Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Принстон» жеңіл авиатасымалдағышы

Кіріспе

Independence класты жеңіл авиациялық тасымалдаушы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің төртінші USS Princeton (CVL 23) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитында қызмет еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жеңіл авиациялық тасымалдаушысы. 1942 жылы суға түсіріліп, 1944 жылы Лейте шығанағы шайқасында жоғалған.

Құрылыс және іске қосу

Кеме 1941 жылғы 2 маусымда Нью-Йорк кеме құрылысы корпорациясымен, Нью-Джерси штатының Камден қаласында "Таллахасси" (CL 61) деп салынды. 1942 жылғы 16 ақпанда "Independence" класындағы CV 23 жеңіл ұшақ тасымалдаушысы ретінде қайта жіктелді, 1942 жылғы 31 наурызда "Принстон" деп аталды, 1942 жылғы 18 қазанда "Margaret Dodds" (Принстон университетінің президенті Харольд Доддстың әйелі) демеушілігімен суға түсірілді және 1943 жылғы 25 ақпанда Филадельфияда капитан Джордж Р. Хендерсоннің басқаруымен қолданысқа кірді. Кариб теңізінде сынақтан өткеннен кейін және 1943 жылғы 15 шілдеде CVL 23 ретінде қайта жіктелгеннен кейін "Принстон", 23-авиациялық тобымен бірге Тынық мұхитына бет бұрды. 9 тамызда Перл-Харборға жетіп, 25 тамызда TF 11 тобымен бірге Бейкер аралына жол тартты. Ол TG 11.2 флагманы ретінде қызмет етті және аралды басып алу кезінде, сондай-ақ 1–14 қыркүйекте әуежай құрылысы кезінде әуеден қорғаныс қамтамасыз етті. Осы уақыт ішінде оның ұшақтары жапондық "Эмили" барлау ұшақтарын түсірді және, ең бастысы, флотқа олардың суреттерін ұсынды. Крейсерлер мен эсминецтер көмекке келді. "Ирвин" жақындап, ангар палубасының алдыңғы бөлігіндегі өртті сөндіруге тырысты. "Бирмингем" крейсері ең үлкен кеме болғандықтан, өрт сөндіруде жетекші рөл атқарды. Операция кезінде "Принстон" көмектесуші кемелерге соқтығысып, зақымданады. Тасымалдаушыны құтқару жұмыстары жалғасты, бірақ 16:00-ге қарай өрт бақылаудан шықты. Қалған қызметкерлер эвакуацияланды, ал 17:06-дан кейін "Ирвин" өртенген корпусты торпедамен атқылауды бастады. Алайда, "Ирвин" торпедалардың істен шығуына байланысты (оның торпедалық түтікшелері "Принстонмен" соқтығысу кезінде зақымдалған болуы мүмкін) бұл әрекеттен бас тартты, нәтижесінде торпедалар кері оралып, дерлік өзіне тиіп кетті. "Рено" 17:46-да "Принстонды" суға батыру міндетін өз мойнына алды. "Принстонға" көмектесу кезінде үш кеме көбінесе жеңіл зақымдар алды: "Бирмингем": үстіңгі бөлігіне ауыр зақым келді, екі 5 дюймдік, екі 40 мм және екі 20 мм зениттік қаруы жоғалды. "Бирмингемдегі" аман қалғандардың айтуынша, крейсер жөндеуге портқа келгенде, кемені жөндеуден бұрын тазалауға шақырылған азаматтық жұмысшылар шіріген ет иісіне байланысты жұмыс істеуден бас тартқан, сондықтан теңізшілер бұл жұмысты өз мойнына алған. "Принстонның" бас офицері, командир Джозеф Натаниел Мерфи, командалық міндетті өз мойнына алып, кемені құтқару және экипажды қауіпсіз жерге жеткізу үшін тырашаңдық күш жұмсағаны үшін Әскери-теңіз кресімен марапатталды.

The ship was laid down as the Tallahassee (CL 61) by the New York Shipbuilding Corporation, Camden, New Jersey, 2 June 1941. She was reclassified as the Independence class light aircraft carrier CV 23 on 16 February 1942, renamed Princeton 31 March 1942, launched 18 October 1942, sponsored by Margaret Dodds (wife of Princeton University president Harold Dodds), and commissioned at Philadelphia 25 February 1943, Capt. George R. Henderson in command. Following shakedown in the Caribbean, and reclassification to CVL 23 on 15 July 1943, Princeton, with Air Group 23 embarked, got underway for the Pacific. Arriving at Pearl Harbor 9 August, she sortied with TF 11 on 25 August and headed for Baker Island. There she served as flagship, TG 11.2 and provided air cover during the occupation of the island and the construction of an airfield there, 1–14 September. During that time her planes downed Japanese Emily reconnaissance planes and, more importantly, furnished the fleet with photographs of them. Cruisers and destroyers came alongside to render assistance. Irwin approached and attempted to fight the fire in the forward section of the hangar deck. The cruiser Birmingham, being the largest ship, took the lead role in fire fighting. During the operation, Princeton collided with and damaged the assisting ships. Efforts to save the carrier continued, but by 16:00, the fires were out of control. The remaining personnel were evacuated, and shortly after 17:06, Irwin commenced firing torpedoes at the burning hulk. However, Irwin abandoned this effort due to torpedo malfunctions (her torpedo tubes possibly damaged in the collision with Princeton) that caused her torpedoes to circle back and almost hit her. Reno, at 17:46, took over the task of scuttling Princeton. Three other ships were more lightly damaged while assisting Princeton:

Birmingham: heavy topside damage, two 5 in., two 40 mm and two 20 mm guns lost. According to a second hand account told by a Birmingham survivor, when the cruiser returned to port for repairs, the civilian workers brought in to clean up the ship before repairs allegedly refused to do the job due to the stench of rotting flesh, so naval enlisted men took over the job. Princetons executive officer Cdr. Joseph Nathaniel Murphy who assumed command was later awarded the Navy Cross for his tireless effort to save the ship and get the crew to safety.

Мұра

Принстон Екінші дүниежүзілік соғыста тоғыз шайқас жұлдызына ие болды.