemporary art, and postmodern art in particular, was inferior to the modernist art of the post World War II period, Major Women artists in the Twentieth Century are associated with postmodern art since much theoretical articulation of their work emerged from French psychoanalysis and Feminist Theory that is strongly related to post modern philosophy. American Marxist philosopher Fredric Jameson argues the condition of life and production will be reflected in all activity, including the making of art. As with all uses of the term postmodern there are critics of its application. Kirk Varnedoe, for instance, stated that there is no such thing as postmodernism, and that the possibilities of modernism have not yet been exhausted. Though the usage of the term as a kind of shorthand to designate the work of certain Post war "schools" employing relatively specific material and generic techniques has become conventional since the early to mid 1980s, the theoretical underpinnings of Postmodernism as an epochal or epistemic division are still very much in controversy.

Анықтама

Постмодернизм – модернизмдегі тенденциялардан туындаған және оларға қарсы тұратын немесе оларды қабылдамайтын қозғалыстарды сипаттайды. Модернизмнің нақты бағыттары үшін жиі сілтеме жасалатындар – формальды тазалық, ортаның ерекшелігі, өнер үшін өнер, нақтылық, әмбебаптық, түпнұсқалық және революциялық немесе реакциялық бейімділік, яғни авангард. Алайда, парадокс – постмодернизм қарсы тұратын ең маңызды модернистік идея. Парадокс Мане енгізген модернистік ізденістің орталық бөлігі болды. Маненің бейнелеу өнеріндегі түрлі бұзушылықтары шындық пен бейнелеудің, дизайн мен бейнелеудің, абстракция мен шындықтың және т.б. өзара байланыспайтындығын көрсетті. Парадокс енгізу Манеден бастап концептуалистерге дейін үлкен ынталандыру болды. Авангардтың мәртебесі күмәнді: көптеген институттар көрегендік, болашаққа бағытталғандық, жаңашылдық және прогрессивтік болу – қазіргі заманғы өнердің миссиясы үшін маңызды деп санайды, сондықтан постмодернистік өнер «қазіргі заман өнері» құндылығына қайшы келеді. Постмодернизм өнердегі прогресс немесе даму туралы түсінікті қабылдамайды, сондықтан «авангард мифін» жоюға тырысады. Розалинд Краусс авангардтың аяқталғаны туралы пікірді айқын жеткізген маңызды тұлғалардың бірі болды, ал жаңа көркемдік дәуір постлибералды және прогрестен кейінгі деп санайды. Гризельда Поллок авангард пен заманауи өнерді зерттеді және олармен бетпе-бет кездестірді, сонымен бірге заманауи өнерді қайта қарап, постмодернистік өнерді жаңадан анықтады. Постмодернистік өнердің бір ерекшелігі – өнеркәсіптік материалдар мен поп-мәдениет бейнелерін пайдалану арқылы жоғары және төмен мәдениеттің бірігуі. Өнердің төмен формаларын пайдалану модернистік тәжірибелердің де бөлігі болды, бұл Кирк Варнедоу мен Адам Гопниктің 1990-1991 жылдардағы «Жоғары және төмен: танымал мәдениет және заманауи өнер» көрмесінде көрсетілген (Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы). Бұл көрме сол кезде Дуглас Кримп пен Хилтон Крамерді ашық сындарға толы хормен біріктіретін жалғыз оқиға ретінде кеңінен танылды. Постмодернистік өнер жоғары (сәнді) және төмен (китч) өнер деп саналатын нәрселер арасындағы шекараны бұрмалауымен ерекшеленеді. Бұл «бұрмалау» немесе жоғары өнерді төмен өнермен «қосу» тұжырымы модернизм кезінде тәжірибеден өткенімен, постмодерн дәуірінің пайда болуынан кейін ғана толық бекітілді. Бір қысқаша анықтамасы – постмодернизм модернизмнің өнер бағытының кең ауқымды түсіндірулерін қабылдамайды, өнердің жоғары және төмен формалары арасындағы шекараны жояды және жанрлық конвенцияларды соқтығысу, коллаж және фрагментация арқылы бұзады. Постмодернистік өнер барлық ұстанымдардың тұрақсыз және шынайы емес екенін көрсетеді, сондықтан ирония, пароди және юмор – сын немесе қайта қарау жоққа шығара алмайтын жалғыз позициялар. «Плюрализм және әртүрлілік» – тағы бір анықтамалық ерекшелік.

