Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Приматологияда макиавеллиандық интеллект – организмнің әлеуметтік топтармен табысты саяси өзара әрекеттесуге қабілеті. Бұл тұжырымды алғаш рет Франс де Ваалдың "Шимпанзе саясаты" (1982) кітабы енгізді. Кітапта де Ваал шимпанзелердің Макиавелли еңбектерін еске түсіретін әлеуметтік маневрлер жасағанын айтады. Бұл гипотеза бойынша, адамның үлкен миы мен ерекше танымдық қабілеттері қатаң әлеуметтік бәсекелестік нәтижесінде дамыған, онда әлеуметтік бәсекелестер жоғары әлеуметтік және көбелекке қабілеттілікке қол жеткізу үшін күрделі "макиавеллиандық" стратегияларды дамытқан.
In primatology, Machiavellian intelligence is the capacity of an organism to be in a successful political engagement with social groups. The first introduction of this concept came from Frans de Waal's book Chimpanzee Politics (1982). In the book de Waal notes that chimpanzees performed certain social maneuvering behaviors that reminded him of the works of Machiavelli. This hypothesis posits that large brains and distinctive cognitive abilities of humans have evolved via intense social competition in which social competitors developed increasingly sophisticated “Machiavellian” strategies as a means to achieve higher social and reproductive success.
Тамақ және қоректік факторлар
Макиавеллилік интеллект гипотезасы негізделген приматтар мен киттердің үлкен милары үлкен әлеуметтік топтармен байланысты деген пікірді бірқатар зерттеушілер мидың мөлшері мен әлеуметтік топтың көлемі үшін ортақ шектеуші фактор ретінде тамақтың қолжетімділігін ескермегендігі үшін сынға алады. Приматтар мен киттердің арасында барлық түрдегі тамақтарды жейтін мүмкіндікшіл түрлер де, белгілі бір тамақ түрлеріне маманданған түрлер де бар, сондай-ақ жануарлардың тіршілік ететін әртүрлі географиялық аймақтар арасында тамақтың жалпы қолжетімділігінде де айырмашылықтар бар. Макиавеллилік интеллектінің кейбір сыншылары тамақтың жетіспеуі немесе сирек кездесетін тамаққа мамандану себепті қоректік заттарды қабылдауды шектеуге мәжбүр болған түрлердің миының орташа көлемі кішірек топтарда өмір сүретін түрлерде төмендейді, бұл үлкен милардың үлкен топтармен байланысты екенін қате көрсетуі мүмкін дейді. Бұл қателік, қоректік тағамдарды іздеу және тамақтың мол болуы сияқты ортақ себептерге байланысты туындайды. Сондай-ақ, сыншылар өте үлкен топтардағы шағын милы приматтар ("еңбегі сіңгендер") көбінесе мол, бірақ қоректік заттарға кедей тағамдарды (мысалы, шөп жейтін геладалар) жейтінін, бұл тамаққа негізделген модельмен болжамдалғанын айтады. Үлкен милардың тудырған жеке қоректік заттарға қажеттілігі, егер түрлердің ас қорыту жүйесінің мамандану деңгейі және қоршаған ортадағы тамақпен қамтамасыз етілуі бірдей болса, топтардың кішіреюіне әкелуі мүмкін.
The claim that large brains are linked to large social groups in primates and cetaceans, on which the Machiavellian intelligence hypothesis is based, is criticized by a number of researchers for overlooking the availability of food as a common limiting factor for brain size and social group size. Among primates as well as cetaceans, there are some opportunistic species that eat most types of food and other species that are specialised in particular types of food, as well as differences in the overall availability of food between different geographical regions in which the animals live. Some critics of Machiavellian intelligence argue that species that have to keep their use of nutrients down due to food poverty or specialisation in a rare type of food lowers average brain size for species that live in smaller groups, making big brains falsely appear to be linked to large groups due to the common causes of opportunistic foraging for nutritious food and a rich supply of food. These critics also cite that the "exceptions" in the form of small brained primates in very large groups typically eat abundant but nutrient poor foods (such as geladas that eat grass), as predicted by the food based model, and argue that the higher individual need for nutrients put on by large brains causes groups to become smaller if the species have the same degree of digestive specialisation and environmental availability of food.
Тарих
Бұл термин үлкен әлеуметтік топтардағы белгілі бір саяси жетістікке жеткізетін тәсілдер кішірек топтарда, оның ішінде отбасылық қарым-қатынастарда да қолданыла алады деген гипотезаны білдіреді. Осы әртүрлі әдістерге сілтеме жасап, кейіннен "күнделікті саясат" термині пайда болды. Бұл пікірлер Николас Хамфри (1975) сияқты приматологтардың зерттеулеріне негізделген.
The term refers to the hypothesis that the techniques which lead to certain kinds of political success within large social groups are also applicable within smaller groups, including the family unit. The term "everyday politics" was later introduced in reference to these various methods. These arguments are based on research by primatologists such as Nicholas Humphrey (1975).