Британдық фунт стерлинг монетасының сипаттамасы

Кіріспе

Британдық монета, фунт стерлингінің номиналы

Британдық бір фунт (£1) монетасы – фунт стерлингінің номиналы. Оның бет жағында латын тілінде "ELIZABETH II D G REG (Dei Gratia Regina) F D (Fidei defensor)" деген жазу бар, яғни "Елизавета II, Құдайдың құрметімен, Королева, Иманның қорғаушысы". Монета 1983 жылғы 21 сәуірде тұңғыш рет шығарылғаннан бері Королева Елизавета II-нің профилі бейнеленген. Королеваның төрт түрлі портреті пайдаланылды, соңғы дизайнын 2015 жылы Джоди Кларк жасады. Қазіргі 12 қырлы монетаның арт жағында Ұлыбританияның төрт құрамының әрқайсысын көрсететін төрт белгі бейнеленген: ағылшын раушаны, Уэльстің порсасы, шотландтың қызылқияғы және Солтүстік Ирландияның үш жапырақты қызыл гүл, сондай-ақ екі немесе үш емен жапырағы – бес тармақты сабақтан шыққан. 2022 жылдың мамырында Корольдік монета соғу орталығы кениялық суретші Майкл Армитаж 2023 жылы шығарылатын және "21 ғасырдағы Ұлыбритания тарихын" көрсететін жаңа 1 фунт монетасын жасап жатқанын хабарлады. Алғашқы дөңгелек 1 фунт монетасы Англия Банкінің 1 фунттық банкнотына орны ауыстырды, ол 1984 жылдың соңында шығарылмай қалды және 1988 жылдың 11 наурызында айналымнан алынды, бірақ барлық ағылшын банкноттары сияқты Банктің кеңселерінде әлі де төлеуге болады. Бір фунттық банкноттар Джерси, Гернси және Мэн аралында, сондай-ақ Шотландия Корольдік банкі арқылы шығарылады, бірақ фунт монетасы одан әлдеқайда көп қолданылады. 2017 жылдың 28 наурызында жаңа, он екі қырлы (12 қырлы) монета дизайны енгізілді және бір фунт монетасының жаңа және ескі үлгілері 2017 жылдың 15 қазанында ескі үлгі айналымнан алынғанға дейін бірге қолданылды. Осы күннен бастап ескі монетаны тек банктерде төлеуге болады, бірақ кейбір сауда орындары оны шектеулі уақытқа дейін қабылдауды жалғастыратынын мәлімдеді және ол Мэн аралында қолданыста болды. Монетаны қайта жасаудың басты мақсаты – жалған ақшаға қарсы күресу. 2014 жылдың наурыз айына қарай айналымда 1,553 миллион түпнұсқа никель-латунь монетасы болды, оның ішінде Корольдік монета соғу орталығы 2014 жылы 3%-дан астам жалған деп есептеді. Жаңа монета, керісінше, қазіргі 2 фунт монетасы сияқты екі металдан жасалған және "iSIS" (Integrated Secure Identification Systems) деп аталатын жасырын қауіпсіздік мүмкіндігіне ие. Қазіргі 12 қырлы фунт монеталары қарызды өтеу үшін ұсынылған кез келген сомаға заңды төлем құралы болып табылады; алайда, монетаның заңды төлем құралы мәртебесі күнделікті операцияларда көбінесе маңызды емес.

The British one pound (£1) coin is a denomination of sterling coinage. Its obverse bears the Latin engraving ELIZABETH II D G REG (Dei Gratia Regina) F D (Fidei defensor) meaning, 'Elizabeth II, by the grace of God, Queen, Defender of the Faith'. It has featured the profile of Queen Elizabeth II since the original coin's introduction on 21 April 1983. Four different portraits of the Queen have been used, with the latest design by Jody Clark being introduced in 2015. The design on the reverse side of the current, 12 sided coin features four emblems to represent each of the nations of the United Kingdom — the English rose, the leek for Wales, the Scottish thistle, and the shamrock for Northern Ireland, also two or three oak leaves — emerging from a single 5 branched stem within a crown. In May 2022 the Royal Mint announced that the Kenyan born artist Michael Armitage is designing a new £1 coin which will be issued in 2023 and will celebrate the "history of the UK in the 21st century". The original, round £1 coin replaced the Bank of England £1 note, which ceased to be issued at the end of 1984 and was removed from circulation on 11 March 1988, though still redeemable at the Bank's offices, like all English banknotes. One pound notes continue to be issued in Jersey, Guernsey and the Isle of Man, and by the Royal Bank of Scotland, but the pound coin is much more widely used. A new, dodecagonal (12 sided) design of coin was introduced on 28 March 2017 and both new and old versions of the one pound coin circulated together until the older design was withdrawn from circulation on 15 October 2017. After that date, the older coin could only be redeemed at banks, although some retailers announced they would continue to accept it for a limited time, and they remained in use in the Isle of Man. The main purpose of redesigning the coin was to combat counterfeiting. As of March 2014 there were an estimated 1,553 million of the original nickel brass coins in circulation, of which the Royal Mint estimated in 2014 that just over 3% were counterfeit. The new coin, in contrast, is bimetallic like the current £2 coin, and features an undisclosed hidden security feature called "iSIS" (Integrated Secure Identification Systems). The current 12 sided pound coins are legal tender to any amount when offered in repayment of a debt; however, the coin's legal tender status is not normally relevant for everyday transactions.