Postmodernism describes movements which both arise from, and react against or reject, trends in modernism. General citations for specific trends of modernism are formal purity, medium specificity, art for art's sake, authenticity, universality, originality and revolutionary or reactionary tendency, i. e. the avant garde. However, paradox is probably the most important modernist idea against which postmodernism reacts. Paradox was central to the modernist enterprise, which Manet introduced. Manet's various violations of representational art brought to prominence the supposed mutual exclusiveness of reality and representation, design and representation, abstraction and reality, and so on. The incorporation of paradox was highly stimulating from Manet to the conceptualists. The status of the avant garde is controversial: many institutions argue being visionary, forward looking, cutting edge, and progressive are crucial to the mission of art in the present, and therefore postmodern art contradicts the value of "art of our times". Postmodernism rejects the notion of advancement or progress in art per se, and thus aims to overturn the "myth of the avant garde". Rosalind Krauss was one of the important enunciators of the view that avant gardism was over, and the new artistic era is post liberal and post progress. Griselda Pollock studied and confronted the avant garde and modern art in a series of groundbreaking books, reviewing modern art at the same time as redefining postmodern art. One characteristic of postmodern art is its conflation of high and low culture through the use of industrial materials and pop culture imagery. The use of low forms of art were a part of modernist experimentation as well, as documented in Kirk Varnedoe and Adam Gopnik's 1990–91 show High and Low: Popular Culture and Modern Art at New York's Museum of Modern Art, an exhibition that was universally panned at the time as the only event that could bring Douglas Crimp and Hilton Kramer together in a chorus of scorn. Postmodern art is noted for the way in which it blurs the distinctions between what is perceived as fine or high art and what is generally seen as low or kitsch art. While this concept of "blurring" or "fusing" high art with low art had been experimented during modernism, it only ever became fully endorsed after the advent of the postmodern era. One compact definition is postmodernism rejects modernism's grand narratives of artistic direction, eradicating the boundaries between high and low forms of art, and disrupting genre's conventions with collision, collage, and fragmentation. Postmodern art holds all stances are unstable and insincere, and therefore irony, parody, and humor are the only positions critique or revision cannot overturn. "Pluralism and diversity" are other defining features.

Авангардтық прекурсорлар

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін пайда болған, ықпалды және постмодернизмнің алғысы ретінде қарастырылатын радикалды қозғалыстар мен бағыттар өркендеді. Өнерде өнеркәсіптік артефакттарды пайдалану және коллаж сияқты тәсілдермен кубизм, дадаизм және сюрреализм сияқты авангардтық қозғалыстар өнердің мәні мен құндылығын сұраққа салды. Кино және көбейтудің дамуы сияқты жаңа өнер түрлері осы қозғалыстарға өнер туындыларын жасау құралы ретінде әсер етті. Модернизмді анықтаудың бастапқы нүктесі – Клемент Гринбергтің 1939 жылы «Partisan Review» журналында жарияланған «Авангард және китч» эссесі, ол авангардты халықтық мәдениетке қарсы қорғайды. Кейін Питер Бюгер тарихи авангард пен модернизмді ажыратып көрсетті, ал Краус, Гюйсен және Дуглас Кримп сияқты сыншылар Бюгерден кейін тарихи авангардты постмодернизмнің алғысы деп санады. Мысалы, Краус Пабло Пикассоның коллаж қолдануын автобиографиялық сипаттамадан гөрі тілге баса назар аударатын постмодерн өнерді болжаған авангардтық тәжірибе ретінде сипаттайды. Тағы бір пікір бойынша, авангард және модернист суретшілер ұқсас стратегияларды қолданған, ал постмодернизм олардың екеуін де жоққа шығарды.

