Кіріспе

Ортағасырлық ағылшын тарихшысы және теологы Эдмер немесе Эдмер (шамамен 1060 – 1126 жылдары) – ағылшын тарихшысы, теологы және шіркеу қайраткері. Ол архиепискобы және серігі, әулие Ансельмнің замандасы ретінде, оның өмірбаянын "Ансельми өмірі" еңбегінде жазғандықтан және Ансельмнің бейнесін ашатын "Англиядағы жаңа оқиғалар тарихы" еңбегімен танымал. Эдмердің тарихы Кентерберидің Йорктан жоғары тұруын қолдау мақсатымен жазылған, бұл Ансельм үшін маңызды мәселе болды.

Өмір

Эдмер 1066 жылы Англияны нормандықтар басып алғанға дейін, англосаксондық ата-аналардың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Кентерберидегі Христос шіркеуінің бенедиктин монастырінде монах болды, онда ол Анзельмпен танысты, ол сол кезде Бек аббаттығының иесі ретінде Англияға келген болатын. 1093 жылы Анзельм Кентербери архиепископы болғанда, олардың жақындығы қайта жаңғырды; кейін Эдмер Анзельмнің шәкірті ғана емес, сонымен қатар досы және жетекшісі болды, және Папа Урбан II оны осы лауазымға ресми түрде тағайындады. 1120 жылы ол Сент-Эндрюс епископтығына (Cell Rígmonaid) үміткер болып ұсынылды, бірақ шотландтар Кентербери шіркеуінің билігін мойындамағандықтан, ол ешқашан қасиеттілікке ие болған жоқ, көп ұзамай епископтыққа деген құқығынан бас тартты. Оның қайтысы 1126 жылға дейін немесе одан кейін болды деп есептеледі. Эдмердің "De Conceptione sanctae Mariae" еңбегінде халықтық дәстүрлерді қорғау арқылы Батыста Қасиетті Марияның таза тұжырымдалуы туралы ілімнің таралуына үлкен үлес қосты. Бұл ілімнің бастауы Шығыста жатыр және Грекияда ұзақ уақыттан бері қалыптасқан. Бұл идея Англияда 11 ғасырдың басында тарала бастады және шамамен 1030 жылға қарай Кентербери, Вустер және Винчестерде литургиялық құрметке ие болып, мереке күніне (8 немесе 9 желтоқсан) айналды. Ланфранк жаулаудан кейін литургиялық күнтізбесін қайта ұйымдастырғанда бұл мереке күні жойылды, ал Эдмердің күнәсіз Марияны қорғауы, Кентерберидегі жергілікті англосаксондық құлшылықтарды қалпына келтірумен және ілімнің кеңінен таралуымен байланысты болуы мүмкін. Марияның өзі де бойжеткен қыздың тууы Римдік шіркеумен бекітілмеді және кейбіреулер оны ерестік деп санады. Эдмер Мәсіхтің адамдық кемелділігі үшін Оның анасы да күнәсіз болуы керек десе, Анзельм кез келген адамды түпкілікті күнәдан шығару Мәсіхтің денеге айналуының қажеттілігін жойатынын айтты. Бұл ілімнің 12 ғасырда Англия мен Францияда кеңінен таралуы, ірі қателікке байланысты, Эдмердің "De Conceptione Sanctae Mariae" еңбегін Анзельмнің авторлығымен қате тануынан туындаған болуы мүмкін.