Бірінші ағылшын-голландия соғысының соңғы теңіз шайқасы: Схевенинген шайқасы
Battle of Scheveningen
Бірінші ағылшын-голландия соғысының соңғы теңіз шайқасы – Шевенинген шайқасы. 1653 ж. ағылшын флоты голландтарды жеңіп, экономикасын құлдыратты. Теңіз шайқасы, тарих.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шевенинген шайқасы – Бірінші ағылшын-голланд соғысының соңғы теңіз шайқасы болды. Ол 1653 жылдың 31 шілдесінде Англия Республикасы мен Нидерланд Республикасының флоттары арасында өтті. Голланд флоты ауыр қатыгездіктерге ұшырады.
Final naval battle of the First Anglo Dutch War
The Battle of Scheveningen was the final naval battle of the First Anglo Dutch War. It took place on 31 July 1653 between the fleets of the Commonwealth of England and the Dutch Republic. The Dutch fleet suffered heavy losses.
Өмірбаян
1653 жылы маусымда Габбард шайқасында жеңіске жеткеннен кейін, 120 кемеден тұратын ағылшын флоты, теңіз генералы Джордж Монк бастауында, өз флагманы "Резолюцияда" голланд жағалауын блокадалап, көптеген сауда кемелерін жаулап алды. Голландия экономикасы құлдырай бастады, бұл жаппай жұмыссыздық пен ауыр экономикалық төмендеуге әкелді. 24 шілдеде голланд лейтенант-адмиралы Мартен Тромп 100 кемеден тұратын флотымен Тексел аралындағы блокаданы бұзу үшін теңізге шықты, онда вице-адмирал Витте де Уиттің 27 кемесі ағылшындар тарапынан блокадаланған болатын. Бес күннен кейін ағылшындар Тромпты көріп, оңтүстікке қарай қуа бастады, қараңғы түскенге дейін екі голланд кемесін батырып, Де Виттің қашып, келесі күні Шевенинген жағасында, Тер Хейде шағын ауылының жанында Тромппен кездесуіне мүмкіндік берді, ал Тромп ағылшын флотының солтүстігіне шебер маневр жасап орналасқан еді.
After their victory at the Battle of the Gabbard in June 1653, the English fleet of 120 ships under General at Sea George Monck on his flagship Resolution blockaded the Dutch coast, capturing many merchant vessels. The Dutch economy began to collapse, with mass unemployment and a severe economic downturn affecting it. On 24 July, Dutch Lieutenant Admiral Maarten Tromp put to sea in Brederode with a fleet of 100 ships, to lift the blockade at the island of Texel, where Vice Admiral Witte de With's 27 ships were blockaded by the English. Five days later, the English sighted Tromp and pursued to the south, sinking two Dutch ships before dark but allowing De With to slip out and rendezvous the next day with Tromp off Scheveningen, right next to the small village of Ter Heijde, after Tromp had positioned himself by some brilliant maneuvering to the north of the English fleet.
Шайқас
30 шілдеде және түні бойында қатты жел соққандықтан, екі флот та тоқтап қалды. 31 шілде күні таңғы сағат 7:00 шамасында голландтар ауа райының арқасында үстемдікке ие болып, Бредерод жетекшілігімен шабуылға көшті. Флоттар бір-бірімен төрт рет өтісті. Шайқастың басында Тромпты сер Уильям Пенннің кемесінің рангоуындағы (туғырларындағы) мерген өлтірді. Оның өлімі голландтардың рухын көтеріп ұстау үшін жасырын сақталды, бірақ күннің соңына қарай олардың он екі кемесі батып не тұтқындалды, ал көптеген кемелері шайқасқа қабілетсіз болып қалды. Соңында рух сынып, саудагерлер капитандарының басшылығымен үлкен кемелер тобы солтүстікке қашып кетті. Де Вит олардың қашуын тоқтатуға тырысты, бірақ Тексель аралына қайтарылуын қамтамасыз етумен шектелді. Ағылшын флоты да ауыр зақымданып, көптеген жаралылар шұғыл көмекке мұқтаж болғандықтан, жөндеуге портқа оралды және блокаданы сақтап тұра алмады.
The winds were fierce on 30 July and overnight, giving both fleets pause. Around 7:00 a. m. on 31 July, the Dutch gained an advantage from the weather and attacked, led by Brederode. The fleets moved through each other four times. Tromp was killed early in the fight by a sharpshooter in the rigging of Sir William Penn's ship. His death was kept secret to keep up the morale of the Dutch but by late afternoon, twelve of their ships had either been sunk or captured and many were too damaged to continue the fight. In the end, morale broke and a large group of vessels under the command of merchant captains fled to the north. De With tried to halt their flight but had to limit himself to covering the retreat to the island of Texel. The English fleet was also badly damaged and with many wounded in urgent need of treatment, returned to port to refit and were unable to maintain the blockade.
Салдары
Екі жақ та жеңіске жеткенін мәлімдеді: ағылшындар тактикалық артықшылықтары үшін, ал голландиялықтар – шабуылдың стратегиялық мақсаты, яғни блокаданы көтеруге қол жеткізгендіктен. Дегенмен, Тромптың қазасы голландиялықтар үшін ауыр соққы болды – енді ағылшындарды жеңе аламыз деп күткендер азайды; Оранжисттер фракциясы саяси беделін жоғалтты, ал Ұлы зейнеткер Йохан де Витт Кромвельге бала Вильгельм III Оранскийдің ешқашан штадтхолдер болмайтыны туралы ресми келісім беруге дайын болды, осылайша Нидерландылар Стюарттарды қайта орнату үшін базаға айналды. 1654 жылғы Вестминстер шарты жасалған кезде бейбіт келіссөздер қанағаттанарлық деңгейде басталды. Голландия флотына келтірілген зиян бірінші соғысты тиімді түрде аяқтады.
Both sides claimed a victory: the English because of their tactical superiority, the Dutch because the strategic goal of their attack, the lifting of the blockade, had been achieved. However, Tromp's death was a severe blow to the Dutch – few now expected to beat the English; the Orangist faction lost political influence and Grand Pensionary Johan de Witt was willing to give formal treaty assurances to Cromwell that the infant William III of Orange would never become stadtholder, thus turning the Netherlands into a base for a Stuart restoration. Peace negotiations began in earnest, leading to the 1654 Treaty of Westminster. The damage done to the Dutch fleet effectively ended the first war.