Әке

XX ғасырдың басында Марсель Дюшан бір писсуарды мүсін ретінде көрсетті. Оның мақсаты – адамдарға оны өнер туындысы ретінде қарауын қамтамасыз ету болды, тек ол оны өнер туындысы деп айтқандықтан. Ол өз жұмыстарын "Дайын туындылар" (Readymades) деп атады. "Фонтан" – 1917 жылы өнер әлемін дүр сілкіндірген Р. Матт псевдонімімен қол қойылған писсуар еді. Бұл және Дюшанның басқа да туындылары көбінесе Дада деп аталады. Дюшан концептуалды өнердің алға басушысы ретінде қарастырылады. Кейбір сыншылар парадоксқа құштарлығы жақсы белгілі Дюшанды постмодернист деп атауға күмән келтіреді, себебі ол кез келген нақты ортадан бас тартады, өйткені парадокс ортаға тән емес, бірақ ол алғаш рет Мане картиналарында пайда болды. Дадаизмді сюрреализм, футуризм және абстрактты экспрессионизммен бірге қалыптасқан стильдер мен формаларға қарсы тұрудың модернистік бейімділігінің бір бөлігі ретінде қарастыруға болады. Хронологиялық тұрғыдан алғанда, Дада модернизмнің ішінде берік орналасқан, алайда бірқатар сыншылар оны постмодернизмді күтеді, ал басқалары, мысалы, Ихаб Хассан және Стивен Коннор, оны модернизм мен постмодернизм арасындағы мүмкін болатын өткел нүктесі деп санайды. Мысалы, МакЭвиллидің сөзіне сүйенсек, постмодернизм адам прогресс мифіне енді сенбейтінін түсінуден басталады, ал Дюшан мұны 1914 жылы модернистік тәжірибеден постмодернистік тәжірибеге ауысқанда сезінді, "эстетикалық ләззаттан, биік мақсаттардан және формальды шеберліктің көркемдік демонстрацияларынан бас тартып, эстетикалық бейтараптыққа, қарапайым әлемді мойындауға және табылған немесе дайын затты қабылдауға" көшті.

Қазіргі заманғы өнердегі радикалды ағымдар

Жалпы, поп-арт пен минимализм модернистік қозғалыстар ретінде басталды: 1970-ші жылдардың басындағы парадигмалық өзгеріс және формализм мен антиформализм арасындағы философиялық айырмашылық кейбір адамдарға осы қозғалыстарды постмодернистік өнерге көшудің алғы күші немесе аралық кезеңі деп қарауға әкелді. Постмодернистік өнерге әсер еткен басқа да заманауи қозғалыстар – тұжырымдамалық өнер, сондай-ақ құрастыру, монтаж, бриколаж және қабылдау сияқты техникаларды пайдалану.

Джексон Поллок және абстрактіл экспрессионизм

1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басында Поллоктың сурет салуға қатысты радикалды тәсілі одан кейінгі барлық заманауи өнердің мүмкіндіктерін революциялады. Поллок өнер туындысын жасау процесінің өзінің өнер туындысымен бірдей маңызды екенін түсінді. Ғасыр басында Пабло Пикассоның кубизм және құрастырылған мүсін арқылы сурет салу мен мүсінді жаңаша ойлап табуындай, Поллок та орта ғасырда өнер жасауды қайта анықтады. Поллоктың мольберттен және конвенциялардан алыстауы оның замандастары мен кейінгі суретшілерді еркіндікке шығарды. Олар Поллоктың процесін түсінді: еденде жұмыс істеу, төрт жағынан да, суретші материалдарын, индустриялық материалдарды, бейнелерді, бейнелеусіздікті пайдалану, бояудың жіп тәрізді жіптерін лақтыру, тамшылату, сызу, бояу, қылқаламмен жағу – бұл өнер жасауды бұрынғы шекаралардан асырып жіберді. Абстрактілі экспрессионизм суретшілердің жаңа өнер туындыларын жасау үшін қолда бар анықтамаларын және мүмкіндіктерін кеңейтіп, дамытты. Бір жағынан, Джексон Поллок, Виллем де Кунинг, Франц Клайн, Марк Ротко, Филипп Густон, Ханс Хофман, Клайффорд Стил, Барнетт Ньюман, Ад Рейнхардт және басқалардың инновациялары келесі туындылардың әртүрлілігі мен ауқымын ашты.

