Кіріспе
Агата Кристидің 1936 жылғы "Пуаро" романы "Карталар үстел үстінде" - ағылшын жазушысы Агата Кристидің детективтік романы, алғаш рет Ұлыбританияда Collins Crime Club 1936 жылғы 2 қарашада және АҚШ-та келесі жылы Dodd, Mead and Company баспасында жарық көрді. Ұлыбританиялық басылымның бағасы 7 шиллинг пен 6 пенс (7/6) және АҚШ басылымының бағасы 2 доллар. Оқиғаның алғашқы құрбаны – Геркуль Пуаро, бельгиялық жеке детектив. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ. Ариадне Оливер – қылмыстық фантастика жазушысы және Пуароның досы. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ. Бойжеткен инспектор Бэттл – Скотленд-Ярдтан келген детектив. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ. Полковник Рейс – жасырын қызмет агенті. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ. Доктор Джеффри Робертс – дәрігер. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ, ол өзінің бір науқасын өлтірген болуы мүмкін. Миссис Лорример – жесір және бридж ойынының сарапшысы. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ, ол күйеуін өлтірген болуы мүмкін. Істің екінші құрбаны – майор Джон Деспард, саяхатшы және аңшы. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ, ол экспедиция кезінде біреуді атып өлтірген болуы мүмкін. Энн Мередит – жас әйел, бұрын жеке серік. Шейтананың кешкі асқа келген қонақ, ол өзінің жұмыс берушілерінің біреуін өлтірген болуы мүмкін. Ол іс барысында суға батып қайтыс болады. Рода Доуес – Энннің бай досы және пәтерлесі. Миссис Лаксмор – күйеуі Оңтүстік Америкада күмәнді жағдайда қайтыс болған жесір, Шейтананың кешкі асына қатыспаған.
Cards on the Table is a detective fiction novel by the English author Agatha Christie, first published in the UK by the Collins Crime Club on 2 November 1936 and in the US by Dodd, Mead and Company the following year. The UK edition retailed at seven shillings and sixpence (7/6) and the US edition at $2.00. The first victim of the case
Hercule Poirot – Belgian private detective. A guest at Shaitana's dinner party
Ariadne Oliver – Crime fiction writer, and Poirot's friend. A guest at Shaitana's dinner party
Superintendent Battle – Detective from Scotland Yard. A guest at Shaitana's dinner party
Colonel Race – Secret Service agent. A guest at Shaitana's dinner party
Dr Geoffrey Roberts – Physician. A guest at Shaitana's dinner party who may have killed one of his own patients
Mrs Lorrimer – Widow and expert bridge player. A guest at Shaitana's dinner party who may have killed her husband. The second victim of the case
Major John Despard – Explorer and hunter. A guest at Shaitana's dinner party who may have shot and killed someone while on an expedition
Anne Meredith – A young woman, formerly a personal companion. A guest at Shaitana's dinner party who may have killed one of her employers. She dies from drowning during the case
Rhoda Dawes – Anne's wealthy friend and flatmate
Mrs Luxmore – A widow whose husband died in suspicious circumstances in South America, not an attendee of Shaitana's dinner party
Автордың алғы сөзі
Романның алғы сөзінде автор осы романның тек төрт күдіктісі бар екенін, және олардың кез келгені, тиісті жағдай туса, қылмыс жасауы мүмкін екенін түсіндіреді. Сондықтан, шешім "толығымен психологиялық" болуы керек. Ол кітаптың осы себепті де қызықтылығын жоғалтпайтынын, себебі "әйтеуір, ең қызықтысы – кісі өлтірушінің санасы".
