6-шы ғасырдағы Дал Риата патшасы Комгалл мақұлдығы
Comgall mac Domangairt
6 ғ. шотланд корольдігі Дэл Риатаның патшасы Комгалл мақ Domangairt ұлы, Фергус Мór немересі. Өлімі туралы жылнамаларда әртүрлі деректер бар. Тарихы, тегі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
VI ғасырдағы Гел патшасы
6th century Gaelic king
Комгалл мак Домангарт VI ғасырдың басында Даль-Риата патшалығын биледі. Ол Домангарт Ретидің ұлы және Фергус Мордің немересі болған. Ольстер жылнамаларында оның 538, 542 және 545 жылдары, ал Тигернах жылнамаларында 537 жылы қайтыс болғаны айтылған.
Comgall mac Domangairt was king of Dál Riata in the early 6th century. He was the son of Domangart Réti and grandson of Fergus Mór. The Annals of Ulster report his death in 538, 542 and 545, the Annals of Tigernach in 537.
Комгалл
Комгалл туралы оның өлімінен басқа ештеңе белгілі емес, бірақ ол Сенхус ферн Альбан атаған Даль Риата руларының бірі – Ценель Комгаллдың құрылтайшысы ретінде маңызды. Шындығында, Сенхус Crich Comgaill туралы айтады, бірақ Ольстер жылнамалары 710 жылғы хабарламасында "cenél" терминін қолданады. Сенхусқа сәйкес, Комгалдың Коналл есімді бір ұлы болған, ал Коналлдың жеті ұлы болған, олардың тек алтысы ғана аталған: Лоингсек, Нехтан, Артан, Туатан, Тутио және Коирпре. Коирпре кейінірек қосылған болуы мүмкін, себебі Сенхус Коирпре халқының Ерк ұлдарынан ерекшеленетінін көрсетеді. Барлық алынған ерте шежірелер сияқты, бұл ақпарат сенімді болуы міндетті емес. Cenél nGabráin және Cenél Loairn-нен өзгеше, ешқандай кейінгі шежіре Ценель Комгаллға дейін жете алмайды, бірақ 8-ғасырдың басындағы біреуі Сенхустың бір көшірмесіне қосылған күйде сақталған.
Nothing certain is known of Comgall beyond the fact of his death, but he is significant as the eponymous founder of the Cenél Comgaill, one of the kindreds of Dál Riata named by the Senchus fer n Alban. The Senchus, in fact, speaks of the Crich Comgaill, but the Annals of Ulster use the term cenél in a report of 710. The Senchus says that Comgall had one son, Conall, and that Conall had seven sons, although only six are named: Loingsech, Nechtan, Artan, Tuatan, Tutio, and Coirpre. It may be that Coirpre was a later addition as the Senchus speaks of the people of Coirpre as being distinct from the sons of Erc. As with all claimed early genealogies, this need not be taken as reliable information. Unlike Cenél nGabráin and Cenél Loairn, no later genealogy traces back to the Cenél Comgaill, although one from the early 8th century survives appended to a copy of the Senchus.
Cenél Comgaill (Комгаилл)
Ирландия жылнамалары Cenél Comgaill туралы салыстырмалы түрде сирек айтады. Дегенмен, соңғы түсіндірмелер осы рудың пикттердің гэльдік мәдениетін қабылдауында маңызды рөл атқарғанын көрсетеді, себебі Cenél Comgaill-дің Dargart mac Finguine атты өкілі пиктік принцесса Дер Илейге үйленген, ал осы некенің нәтижесінде Bridei және Nechtan mac Der Ilei патшалары дүниеге келген. Cenél Comgaill-дің орталығы Ковал және Бют аралында болған деп саналады, бұл атаулар Comgall немесе Comgaill есімдерінен шыққан болуы мүмкін. Олар сонымен қатар оңтүстіктегі Арран аралын да бақылауда ұстаған болуы ықтимал. Олардың патшалығының негізгі орталықтары нақты белгілі емес. Дуннон маңызды орын болған болуы мүмкін. 6-шы ғасырдың соңы немесе 7-шы ғасырдың басындағы Блан қасиеттісі Бют аралымен байланысты болған, бірақ қазіргі ғалымдар оның аңыздарының нақтылығына көз жеткізе алмайды. Блан қасиеттісімен байланысты Кингарттағы монастырь туралы жылнамаларда жазбалар бар. Ол Дюнаголь бекінісіне жақын орналасқан, ол патшалық орталық болған болуы мүмкін, бірақ оның сол дәуірде пайдаланылғаны нақты емес.
The Irish annals speak relatively rarely of the Cenél Comgaill. A recent interpretation suggests, however, that the kindred may have been important in the Gaelicisation of the Picts, as a certain Dargart mac Finguine of the Cenél Comgaill married the Pictish princess Der Ilei, and the Pictish kings Bridei and Nechtan mac Der Ilei were the result of this marriage. The Cenél Comgaill are thought to have been centred in Cowal, which is plausibly derived from Comgall or Comgaill, and the Isle of Bute. They may also have controlled the Isle of Arran to the south. The royal centres of their kingdom are not certainly known. Dunoon may have been important. The late 6th or early 7th century Saint Blane was reportedly associated with Bute, but modern scholars are less certain that his traditions are authentic. The monastery at Kingarth associated with Saint Blane is mentioned in the annals. It lies close to the Dunagoil fort, which might be a plausible royal centre, but it is not clear that this was occupied in the corresponding period.