Абстрактіл экспрессионизмнен кейін

1950-1960 жылдардағы абстрактілі суретте Hard edge painting және Фрэнк Стелланың туындылары сияқты геометриялық абстракцияның басқа да түрлері пайда болды. Бұл, суретшілер студияларында және радикалды авангард айналымдарында абстрактты экспрессионизмнің субъективизміне қарсы реакция ретінде туындады. Клемент Гринберг 1964 жылы АҚШ-тың ірі өнер мұражайлары бойынша өткен жаңа сурет көрмесін ұйымдастырып, Пост-суретшілік абстракцияның өкіліне айналды. Түсті өрістер суреті, Hard edge painting және лирикалық абстракция радикалды жаңа бағыттар болып қалыптасты. 1960 жылдардың соңында постминимализм, процесс өнері және Arte Povera да революциялық идеялар мен қозғалыстар ретінде пайда болды, олар лирикалық абстракция және постминималисттік қозғалыс арқылы сурет пен мүсіктауды қамтыды, сондай-ақ ерте концептуалды өнерде де көрінді.

Көркем өнер және оқиғалар

1950-1960 жылдар аралығында әртүрлі қызығушылықтары бар суретшілер Қазіргі заманғы өнердің шекарасын кеңейте бастады. Францияда Ив Кляйн, ал Нью-Йоркте Кароли Шниманн, Яой Кусама, Шарлотта Мурман және Йоко Оно өнердің спектакльге негізделген түрінің алғашқы жасаушылары болды. Джулиан Бек пен Джудит Малинаның «Жанды театр» тобы мүсіншілер мен суретшілермен бірлесіп, орта құрды; әсіресе, «Жанды жұмақ» атты туындысында көрермен мен орындаушы арасындағы қарым-қатынасты түбегейлі өзгертіп, жаңаша бейнеледі. Нью-Йорктегі Judson Memorial Church-те орналасқан Judson Dance Theater және Judson бишілері, оның ішінде Ивонн Рейнер, Триша Браун, Элейн Саммерс, Салли Гросс, Симон Форти, Дебора Хей, Люсинда Чайлдс, Стив Пакстон және тағы да басқалар Роберт Моррис, Роберт Уитман, Джон Кейдж, Роберт Раушенберг сияқты суретшілермен және Билли Клювер сияқты инженерлермен бірлесіп жұмыс істеді. Бұл қойылымдар көбінесе скульптура, би, музыка немесе дыбыстың үйлесімінен жаңа өнер формасын жасау мақсатымен құрастырылды, көбінесе көрермендердің де қатысуымен өтті. Минимализмнің қарапайымдастыру философиясы, спонтандық импровизация және абстрактты экспрессионизмнің көркемдік қуаты осы туындыларға тән еді. Сол кезеңде – 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың ортасында – әртүрлі авангардтық суретшілер «Хэппенингс» (оқиғалар) тудырды. Оқиғалар – суретшілер мен олардың достары мен туыстарының әртүрлі белгілі бір орындарда жиналатын құпия, көбінесе спонтандық және сценарийсіз кездесулері болатын. Олар көбінесе абсурдты жаттығулар, дене шынықтыру, костюмдер, кездейсоқ жалаңаштық және түрлі, көрінетін байланысы жоқ әрекеттерді қамтыды. Аллан Капроу, Джозеф Бойс, Нам Джун Пайк, Вольф Востелл, Клас Ольденбург, Джим Дайн, Ред Грумс және Роберт Уитман сияқты суретшілер осы «Хэппенингс» туындыларының көрнекті авторлары болды.

Құрастыру өнері

Абстракттық экспрессионизмге байланысты, сурет салу және мүсін жасаудың бұрынғы қағидаларынан шегіліп, суретші материалдарымен үйлестірілген өндірілген заттар пайда болды. Роберт Раушенбергтің 1950 жылдардағы "комбинациялары" поп-арт пен инсталляция өнерінің алға басушысы болды және құшақталған жануарлар, құстар және коммерциялық фотосуреттер сияқты ірі физикалық объектілерді құрастыру арқылы осы өнер бағытын көрсетті. Лео Штайнберг 1969 жылы Раушенбергтің "жазық" сурет жазықтығын сипаттау үшін постмодернизм терминін қолданды, онда премодернистік және модернистік суреттердің бейнелеу кеңістігімен үйлесім таппаған мәдени бейнелер мен артефакттар болды. Крейг Оуэнс одан да әрі барып, Раушенбергтің жұмысының маңыздылығын Штайнбергтің көзқарасы бойынша "табиғаттан мәдениетке ауысудың" бейнесі ретінде емес, олардың қарама-қарсылығын қабылдаудың мүмкін еместігін көрсету ретінде анықтады. Стивен Бест және Дуглас Келлнер Раушенберг пен Джаспер Джонсты Марсель Дюшанның ықпалымен модернизм мен постмодернизм арасындағы кезеңдік кезеңнің бір бөлігі деп санайды. Бұл суретшілер өз жұмыстарында әдеттегі заттардың бейнелерін немесе нақты заттардың өзін пайдаланды, сонымен қатар жоғары модернизмнің абстракциясын және кескіндемелік тәсілдерін сақтап қалды. Ансельм Кифер де өз туындыларында монтаж элементтерін қолданады, бір рет суретте балық аулау қайығының мұрты бейнеленген.

