Кіріспе
Финляндияның тарихи провинциясы Остроботния, Österbotten (сөзбе-сөз "Шығыс төмендігі", "botten" сөзі көне скандинав тіліндегі "bay" – шығанақ мағынасындағы botn сөзінен және латын тіліндегі "bothnia" сөзінен шыққан), (сөзбе-сөз "Төмендік жерлер" немесе балама ретінде "Солтүстік жер") – қазіргі Финляндияның үлкен батыс және солтүстік бөлігін құрайтын тарихи провинция (бұл кезде Швецияның шығыс жартысы). Ол оңтүстікте Карелия, Савония, Тавастия және Сатакунтамен, батыста Ботния теңізімен, Ботния шығанағымен және швед Вестроботниясымен, солтүстікте Лапландиямен және шығыста Ресеймен шектеседі.
Ostrobothnia, Österbotten (literally "Eastern Bottom", "botten" deriving from Old Norse botn in the meaning of 'bay', and Latinized "bothnia"), (literally "Bottom (low) lands" or alternatively "Northland") is a historical province comprising a large western and northern part of modern Finland (which was then the eastern half of Sweden). It is bounded by Karelia, Savonia, Tavastia and Satakunta in the south, the Bothnian Sea, Bothnian Bay and Swedish Westrobothnia in the west, Laponia in the north and Russia in the east.
Этимология
Похья сөзі "солтүстік" немесе "төмен" мағынасын білдіреді, ал маа – "жер". Похья сөзінің екі мағынаға ие болуының себебіне қатысты екі түсінік бар. Біріншісі, ежелгі скандинавиялықтардың солтүстік – әлемнің төменгі жағы деп сенуіне, күннің әр түн сайын сол жақтан жоғалып кететініне байланысты. Екінші түсінік, үйлердің ең суық бағыт – солтүстікке қарай салынуы осы қауымдастыққа себеп болған болуы мүмкін дегенге сілтеме жасайды.
Үкімет
Остроботния қазіргі заманғы келесі аймақтарға сәйкес келеді: Остроботния, Солтүстік Остроботния, Орталық Остроботния, Оңтүстік Остроботния және Каину, сондай-ақ Лапландияның оңтүстік бөлігі, Перапохола деп белгілі. Оны Länsi ja Sisä Suomi және Pohjois Suomi аймақтық мемлекеттік басқару агенттіктері басқарады; алғашқысы Остроботниядан басқа аймақтарды да қамтиды (Орталық Финляндия және Хем).
Тарих
Остроботнияда адамдардың ең алғашқы іздері Кристинестад маңындағы 120 000 жылдық қоныста табылды, бұл Фенноскандияда неолит дәуірінен бұрынғы неандерталь адамының болғанын көрсететін жалғыз мәлімет. Қазіргі адамдар 9 000 жыл бұрын, мұздық ерігеннен және жеткілікті жер көтерілгеннен кейін келді. Жағалау бойында күрделі аңшы-жинақшы қоғамы қалыптасты. Осы кезеңнен қалған ескерткіштердің арасында Остроботнияға тән неолиттік тас қоршаулар бар, олар жергілікті жерде «Алыптар шіркеуі» деп аталады. Бұл Солтүстік Еуропада аңшы-жинақшылар салған монументалды сәулеттің сирек мысалы. Остроботниядағы алғашқы қалалар 17 ғасырда пайда болды және сол кездегі ағаш кемелерді күтіп ұстау үшін маңызды болған қарағай шайырының импорты арқасында даңққа ие болды. Ұлы Солтүстік соғысы кезінде 1714-1721 жылдары провинция Финляндияның қалған бөлігімен бірге Ресей әскерлерімен басылып алынды. Остроботнияда әскерлер басып алынған Финляндия мен Швеция арасында кең бейтарап аймақ құрумен айналысты. Солтүстік Остроботния соғыстың салдарынан халқының төрттен бірін жоғалтып, ең көп қиындыққа тап болды. 1809 жылы Остроботнияны қоса, Финляндияның барлық бөлігі Швециядан бөлінді, бірақ Норрботтен және Вестерботтен аймақтары Швеция құрамында қалды.
География
Тарихи Остроботнияны Оңтүстік Финляндиядан Суоменселка суайыры бөліп тұрды, ол су ағысын солтүстікке қарай Меренкурку немесе Перамэриге, ал оңтүстікке қарай Фин шығанағына немесе Селькамэриге бағыттайды. Шығыс жағынан ол Орыс Карелиясымен Маанселка суайыры арқылы шектеседі, ол Олуйоки және Ийоки өзендерінің сағаларын Ақ теңізге құятын өзендердің сағаларынан ажыратады. Солтүстік шекаралары нақты анықталмаған, себебі округтер жүйесі ескі провинциялық бөліністерді алмастырған кезде тұрақты қоныстар салыстырмалы түрде жаңа құбылыс болды. Жағалау бойында шекара Торниойоки мен Ийоки аралығында өтеді, ал ішкі аймақта ресми анықтама жоқ, бірақ Кемийоки, Ийоки және Олхавайоки өзендерінің сағалары арасындағы суайыры шамамен анықтама болып табылады. Тарихи Остроботнияның ерекше топографиялық белгісі – Суоменселкадан солтүстікке қарай орналасқан, қазіргі Остроботния, Оңтүстік Остроботния және Орталық Остроботния аймақтарындағы жағалау жазығы. Бұл Вейхсельдік мұз басу кезеңінің теңіз түбі, көбінесе төбелермен жазық және мұз басу кезеңінің соңында пайда болған, оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай ағатын өзендермен сипатталады. Мұздықтардың қайта көтерілуі жыл сайын шамамен 9 мм жер бетінің көтерілуіне себеп болады. Тегіс жер бедеріне байланысты, Ботния шығанағы әр ғасырда бірнеше шақырымға тартылып, аймақтағы теңіз жүруге және жағалау қалаларының порттарына әсер етеді. Жер бетіне шыққан жерлердегі тау жыныстары мұз басу кезеңінде жылжыған мұздың әсерінен пайда болған оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа бағытталған іздерді көрсетеді. Мұз ерігеннен кейін үлкен тас (мұздық тастар) және құм тоғандары да қалды. Қазіргі Солтүстік Остроботнияның жағалауындағы жер бедері тегіс болып қалады, бірақ Орталық және Оңтүстік Остроботнияның егістік жерлері орнына, жер көбінесе батпақтармен жабылған. Ішкі аймақта шыршалы орман мен төбелер басым, арасында ауылдар мен шағын қалалар кездеседі. Ішкі Остроботнияның ең маңызды географиялық ерекшелігі – 887 км² ауданы бар Оулуярви көлі. Каину аймағындағы қызметтердің көп бөлігі Оулуйоки арқылы теңізге қосылған осы көлдің маңында шоғырланған. Каинудан солтүстікке қарай орналасқан Коиллисма Финляндияның ең ауылдық және кедей субаймақтарының бірі болып табылады.
Геральдика
Гербтің басына графтың тажы қойылған, бірақ фин салт-дәстүрінде ол швед баронының тажына жақынрақ келеді. Сипаттамасы – ашық көк түсті, алты ақ жүретін құмырсқа, құйрық ұштары қара.