Кіріспе

Каролина ( /kæroˈlina/) – Пуэрто-Риконың солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан қала және муниципалитет. Ол астана Сан-Хуан мен Трухильо-Альтоның шығысында, Гурабо мен Юнкостан солтүстікке, ал Канованас пен Лоизадан батысқа қарай жатыр. Каролина 12 бариодан және Каролина Пуэблодан (қаланың орталық бөлігі және әкімшілік орталығы) тұрады. Бұл Сан-Хуан-Кагуас-Гуанайбо метрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді және Пуэрто-Риконың басты әуежайы – Луис Муньос Маринь атындағы халықаралық әуежайы осы қалада орналасқан.

Тарих

Қала 1816 жылы испан отарлаушылары тарапынан Трухильо Бахо ("Төменгі Трухильо") деп негізделді, Испаниядағы Трухильо қаласының құрметіне, оның ілесінде Трухильо Альто да пайда болды. 1857 жылы қала Сан-Фернандо-де-ла-Каролина деп аталды, кейіннен Испания королі II Карлдың құрметіне Каролина деп қысқартылды. Қала "Tierra de Gigantes" ("Алыптар елі") деп белгілі, бұл атау тек қана Каролинаның танымал тұрғыны Дон Фелипе Бирриэль Гонсалес (бітімі 7'11") үшін ғана емес, сонымен қатар Каролиналық ақын Джулия де Бургос және ең бастысы, бейсболдың Даңқ залына енген алғашқы латын американдық ойыншы Роберто Клементеге де арналған. Каролина сонымен қатар АҚШ үкіметі тарапынан губернатор болып тағайындалған алғашқы пуэрторикалық Хесус Т. Пиньероның туған жері болды. Қала "El Pueblo de los Tumba Brazos" ("Қол кесушілер қаласы") деп те аталады. 19 ғасырдың соңында қаланың негізгі экспорт тауары қант қамысы болды. Испания-Америка соғысынан кейін, 1898 жылғы Париж шарты бойынша Пуэрто-Рико Испаниядан АҚШ-қа өткеніне байланысты, ол АҚШ территориясына айналды. 1899 жылы АҚШ Соғыс министрлігі Пуэрто-Рикода халық санағын жүргізіп, Каролинада 11 965 адам тұратынын анықтады. 2017 жылдың 20 қыркүйегінде болған "Мария" дауылы Каролинада су тасқынына әкеп соқты. Рио-Гранде-де-Лойза өзенінің тасқыны салдарынан шамамен 500 үй тұруға жарамсыз болды. Роберто Клементе стадионының шатыры қирады, көптеген ғимараттар, көпірлер мен жолдар 87 миллион долларлық зиянға ұшырады. Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайы Каролинада орналасқандықтан, қаладағы қиратулар қиындықтар туғызды және әуежай үш күнге жабылды. Екі аптадан кейін әуежай қалыпты кесте бойынша жұмыс істеуге тырысты, бірақ электр қуаты тұрақсыз болды. Қыркүйек айының 10-ында, дауылдан кейінге бір ай өткен соң, әуежай қайтадан генераторлармен жұмыс істеді. 2023 жылдың тамызына дейін Каролинада үш жаппай оқ жарылысы болды.

География

Каролина муниципалитеті Канованильяс өзені, Гранде-де-Лойза өзені, Ла-Торресилья және Пинонес лагуналары сияқты көптеген өзендерге ие.

Салалар

Баррио (қазіргі заманда, шағын әкімшілік бөлімдерге ұқсас) секторлар деп аталатын кішігірім аймақтарға бөлінеді. Секторлардың түрлері әртүрлі болуы мүмкін, мысалы, қалыпты сектор, урбанизация, репарто, барриада, резиденциал және тағы да басқалар.