Поп-арт

Лоуренс Аллоуэй «поп-арт» терминін Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі дәуірде тұтынушылықты мақтататын суреттерді сипаттау үшін қолданды. Бұл қозғалыс абстрактты экспрессионизмді және оның герменевтикалық және психологиялық ішкі әлемге назар аударуын қабылдамады, оның орнына материалдық тұтыну мәдениетін, жарнаманы және жаппай өндіріс дәуірінің иконографиясын бейнелейтін және көбінесе мақтайтын өнерді жақтады. Дэвид Хокнидің ерте туындылары, сондай-ақ Ричард Гамильтон, Джон МакХейл және Эдуардо Паолоццидің туындылары осы қозғалыстың маңызды мысалдары саналды. Кейінгі американдық мысалдарға Энди Уорхол мен Рой Лихтенштейннің мансабының көп бөлігі, сондай-ақ оның коммерциялық көбейтуде қолданылатын Benday нүктелерін пайдалануы жатады. Дюшанның радикалды туындылары, әзіл-қалжыңға толы дадаизмнің бүлікшіл өкілі, және Клас Ольденбург, Энди Уорхол, Рой Лихтенштейн сияқты поп-артистер арасында айқын байланыс бар. Томас МакЭвилли Дейв Хикипен келісе отырып, АҚШ-тағы бейнелеу өнеріндегі постмодернизм 1962 жылы поп-арттың алғашқы көрмелерімен басталғанын айтады, «бірақ постмодернизм бейнелеу өнерінде басым көзқарасқа айналуына жиырма жылдай уақыт кетті». Фредерик Джеймсон да поп-артты постмодерн деп есептейді. Поп-арттың постмодернистік екендігінің бір жолы – ол Андреас Гюйсеннің «Ұлы бөлініс» деп атаған жоғары өнер мен халық мәдениеті арасындағы шекараны бұзуы. Постмодернизм «жоғары модернизмнің категориялық нақтылығын ұрпақтың бас тартуынан» пайда болады.

Флюс

Флюкстус атауын 1962 жылы Литвада туған американдық суретші Джордж Мачунас (1931–78) берді және оны ұйымдастырды. Флюксус өзінің бастауын Джон Кейдждің 1957–1959 жылдардағы Нью-Йорк қаласындағы Әлеуметтік зерттеулер жөніндегі жаңа мектебіндегі эксперименталды композиция сабақтарына жатқызады. Оның көптеген студенттері музыка саласында білімі аз немесе мүлдем жоқ, басқа да медиада жұмыс істейтін суретшілер болды. Кейдждің студенттерінің арасында Флюкстус құрылтайшылары Джексон Мак Лоу, Ал Хансен, Джордж Брехт және Дик Хиггинс болды. 1962 жылы Германияда Флюксус: FLUXUS Internationale Festspiele Neuester Musik Висбаденде Джордж Мачунас, Йозеф Бойс, Вольф Востелл, Нам Джун Пайк және басқалармен бірге басталды. Ал 1963 жылы Дюссельдорфта Festum Fluxorum Fluxus өнер фестивалі Джордж Мачунас, Вольф Востелл, Йозеф Бойс, Дик Хиггинс, Нам Джун Пайк, Бен Паттерсон, Эммет Уильямс және басқалардың қатысуымен өтті. Флюксус "өз қолыңмен жаса" (do it yourself) эстетикасын қолдады және күрделіліктен гөрі қарапайымдылықты бағалады. Дада сияқты, Флюксус та коммерцияға қарсы және өнерге қарсы көзқарастың күшті ағымдарын қамтыды, бұл ретте нарыққа бағытталған дәстүрлі өнер әлемін суретшіге бағытталған шығармашылық процестің пайдасына сынға салды. Флюксус суретшілері қолдарындағы кез келген материалмен жұмыс істеуге дайын болды және өздері жұмыс жасады немесе әріптестерімен бірлесіп шығармашылық процесте қатысты. Флюксусты Раушенберг, Джонс, Уорхол және Ситуационисттік Интернатционалмен бірге постмодернизмнің алғашқы кезеңі деп қарастыруға болады. Андреас Гюйсен Флюксусты постмодернизмге жатқызуға жасалған әрекеттерді "постмодернизмнің түйірлі коды немесе ақыр соңында бейнеленбейтін өнер қозғалысы – постмодернизмнің кереметі" деп сынға алды. Оның орнына ол Флюксусты авангард дәстүріндегі маңызды неодадаистік құбылыс ретінде қарастырады. Бұл өнер стратегияларын дамытудағы маңызды қадам болмаса да, ол "1950-ші жылдардың басқарылатын мәдениетіне" қарсылық білдірді, онда орташа, үйреншікті модернизм "салқын соғыстың идеологиялық тірегі" қызметін атқарды.