Жалған жасау

Дөңгелек фунт қолданылған соңғы жылдары Корольдік монета жасау орталығы жүргізген сараптамалар айналымдағы жалған 1 фунт монеталардың пайызын бағалады. 2013 жылы бұл көрсеткіш 3,04% деп есептелді, бұл 2,74%-дан жоғары. Нақты деректер әдетте келесі жылы жарияланды; 2008 жылы (2009 жылы хабарланғандай) жалған монеталардың ең көп саны Солтүстік Ирландияда (3,6%) және Оңтүстік-Шығыс Англия мен Лондонда (2,97%) тіркелді, ал ең азы Солтүстік-Батыс Англияда болды. 2009 жылы монетаны тексерумен айналысатын компаниялар нақты көрсеткіш Монета жасау орталығының бағалауынан екі есе көп екенін болжады, бұл Монета жасау орталығы монетаға деген сенімді қырқыратпау үшін деректерді төмендеткенін көрсетеді. Жалған валютаны білгенімен айналымға салу заңсыз; ресми кеңес бойынша оны полицияға тапсыру керек, қайдан алғаныңызды хабарлап, олар оны сақтап тергеу жүргізеді. Бір мақалада: «Жалған монеталардың құны жоқ болғандықтан, оларға тіпті көз салмайынша жақсырақ» делінген. Кейбір жалған монеталар автоматтандырылған құралдармен табылса, ал кейбіреулерін анықтау үшін сарапшылардың көзімен тексеру қажет болды. 2010 жылдың шілдесінде Корольдік монета жасау орталығы жалғандықтардың салдарынан 1 фунт монеталарды жаңа үлгімен алмастыруды қарастыруы мүмкін деген болжамнан кейін, букмекерлік компания Paddy Power 6/4 (4 фунт салып, 6 фунт ұту, сондай-ақ 4 фунт салынған соманы қайтару; ондық коэффициенті 2,5) тікелей ставкасын ұсынды, 1 фунт монета айналымнан алынады деген болжамға. Кейбір жалған монеталардың сапасы нашар болды және оларды оңай анықтауға болады (беті нашар анықталған, күрделі бөлшектері жоқ, жиектеріндегі ойықтар мен белгілері дұрыс емес). Көптеген жақсы жалған монеталарды аверс пен реверстің бағытын салыстыру арқылы анықтауға болады – олар заманауи Ұлыбритания монеталарында сәйкес келуі керек, бірақ 1 фунт монетаның жалған үлгілерінде көбінесе сәйкес келмейтін. Дұрыс жасалған жиектері бар дөңгелек фунттарды жасау қиын болды; ойықтар көбінесе толық емес немесе нашар болды, ал жазу (әдетте "DECUS ET TUTAMEN") кейде нашар сапалы немесе дұрыс емес шрифтпен жазылған. 2009 жылғы сараптама бойынша, қолма-қол ақша орталықтарында табылған жалған 1 фунт монеталардың 99% никельді латуньдан жасалған, олардың үштен бірінде қорғасын бар, ал бестен бірі Корольдік монета жасау орталығы қолданатын қоспаға ұқсас болды. Қалған 1% қарапайым мыс-латуньдан, қорғасыннан немесе қалайыдан немесе олардың қоспасынан жасалған. Қорғасыннан немесе қалайыдан жасалғандары алтын түстес жабынмен жабылуы мүмкін; салмағын арттыру үшін металл ұнтағы бар акрил пластигінен жасалған жалған монеталар да кездеседі, ең ертесі 2016 жылға дейін датырады. Жаңа монетаның пішіні 12 қырлы, ондық жүйеге дейінгі латунь үш пени монетасына ұқсас; оның мөлшері бұрынғы 1 фунт монетасымен шамамен бірдей және көптеген 2 фунт монеталар сияқты екі металлдан жасалған. Жаңа үлгі жалған монета жасауды қиындатуға арналған, сонымен қатар "iSIS" (Integrated Secure Identification Systems) деп аталатын жасырын қауіпсіздік ерекшелігі бар, бұл монетаның беткі жағындағы металл қабатына енгізілген код деп есептеледі және оны ультракүлгін сәулелердің белгілі бір толқын ұзындығында ғана көруге болады. Қазіргі екі фунт монеталар (кейбір сирек шығарылған мерейтойлық монеталарды қоспағанда) екі металлдан жасалғандықтан дөңгелек фунтқа қарағанда жалғандау қиын. Мұндай жалған монеталарды түсі бойынша оңай анықтауға болады.