Арнайы қауымдастықтар

Пуэрто-Риконың арнайы қауымдастықтары – әлеуметтік жағынан шеттетілген азаматтары бар маргиналды қауымдастықтар. Картада осы қауымдастықтар мемлекеттің дерлік барлық муниципалитеттерінде кездесетіні көрсетілген. 2014 жылы тізімде болған 742 орынның ішінде Каролинада келесі бариолар, қауымдастықтар, секторлар немесе аудандар болды: Коло, Мартин Гонсалес, Буэна Виста, Буэнавентура, Канованильяс (Эстансиас дель Парк), Куэста Килес, Эдуардо Дж. Салданья, Ла Серамика, Ла Вильяс (Хустисия и Эсперанса), Сабана Абахо Норте, Сабана Абахо Сур, Сент Джаст, Сан Антон және Вилла Каридад.

Туризм

Каролина Пуэрто-Риконың ең маңызды туристік орталықтарының бірі. Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайы, аймақтың басты әуежайы, Исла-Вердеде орналасқан. Каролинада, Каролинаның кең жағажай аймағы Исла-Вердеде, көптеген қонақүйлер шоғырланған. Каролина жағалауында (Исла-Верде аймағында) Эль-Сан-Хуан курорты мен казино, Интерконтиненталь Сан-Хуан қонақ үйі және Ритц-Карлтон Сан-Хуан қонақ үйі, спа және казино сияқты бірнеше танымал қонақүйлер бар. Исла-Вердеде Пуэрто-Риконың Хабад православиелік яһудилер синагогасы орналасқан, ол Пуэрто-Рикодағы жалғыз православиелік яһудилер синагогасы болып табылады және аралдың яһуди тұрғындары мен келуші туристерге қызмет көрсетеді. Жергілікті туризмді дамыту мақсатында Пуэрто-Рико туристік компаниясы Voy Turistiendo ("Мен саяхаттап жүрмін") атты акцияны іске қосты, оған паспорт кітапшасы мен веб-сайт кіреді. Каролина бетінде Hacienda Campo Rico, El Museo del Niño және Balneario de Carolina қызығушылық тудыратын орындар ретінде көрсетілген.

Экономика

Каролинада Пуэрто-Риконың ең ірі сауда орталықтарының бірі – Плаза Каролина орналасқан. Executive Airlines, American Airlines компаниясының еншілес компаниясы және ұшақтарды жерде қызмет көрсетуші компания, Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайының аумағында орналасқан.

Өнеркәсіптік

Өндіріс (фармацевтикалық, медициналық құралдар және химия) және сауда.

Спорт

Соңғы жылдары Каролинада Roberto Clemente Sports City немесе Ciudad Deportiva Roberto Clemente атты спорттық және демалыс кешені салынды. Оның мақсаты – жастар спорты мектебіне айналуы, сондай-ақ 2003 және 2007 жылдарғы Кариб теңізі чемпионаты мен көптеген ойын-сауық шараларын қабылдайтын Roberto Clemente стадионында өтуі. Бұған қоса, Coliseo Guillermo Angulo да орналасқан, онда BSN лигасының "Gigantes de Carolina" командасы, Пуэрто-Рико әйелдер баскетбол командасы "Gigantes", ерлер кәсіби волейбол командасы "Gigantes" және әйелдер кәсіби волейбол командасы "Gigantes" өнер көрсетеді. "Gigantes de Carolina" кәсіби бейсбол командасы Роберто Клементе стадионын өз алаңы ретінде пайдаланады. Тағы бір "Giants de Carolina" атты команда бар, ол Пуэрто-Рико футбол лигасының кәсіби футбол командасы. Бұл команда да Роберто Клементе стадионын өз алаңы ретінде пайдаланады. Кәсіби ат шабандозы Эммануэль Хосе Санчес Каролинада дүниеге келген. 2005 жылдың 19 маусымында "Mark Me Special" атты биеге мініп, Colonial Downs ат жарысында 7-ші орынды жеңіп алды.