Минимализм

1960 жылдардың басында минимализм өнерде абстрактты бағыт ретінде пайда болды (тамырлары Малевич, Баухаус және Мондриан арқылы геометриялық абстракцияға жетеді), ол қарым-қатынастық және субъективті сурет салу идеясын, абстрактты экспрессионизм беттерінің күрделілігін, сондай-ақ акциялық сурет салу саласындағы эмоционалдық рух пен пікір таластарын қабылдамады. Минимализм, ең жоғары қарапайымдық көркем сурет өнерінің қажеттіліктерін толыққанды бейнелеуге қабілді деп сарды. Фрэнк Стелла сияқты суретшілермен байланысты, суреттегі минимализм, басқа салалармен салыстырғанда, модернистік бағыт болып табылады және контекстке байланысты постмодернистік бағыттың алғы күші ретінде қарастырылуы мүмкін. Хал Фостер «Минимализмнің түйіні» атты мақаласында Дональд Джадд пен Роберт Морристің жарияланған минимализм анықтамаларында Гринбергтің модернизмін мойындап, одан асып түсетінін қарастырады. Ол минимализмді модернизмнің «таяу жолы» емес, «қазірге дейін дамып келе жатқан постмодернистік тәжірибелерге қарай парадигмалық өзгеріс» деп есептейді. Розалинд Краусс 1968 жылы Моррис, Левитт, Смитсон және Серра сияқты суретшілердің «қазіргі модернистік деп сипаттауға болмайтын логикалық жағдайларға енгенін» дәлелдейді. Скульптура санатының жер өнері мен архитектураны қамтуға дейін кеңеюі «постмодернизмге көшуге әкелді». Дональд Джадд, Дэн Флавин, Карл Андре, Агнес Мартин, Джон МакКраккен және басқалар сияқты минималистер өздерінің соңғы модернистік суреттерін және мүсіндерін өмірінің соңына дейін жасауды жалғастырды.

Тұжырымдамалық өнер

Концептуалды өнер кейде постмодернизм деп аталады, себебі ол өнер туындысын "өнер" ететін нәрсенің құрылымын бұзуға тікелей қатысады. Концептуалды өнер көбінесе оны көретін көптеген адамдардың көзқарастарына қарсы шығу, қынжыр келтіру немесе шабуылдау мақсатымен жасалғандықтан, айқай-шу тудырады. Концептуалды өнерге жол салғандардың қатарында Дюшанның туындылары, Джон Кейдждің «4’33» шығармасы, онда музыка «орындалған кезде тыңдаушылар еститін қоршаған ортаның дыбыстары» деп есептеледі, және Раушенбергтің «Жоқ етілген Де Кунинг суреті» бар. Көптеген концептуалды туындылар өнердің өзі туындының ішкі ерекшеліктерінен емес, оны көрушінің немесе әрекет ретінде қабылдауынан туатынын көрсетеді. Осылайша, «Фонтан» көрмеге қойылғандықтан, ол мүсін саналып еді.

