Кіріспе

Италиядағы жанартаулық кальдера

Албан таулары – Италиядағы тыныш жанартау кешенінің кальдерасының қалдығы, Римнің оңтүстік-шығысында және Анционың солтүстігінде орналасқан. Биік Монте-Каво кальдераның ортасында жақсы көрінетін шыңды құрайды, бірақ ең биік нүктесі – Маскио-делле-Фате, Каводан шамамен шығысқа қарай орналасқан және одан да биік. Албан тауларының шетінде Альбано және Неми көлдерін қамтитын қосалқы кальдералар бар. Бұл төбелер пеперінодан (lapis albanus) – құрылысқа пайдалы және жақын жердегі жүзімдіктер үшін минералға толы субстрат болатын туфтың бір түрінен тұрады.

Тарих

Таулар, әсіресе көл жағалауларындағы жерлер, тарихи алдынан-алып бері танымал болған. Біздің заманымыздан бұрын 9-7 ғасырларда осы аймақта көптеген ауылдар болған (әйгілі Альба Лонга мен Тускулумды қараңыз). Біздің заманымыздан бұрын 5-3 ғасырларда бұл жерді латиндер мекендеген. Ежелгі римдіктер Монте Кавоны Альбанус Монс деп атаған. Оның ең биік нүктесінде Юпитер Латиаристің қасиетті орны болған, онда консулдар Feriae Latinae мерекесін тойлаған, ал бірнеше әскербасылар Римде лайықты жеңіс тойына ие болмаған кезде осында жеңістерін атап өткен. Ғибадатхананың негізі мен архитектуралық фрагменттерінің бір бөлігі 1777 жылға дейін сақталған, содан кейін кардинал Йорк оларды Пассионисттер монастырын салу үшін пайдаланған, бірақ оған дейін созылған Via Triumphalis жолы бүгінге дейін көрініп тұр. Рим дәуірінде бұл аймақ бай адамдар үшін Римнің ыстығы мен қалың жұртшылығынан қашуға мүмкіндік берген, дәл қазіргідей, көптеген виллалар мен шағын үйлер осыны көрсетеді.

Қалалар мен қалалар

Албан тауларындағы қалалар мен ауылдар Римдік қалалары деп аталады.

Жанартау қызметі

Шөгінділерді зерттеу соңғы төрт жарылыстың шамамен 36 000 және 39 000 жыл бұрын болған екі уақыттық төбесіне сәйкес екенін көрсетті. Аймақта ұсақ, жергілікті жер сілкінісі, брадисейзм және көмірқышқыл газы мен күкірттегінің атмосфераға шығарылуы байқалады. Жер сілкінісі мен жер сілкінісінің жиілеуі жер бетінен 5-6 километр тереңдікте баяу өсіп келе жатқан сфералық магма камерасынан туындаған деп есептеледі; кейбіреулер оның қайтадан жарылуы мүмкін деп санайды; егер жарылса, 25-30 км қашықтықта орналасқан Рим қаласына қауіп төнеді. 114 жылғы жарылысты сипаттайтын деректер бар, бірақ голоцендік геологиялық шөгінділердің жоқтығы оны вулкандық құбылыс ретінде жоққа шығарды, ал оның орнына бұл оқиға орман өртінің сипаттамасы деп саналады. Газ жел болмаған жағдайда жер бетіндегі ойыстарда жиналып, қауіпті деңгейге жете алады. 1999 жылдың қыркүйек айында 29 сиырдың өліміне байланысты жүргізілген терең зерттеу көрсетті, солтүстік-батыс жақтағы тұрғын ауданында газ концентрациясы жерден 1,5 метр биіктікте кейде еңбек гигиенасының 0,5% шегінен асып кеткен. 2001 жылдың қазан айында ұқсас жағдайда сегіз қой қырылды.