Демография

Пуэрто-Рико 1898 жылғы Париж шартының шарттары бойынша Испания-Америка соғысынан кейін Испаниядан АҚШ-қа берілді және АҚШ-тың аумағына айналды. 1899 жылы АҚШ Пуэрто-Рикода алғашқы халық санауын жүргізіп, Каролинаның халқы 11 965 адамды құрайтынын анықтады.

Раса Каролина, Пуэрто-Рико 2020 жылғы халық санауы

Раса | Халық саны | Жалпы санынан %
------- | -------- | --------
Ақ түсті | 21 998 | 14,2%
Қара/Афропуэрторикалық | 42 299 | 27,3%
Америкалық үнділік/Аляска тумасы | 4 006 | 2,6%
Азиялық | 593 | 0,4%
Екі немесе одан көп раса/Басқа раса | 85 919 | 55,5%

Үкімет

Пуэрто-Рикодағы барлық муниципалитеттерді әр төрт жылда бір рет сайланатын мэр басқарады. Каролинаның қазіргі мэрі – Халықтық демократиялық партиясының (PPD) Жозе Апонте Далмау. Ол 2007 жылы өткізілген арнайы сайлауда, қайтыс болған әкесі Хосе Апонте де ла Торренің орнына сайланды. Апонте де ла Торре 1984 жылы мэр болып сайланды және 23 жыл қызмет етті. Қала Пуэрто-Риконың Сенат округі VIII-ге жатады, оны екі сенатор өкілдік етеді. 2012 жылы Педро А. Родригес және Луис Даниэль Ривера округтік сенаторлар болып сайланды. Халық тығыздығы жоғары болғандықтан, Каролина полиция департаментінің көп бөлігі қаланың солтүстік жартысында орналасқан және құқық қорғау міндеттерін атқарады. Пуэрто-Рико полиция департаменті де Каролинада құзыреттілікке ие, әсіресе есірткілерге қарсы күрес саласында, қаланың төрт нүктесінде орналасқан төрт учаскесі бар. Каролина Пуэрто-Рикодағы алғашқы қалалық өрт сөндіру бөлімін құрды. Каролина өрт сөндіру бөлімі, Каролина қалалық төтенше жағдайларды басқару қызметімен бірлесіп, екі өрт сөндіру машинасы, бір тік баспалдақ және бір арнайы қауіптілік машинасына ие. Олардың бас кеңсесі туристік аймақ – Исла-Вердеде орналасқан. Сонымен қатар, Пуэрто-Рико өрт сөндіру департаментінің қалада өрт сөндіру станциясы мен аймақтық кеңсесі бар, ол Роберто Клементе даңғылында орналасқан.

Көлік

Каролинада 72 көпір бар. Теодоро Москосо көпірі Каролинаны Сан-Хуан қаласымен байланыстырады. Луис Муньос Марин халықаралық әуежайы Каролинада орналасқан.

Таңбалар

Муниципионың ресми туы мен елтаңбасы бар.

Ту

Ту үш тік жолақтан тұрады, екі жағы ақ, ал ортасы қызыл. Ақ жолақтардың үстінде гербтегідей геральдикалық тәртіпте қара ермеңке құйрықтары бейнеленген. Тудың ортаңғы жолағында гербтегі семсер мен тәжді бейнелейтін қызыл фон көрсетілген.

Елтаңба

Тақ – семсердің үстіндегі патшалықтың басты белгісі, сондықтан ол гербте ерекше орынға ие. Семсер – әскери қызметтің ғана емес, сонымен қатар әділеттіліктің символы, Сан-Фернандоның қадірлі есімдерін еске салады. Гербтің кең күміс жиегі және дәстүрлі геральдикалық стильде бейнеленген ұсақ ермеңкелерден тұратын өңделген алқабы бар. Қызыл түс – испан билігі тұсында Пуэрто-Риконың тәуелсіздігі үшін жасалған алғашқы патриоттық қадамдарды көрсетеді.