Фигуралық сурет

Соғыстан кейінгі кейбір бейнелі сурет ағымдары постмодернизм ретінде талданды. Американдық сыншылар итальян суретшісі Карло Мария Марианиді постмодернист деп сипаттады. Чарльз Дженкстің сөзіне сәйкес, Марианидің "Лео шоқжұлдызы" (1980–1981) атты топтық портреті, Италия өнер әлемінің өкілдерін мифология мен өнер тарихына сілтемелер арқылы бейнелейтін, постмодерн өнерінің ерекшелігін анықтады: "қашықтықты көрсететін, түсініктемеге жасалған ирониялық түсініктеме; бастапқы ритуалдан үш қадам алыс жаңа миф".

Инсталляциялық өнер

Өнердегі маңызды бірнеше ағымдар тұрақты түрде постмодернизм деп сипатталды, оларға инсталляциялық өнер және тұжырымдамалық сипаттағы артефакттарды жасау кіреді. Мысалы, Джени Холзердің белгілері, "Мені мен қалағанымнан сақта" сияқты нақты хабарларды жеткізу үшін өнер құралдарын пайдаланады. Инсталляциялық өнер заманауи өнер музейлері үшін кеңістіктерді таңдауда маңызды рөл атқарды, осылайша жасалған өте үлкен коллаждардан (өндірілген және табылған заттардан) тұратын ірі туындыларды орналастыруға мүмкіндік берді. Бұл инсталляциялар мен коллаждар көбінесе электрленген, қозғалатын бөліктері мен шамдарымен жабдықталған. Олар көбінесе қоршаған ортаға әсер ететіндей етіп жасалған, мысалы, Кристо мен Жанна-Клодтың "Темір пердесі", 240 мұнай бөшкесінен тұрғызылған қабырғасы, Париж, Висконти көшесін жабу, 1962 жылғы маусым – бұл 1961 жылы салынған Берлин қабырғасына поэтикалық жауап болды.

Ақылсыз өнер

Lowbrow – жер астындағы комикстер әлемінде, панк музыкасында, хот-род көше мәдениетінде және басқа Калифорния субмәдениеттерінде туған кең таралған халықтық өнер қозғалысы. Ол көбінесе поп-сюрреализм деп те аталады. Lowbrow өнері постмодернизмнің маңызды идеясын көрсетеді: «жоғары» және «төмен» өнер арасындағы шекара енді мойындалмайды.

Цифрлық өнер

Цифрлық өнер – шығармашылық және/немесе көрсету процесінің маңызды бөлігі ретінде цифрлық технологияны қолданатын, әртүрлі көркем туындылар мен тәжірибелердің жиынтығы. Цифрлық технологияның ықпалы сурет салу, кескін жасау, мүсін жасау және музыка/дыбыс өнері сияқты салаларды өзгертіп, жаңа формалар – желілік өнер, цифрлық инсталляциялық өнер және жасанды шындық – дербес өнер салалары ретінде танылды. Осы саладағы жетекші өнер теориялықтары мен тарихшылары: Кристиан Пол, Франк Поппер, Кристин Буси Глюксман, Доминик Моулон, Роберт С. Морган, Рой Аскотт, Кэтрин Перрет, Марго Лавджой, Эдмонд Кухот, Фред Форест және Эдвард А. Шенкен.

Интермедиа және мультимедия

Постмодерн терминімен байланысты өнердегі тағы бір бағыт – әртүрлі медиа құралдарын бірге қолдану. Интермедиа – Дик Хиггинс ұсынған термин, ол Fluxus, Конкретті поэзия, Табылған заттар, Перформанс өнері және Компьютерлік өнер сияқты жаңа өнер формаларын білдіруге арналған. Хиггинс – «Конкретті поэзия» баспасының иесі, суретші Элисон Ноулзге үйленген және Марсель Дюшамды құрметтейтін адам. Ихаб Хасан постмодерн өнерінің ерекшеліктерінің тізіміне «Интермедиа, формалардың қосылуы, салалардың шатасуы» дегенді қосады. «Мультимедиа өнерінің» ең көп таралған түрлерінің бірі – бейнетаспа мен ЭЛТ мониторларын пайдалану, бұл Видео өнері деп аталады. Көптеген өнер түрлерін біріктіру теориясы ежелден келе жатқан және мерзімімен қайта жаңартылып келеді, бірақ постмодерн көрінісі көбінесе перформанс өнерімен байланысты, онда драмалық мән жойылады және суретшінің нақты айғақтары немесе олардың іс-қимылының тұжырымдамалық мәлімдемесі қалады. Хиггинстің Интермедиа тұжырымы мультимедиалық цифрлық практиканың дамуымен байланысты, мысалы, толыққанды виртуалды шындық, цифрлық өнер және компьютерлік өнер.