During later years of the round pound's use, Royal Mint surveys estimated the proportion of counterfeit £1 coins in circulation. This was estimated at 3.04% in 2013, a rise from 2.74%. Figures were generally reported in the following year; in 2008 (as reported in 2009), the highest levels of counterfeits were in Northern Ireland (3.6%) and South East England and London (2.97%), with the lowest being in North West England. Coin testing companies estimated in 2009 that the actual figure was about twice the Mint's estimate, suggesting that the Mint was underplaying the figures so as not to undermine confidence in the coin. It is illegal to pass on counterfeit currency knowingly; the official advice is to hand it in, with details of where received, to the police, who will retain it and investigate. One article suggested that "given that fake coins are worthless, you will almost certainly be better off not even looking". Some of the counterfeits were found by automated machinery, others could be detected only by expert visual inspection. In July 2010, following speculation that the Royal Mint would have to consider replacing £1 coins with a new design because of the fakes, bookmakers Paddy Power offered odds of 6/4 (bet £4 to win £6, plus the £4 stake back; decimal odds of 2.5), that the £1 coin would be removed from circulation. Some counterfeits were of poor quality, with obviously visible differences (less sharply defined, lacking intricate details, edge milling and markings visibly wrong). Many better counterfeits can be detected by comparing the orientation of the obverse and reverse—they should match in genuine modern UK coins, but very often did not in counterfeit round £1. It was difficult to manufacture round pounds with properly produced edges; the milling (grooves) was often incomplete or poor and the inscription (often "DECUS ET TUTAMEN") sometimes poorly produced or in the wrong typeface. In a 2009 survey, 99% of fake £1 coins found in cash centres were made of a nickel brass, of which three fifths contained some lead and a fifth were of a very similar alloy to that used by the Royal Mint. The remaining 1% were made of simple copper zinc brass, or lead or tin, or both. Those made of lead or tin may have a gold coloured coating; counterfeits made of acrylic plastic containing metal powder to increase weight were occasionally found. the earliest dated as 2016. The coin has a 12 edged shape, similar to the pre decimal brass threepence coin; it has roughly the same size as the previous £1 coin, and is bi metallic like most £2 coins. The new design is intended to make counterfeiting more difficult, and also has an undisclosed hidden security feature called "iSIS" (Integrated Secure Identification Systems), thought to be a code embedded in the top layer of metal on the obverse of the coin, visible only under a specific wavelength of ultraviolet light. Current two pound coins, being bi metallic (excluding some rarely tendered commemorative issues), remain harder to counterfeit than the round pound was; such counterfeits would often easily seen to have wrong colours.

Айналымға енгізілген басқа фунт монеталары

Дөңгелек фунт қолданыста болған кезде, басқа монеталар да айналысқа түсті, бірақ олар Ұлыбританияда заңды төлем құралы болмады. Олар – Британдық Корона тәуелділіктерінің, Гибралтардың және Ұлыбританияның Оңтүстік Атлантика теңізіндегі шетелдік аумақтарының 1 фунттық монеталары еді. Бұл аумақтардың көптеген монеталары, барлық номиналдары бойынша, Ұлыбританиядағы әрідес монеталармен бірдей өлшемде және құрамында болды, сондай-ақ олардың көпшілігі Ұлыбритания монархының бірдей суретін бейнеледі. Ұлыбритания дөңгелек фунт монеталарын алмастырғаннан кейін, бұл аумақтар дереу алмастыруға асықпады. Гибралтар мен Мэн аралы өздерінің дөңгелек фунт монеталарын заңды төлем құралы ретінде пайдалануды жалғастырды, сонымен қатар Ұлыбританияның жаңа фунт монеталарын да қолданды. Ал қалған аумақтар дөңгелек фунттарын алмастырмай алып қойды.

Бастапқы

Coincraft's Standard Catalogue English & UK Coins 1066 to Date, Ричард Лобел, Coincraft. Coincraft стандартты каталогы – ағылшын және Ұлыбритания монеталары, 1066 жылдан бүгінгі күнге дейін, Ричард Лобел, Coincraft.