Кіріспе

Anzio (['ænzio], сондай-ақ /US/'ɑːntsiːoʊ/, ˈantsjo) – Италияның Лацио теңіз жағалауы аймағындағы қала және коммуна, Римнің оңтүстігінде орналасқан. Теңіз портымен танымал, ол балық аулау порты және Понца, Палмарола және Вентотен Понтин аралдарына паромдар мен гидропландардың жүріс нүктесі болып табылады. Қаланың зор тарихи маңызы бар, себебі ол Екінші дүниежүзілік соғыстың Италия кампаниясы кезінде одақтастардың маңызды десанты болған «Шингл» операциясының орны.

Антиумның мұрасы

Анционың символы – құдай Фортуна, оның ежелгі Антиумда құрметтелеуіне байланысты, Антиумның аумағы Анционың өте маңызды бөлігін құрайды; сондықтан ол ежелгі қаланың мұрасын археологиялық тұрғыдан сақтайды: Антиумның қонысы ғасырлар бойы қазіргі Анцио (Анцио шаңырағы) аумағында болған. Рим дәуірінде Антиум аумағы қазіргі Анцио мен жақын орналасқан Неттуноға толығымен сәйкес келді. Орта ғасырларда Антиум Неттуноның пайдасына тастап кетілді, ол ежелгі қоныстың мұрасын сақтап қалды. Апостолдық палата үшін Монсеньор Бартоломео Чезиге Анционың құрылыс мұрасын қорғау үшін шаралар қабылдау туралы нұсқау берді. Бір ғасырдан кейін, он жетінші ғасырдың соңғы онжылдығында, Папа Иннокентий XII-нің қалауымен порт қайта салынды, бұл аймақта айтарлықтай экономикалық жаңаруға алып келді, ол сегізінші ғасырда да жалғасты. XVII ғасырдың соңында Иннокентий XII және Климент XI порты қалпына келтірді, бірақ бұл Неронның римдік портының бұрынғы орнында емес, оның шығысында, шығысқа қарай ашылған жерде болды, бұл қателік оның жиі толып кетуіне себеп болды; оның тереңдігі шамамен теңіз Анциода сәл кіріп келеді, бірақ солтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырымда бұрынғы римдік жағалау сызығы енді құрлыққа қарай жылған (Тибрді қараңыз). Жаңа порт 1700 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін ауыл пайда болып, дами бастады, римдік аристократия бұл аймақты жақсы көріп, қоныстанды. 1925 жылы Анцио телекоммуникациялық революцияның маңызды орталықтарының біріне айналды. 1925 жылдың 16 наурызында Анциода су асты телеграф кабелінің «станциясы» ашылды, бұл Анциодан Нью-Йоркке тікелей қосылған алғашқы телекоммуникациялық кабель болды. Одан кейін салынған су асты телеграф кабелі Анциодағы осы «станция» арқылы Италияны Аргентинамен, Бразилиямен және Уругваймен байланыстырды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылдан 1945 жылға дейін Анцио Неттуномен бірігіп, бір коммунаны құрады: Неттуния. Анцио мен Неттуно Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас күштердің шабуыл жасаған жері және одан кейін болған Анцио шайқасымен де танымал. Мұнда Ұлтақ Достастығының Анцио соғыс зираты мен Бич-Хед соғыс зираты орналасқан. 1944 жылдың ақпан айында американдық әскерлер (АҚШ-тың 5-ші армиясы) Поццоли үңгірлерінде бір апта бойы немістермен қоршалып, ауыр шығынға ұшырады. Осы оқиғалар негізінде «Анцио» (1968, режиссері Эдвард Дмитрік) атты фильм түсірілді, онда Роберт Митчем басты рөлде ойнады, ал сценарий Уинфорд Вон Томас кітабына сүйенді. 1944 жылдың 18 ақпанында Анцио жағалауында британдық жеңіл крейсер екі торпеданың шабуылына ұшырап, 417 экипаж мүшесі қаза болды. Сол аймақта британдық армияның лейтенанты Эрик Флетчер Уотерс 8-ші батальонның құрамында шайқаста қаза тапты. Ол Анциода шамамен алты апта бойы соғысқан 56-шы (Лондондық) жаяу әскер дивизиясының 167-ші (Лондондық) жаяу әскер бригадасының мүшесі болды. Оның ұлы Роджер Уотерс прогрессивті рок-тобы Pink Floyd-тың бас гитаристі және негізгі лириктерінің бірі болды. Оның құрметіне Роджер Уотерс Эрик Уотерстің анасының бойжеткен кезіндегі тегімен аталған «Флетчердің ескерткіш үйі» әнін жазды. (Сондай-ақ «Айғырлар қашан бостандыққа шықты?» деген мақаланы қараңыз.)

Соғыстан кейінгі

1948 жылдың 14 қыркүйегінде қалаға су айдыны келді, ол жылжымалы үйді лақтырып жіберді және бір көлікті ағашқа "қатты" ұрып жіберді. Бұл торнадо Еуропалық қатты дауылдар зертханасынан ресми баға алмаған, алайда La Stampa газеті оны "өте күшті" деп жазды. La Stampa хабарлауынша, ағаштан және кірпіштен салынған бір үй толығымен қирады, он үйдің шатыры түсіп кетті, ал шамамен 50 ірі қарағай ағашы түбімен жұлынып кетті. Торнадо бірнеше миллион лиралық зиян келтірді.

Негізгі көрікті жерлер

Жағалау бойында римдік виллалардың көптеген қалдықтары сақталған. Олардың бірі – Domus Neroniana, Неронның резиденциясы ретінде табылған (кейін вилла Домициан, Адриан және Септимий Северус тарапынан кеңейтілген); сол жерде-ақ ("Юлий әулетіне тиесілі бір немесе бірнеше вилла"). Цицерон вилласының қираған қалдықтары да бар. Анцио қаласында Коммуналдық зират пен Бичхед мұражайының жанында орналасқан Анцио соғыс зираты табылады. Бич-Хед соғыс зираты No207 тас жолымен солтүстікке қарай 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Жақын жердегі Неттунода Сицилия-Рим американдық зираты мен ескерткіші бар. Қаланың солтүстігінде күкірт бұлақтары мен ортағасырлық мұнарасы бар WWF паркі орналасқан, ол Tor Caldara деп аталады. Нерон вилласының қираған қалдықтарының жанында, жағажайға жақын көрнекті жерде 1930-33 жылдары салынған, Флорестано Ди Фаустоның ең маңызды туындыларының бірі – Италия армиясының әскери емдеу орталығы орналасқан. Жағалаудың барлық бөлігінде көптеген жағажайлар мен демалыс орындары, соның ішінде қонақүйлер мен Анцио портының танымал балық ресторандары бар. Бұл қалада бір кезде Paradiso sul mare деп аталған казино болған, ол қазір жұмыс істемейді және қазір мәдени шаралар өткізіледі. Анционың оңтүстік бөлігінде, Неттуномен шекараға жақын жерде итальяндық модерн стиліндегі көптеген үйлер сақталған.

Көлік

Қала Нетуненсе (SS207), Ардеатина (SS601) тас жолдарымен және Анционы Рим Терминимен шамамен 1 сағатта байланыстыратын Рома Нетуно темір жолы арқылы Риммен байланысты. Темір жол желісі сонымен қатар Падильоне, Лидо ди Лавинио, Вилла Клаудия, Маречиаро, Анцио Колония станцияларында да тоқтайды. Паромдар мен гидрофойлдар Анционы Понцамен байланыстырады.