Телематикалық өнер

Телематикалық өнер – компьютерлік телекоммуникациялық желілерді өнер тудыру құралы ретінде пайдаланатын өнер жобаларының сипаттамасы. Телематикалық өнер белсенді көрермендер мен пассивті өнер нысандары арасындағы дәстүрлі қатынасты бұзып, қашықтықтан өнермен байланысу үшін интерактивті және мінез-құлқына қатысты жағдайлар жасайды. Рой Аскотт телематикалық өнерді көрерменді өнер туындысын жасауға белсенді қатысушыға айналдыру ретінде қарастырады, ал өнер туындысы өзінің барлық уақыты бойы дамып, аяқталмайды. Аскотт 1978 жылдан бері телематикалық өнердің теориясы мен тәжірибесінің алға қойылған адамы болып табылады, ол алғаш рет онлайнқа қосылғаннан кейін түрлі бірлескен онлайн жобаларды ұйымдастырды.

Апроприациялық өнер және неоконцептуалдық өнер

1980 жылы жазған "Аллегориялық ұмтылыс: постмодернизм теориясына қарай" атты мақаласында Крейг Оуэнс аллегориялық ұмтылыстың қайта жандануын постмодернизм өнерінің ерекшелігі деп көрсетеді. Бұл ұмтылысты Шерри Левин және Роберт Лонго сияқты суретшілердің иемдену өнерінде байқауға болады, себебі "Аллегориялық бейнелер – иемденілген бейнелер". Иемдену өнері модернистік өнердегі шеберлік пен ерекшелік туралы ұғымдарды жоққа шығарады және модернизм өнерінен гөрі күмәнді және қайшылықты, бірқатар идеологияларды орнатып, оларға қарсы тұрады, "сыни да, ықпалды да болады".

Неоэкспрессионизм және сурет

Георг Базелиц және Джулиан Шнабель сияқты неоэкспрессионист суретшілердің жұмысындағы 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында мүсін және сурет салудың дәстүрлі өнер түрлеріне қайта оралу постмодернистік тенденция ретінде сипатталды және постмодерн дәуірінде пайда болған алғашқы тұтас қозғалыстардың бірі саналды. Дегенмен, коммерциялық өнер нарығымен тығыз байланысы постмодернистік қозғалыстың мәртебесі және постмодернизмнің өзінің анықтамасы туралы мәселелерді көтерді. Хэл Фостер неоэкспрессионизмнің АҚШ-та Рейган-Буш дәуірінің консервативті мәдени саясатына ықпалдас болғанын айтады. Феликс Гуаттари Германиядағы "неоэкспрессионизм" деп аталған "ірі жарнамалық науқандарды" (жарнама арқылы өзін сақтап қалатын моданың мысалы) қарастырмайды, себебі ол постмодернизмнің модернизмнің соңғы тынысынан басқа ештеңе емес екенін көрсетудің тым оңай жолы деп санайды. Қазіргі заманғы өнер жүйелі түрде қайта бағаланды. Брайан Массуми Делез бен Гуаттари постмодерн өнеріндегі сұлулықтың жаңа анықтамаларының горизонтын ашады деп мәлімдейді. Жан-Франсуа Лиотар үшін Валерио Адами, Даниэль Бурен, Марсель Дюшан, Браха Эттингер және Барнетт Ньюман суретшілерінің суреттері авангардтан кейінгі және Поль Сезанн мен Василий Кандинскийдің суреттерінен кейінгі қазіргі заманғы өнердегі жаңа өрлеу идеяларын жеткізді.

Институционалдық сын

Өнер институттарына (атап айтқанда, мұражайлар мен галереяларға) Майкл Ашер, Марсель Бродтаерс, Даниэль Бюрен және Ханс Хаакке сын-ескертпелер айтқан.