Әдеби мәні және қабылдануы
The Times Literary Supplement (14 қараша 1936) Колдуэлл Харпурдың шолуында: "Пуаро қайтадан жеңіске жетті, тіпті екі мағынада да. Бұл автордың жиырмасыншы романы болғандықтан. Романның шағын кейіпкерлерінің бірі – отыз екі детективтік роман жазған автор; ол өзінің кәсібінің қиындықтарын бірнеше қызықты беттерде сипаттайды. Әрине, миссис Кристи оларды білуі керек, бірақ ол оларды тамаша жеңіп отыр, сондықтан тағы да он роман жазылуы мүмкін". The New York Times Book Review (28 ақпан 1937) басылымында Исаак Андерсон: "Сюжет өте тапқыр, бірақ оның түсіндірмесі бітіскен соң бір-екі мәселе шешілмей қалған. "Карталар үстелінде" Агата Кристидің ең жақсы туындыларымен салыстырғанда сәл нашар". The Observer журналының 1936 жылғы 15 қарашадағы санында "Пуароның жоғары деңгейі" деген тақырыпта "Торкемада" (Эдвард Поуис Матерс) былай деп жазды: "Пуаро немесе оның авторы "Месопотамиядағы кісі өлтіруде" сәл жолдан тайып кеткенін бірінші болып сезгенім мен емеспін, яғни миссис Кристидің "Карталар үстелінде" романына оралуына көптеген адамдар қуанған болар. Бұл автор, әдеби қасиеттерінен гөрі басқа арқасында атақ пен жетістікке жеткен көптеген адамдардан айырмашылығы, әр детективтік романында жазудың барлық саласын жетілдіруге тырысқан. Нәтижесінде оның соңғы кітабында "Стайлдағы құпия оқиға" романының авторына жетпес сияқты әзіл, композиция және нәзіктік сипаттемелерін көреміз. Әрине, Агата Кристи туғаннан бері ие болған алдау өнері әлі де бар, және осы жақын, қызықты және талдауға толы мәселеде одан жақсысы көрінбеген. "Карталар үстелінде" – шағын сұр жасушалардың ең жетілгені". The Scotsman (19 қараша 1936) газетінде: "Бір кезде Эркюль Пуаро зейнетке шығып, көк шүйе өсіруге берілгісі келген. Бақытымызға орай, бұл қауіп іске аспады, және миссис Кристидің соңғы романында бельгиялық детектив өте жақсы формада. Сюжет қарапайым, бірақ керемет". "Миссис Оливер, романшы, миссис Кристидің ең әдемі туындыларының бірі" деп қорытындылады. The Guardian газетінің Э. Р. Пуншон 1936 жылғы 20 қарашадағы санында романды қарап шығып, "Тіпті қылмыс пен құпия туралы әңгімеде де юмордың құндылығы жоғары" деп бастады. Ол былай деп жалғастырды: "Осы тұрғыдан алғанда, Агата Кристи детективтік әңгімелердің үлгісі екенін тағы да дәлелдеді. Пуаро басқалардың мұрттарын өз мұртымен салыстырып, өзіне жеңіс сыйлағанда, оның еріндері бұрын естімеген "Мен қателестім" деген сөзді айтуға мәжбүр болғанда, әйгілі автор миссис Оливер көркем әдебиет өнері мен шеберлігі туралы ой бөліскенде керемет сәттер кездеседі. Бірақ мұның ешқайсысы Пуаро төрт бридж ойыншысының қонақжайына кімнің шабуыл жасағанын біртіндеп анықтау барысындағы басты тақырыпты жасырмайды". Ол былай деп қорытындылады: "Пуаро ұпайды мұқият зерттеу арқылы шындыққа жетеді, ал миссис Кристи оқырманға бірінен кейін бірі таң қалдыратын жағдайларды ұсынып, оның солай істегеніне көз жеткізеді". Роберт Барнард: "Ең жоғары сатыда. Бридж ойыншылары үшін ерекше мүмкіндіктер, бірақ басқалар да ойнай алады. Тамаша құрылым және керемет жасыру. Қатты жүзді әйелдер карта ойнау үшін жиналғанда оқылатын туынды". Чарльз Осборн: ""Карталар үстелінде" – Агата Кристидің ең жақсы және ең түпнұсқа қылмыстық романдарының бірі: автор уәделегендей, кісі өлтіруші төрт бридж ойыншысының бірі болса да, соңы өте керемет және толыққанды күтпеген".
Кезеңнен кезеңге бейімдеу
Кітап 1981 жылы Пуаросыз сахналық қойылым ретінде бейімделді. Ол 1981 жылдың 9 желтоқсанында Лондонның «Вадевиль» театрында Гордон Джексонның Суперинтендант Батл рөлінде ойнауымен және Дерек Уоринг, Белинда Кэрролл, Мэри Тамм мен Патрисия Дрисколл сияқты актерлердің қатысуымен ашылды.
Теледидар
ITV бұл әңгімені «Агата Кристидің Пуаро» телесериалында телебағдарламаға бейімдеді, онда Дэвид Суше Геркуль Пуаро рөлін, ал Зоэ Ванамейкер Ариадне Оливер рөлін ойнады. Романнан маңызды айырмашылықтары бар бұл бейімдеуді Ник Дир жазды және 2005 жылдың желтоқсанында АҚШ-та A&E Network арнасында, ал 2006 жылдың наурызында Ұлыбританияда ITV1 арнасында көрсетілді. Роман сондай-ақ 2014 жылы француз телесериалы «Агата Кристидің кішкентай қылмыстары» сериясының бір бөлімі ретінде бейімделді.
Фильм
2016 жылы «Карталар үстел үстінде» сюжеті негізінде түсірілген «Чорабали» атты бенгал фильмі шықты. Барун Чанда Пуаро рөлін ойнады.
Радио
Карталар үстелінде радиоға Майкл Бэйкуэлл BBC Radio 4 үшін бейімдеді, онда Джон Моффатт Геркуле Пуаро рөлінде, Дональд Синден полковник Джонни Расс рөлінде, ал Стефани Коул Ариадне Оливер рөлінде ойнады.