Кіріспе

Католик шіркеуінің басшысы 417-418 жылдар аралығында. Папа Зосим 417 жылдың 18 наурызынан бастап 418 жылдың 26 желтоқсанында қайтыс болғанға дейін Рим епископы болды. Ол Калабрияның Месорака қаласында дүниеге келген. Зосим Галлиядағы Арль епархиясының Вена епархиясына қатысты ұзаққа созылған дауға белсенді түрде араласты, біріншісінің құзырына басымдық беріп, шешімді қабылдады, бірақ дауды толығымен шеше алмады. Оның шаршаңқы мінезі Галлия, Африка және Италияда, соның ішінде Римде болған барлық дауларға әсер етті, оның өлімінен кейін дін қызметкерлері арасында үлкен дау туды.

Отбасылық негіздер

Liber Pontificalis-ке сәйкес, Зосим грек және оның әкесінің аты Абрамиус еді. Тарихшы Адольф фон Харнак мұнан отбасы еврей тегінен шыққан деген қорытынды жасады, бірақ Луи Дюшене бұл пікірмен келіспеді.

Паптық билігі

Зосим 417 жылдың 18 наурызында Рим епископы болып киеленді. Бұл мерекеге Арль епискобы Патрокл қатысты, ол Констанций III билігінен қуылған Арль епискобы Герос орнына осы лауазымға көтерілген еді. Патрокл жаңа папаға ешқашан сенім артпады; 22 наурызда ол Виенненс және Нарбоненс I және II галл провинцияларының барлық епископтарына митрополиттік құқықтарды берген папалық хат алды. Одан әрі, ол бүкіл Галлия үшін папалық викарий болып тағайындалды, ал галл шіркеу қызметкерлері Патроклдан анықтама алмай Римге баруға құқылы болмады. 400 жылы Арль, Галлия азаматтық епархиясының бас үкіметтік шенеунігі "Префектус Преторио Галлиарум" резиденциясы ретінде Трирдің орнын басты. Командир Константиннің қолдауына ие болған Патрокл, бұл мүмкіндікті Зосимді өз ойларына көндіріп, жоғарыда аталған билікті иелену үшін пайдаланды. Вена, Нарбонна және Марсель епископтары Арль кафедрасының мәртебесін өздерінің құқықтарын бұзу деп есептеді және Зосимге қарсылық білдіріп, бірнеше хат жазды. Алайда, бұл дау Рим папасы Лео I-нің понтификатына дейін шешілмеді.

Пелагиандыққа қарсы тұру

Пелагиандық көзқарасты қолдаушы, бұрынғы папа Иннокентий I-нің үкімімен айыпталып сотталған Целестий Константинопольден қуылғаннан кейін жаңа пападан дұға тілеу үшін Римге келді. 418 жылдың жазында Зосим Климент базиликасында рим дін қызметкерлерінің кеңесін өткізді, ал Целестий оның алдында пайда болды. 411 жылы Карфагенде Целестийді айыптаған Миландық диякон Полиний жасаған ұсыныстар оған ұсынылды. Целестий бұл ұсыныстарды қабылдаудан бас тартты, сонымен бірге папа Иннокентийдің хаттарында баяндалған доктринаны қабылдағанын және имандылық білдіргенін мәлімдеді. Папа Зосим Целестийдің мінез-құлқына ықпал етті, ол Иннокентий тарапынан жоққа шығарылған жалған доктринаны ұстанып отырғаны белгісіз екенін айтты, сондықтан Зосим африкалық епископтардың Целестийге қарсы әрекеттерін тым асығыс деп санады. Ол осыған байланысты Африка провинциясының епископтарына дереу хат жазып, Целестийге қарсы дәлелдері барларды екі ай ішінде Римге келуге шақырды. Пелагийден имандылық білдіруін және ерік бостандығы туралы жаңа трактатты алғаннан кейін Зосим рим дін қызметкерлерінің жаңа синодын өткізді, оның алдында осы екі жазба оқылды. Кеңес бұл мәлімдемелерді дұрыс деп тапты, ал Зосим Африка епископтарына тағы да хат жазып, Пелагийді қорғады және оны айыптаушыларды, соның ішінде Галлия епископтары Геро мен Лазарды айыптады. Карфаген архиепископы Аврелий жылдам синод шақырды, ол Зосимге жауап ретінде папаның еретиктердің алдауына іліккенін жазды. Өз жауабында Зосим ешқандай нақты шешім қабылдамағанын және африкалық епископтармен кеңеспей ештеңе шешкісі келмейтінін мәлімдеді. Африка кеңесінің 1 мамыр 418 күні папаға жазған жаңа синодтық хатынан және император Гонорийдің пелагиандарға қарсы қабылдаған шараларынан кейін Зосим өзінің «Трактариясын» жариялады, онда пелагиандық және оның авторлары соңынан айыпталып сотталды. Одан кейін Зосим африкалық епископтармен Рим тақтысына шағымдануға тыйым салынған дін қызметкерлерінің құқығы туралы дауға қатысты. Сиккалық дін қызметкері Апиарий өзінің қылмыстары үшін епископтан айырылғаннан кейін Африкадағы әдеттегі, бірақ нақты белгіленген шағымдану тәртібін ескермейтін папаға тікелей шағымданды. Папа бұл шағымды дереу қабылдап, мәселені тергеу үшін Африкаға өкілетті өкілдерін жіберді. Басқа, мүмкін, ақылды жолы Апиарийдың ісін Африкадағы әдеттегі шағымдану процедурасына бірінші болып жіберу болар еді. Зосим содан кейін Никеяның бірінші кеңесінің канонына негізделген қателік жасады, бірақ шындығында ол Сардика кеңесінің каноны болды. Рим қолжазбаларында Сардика канондары Никея канондарынан кейін бірден, жеке атаусыз келді, ал африкалық қолжазбаларда тек Никеяның шынайы канондары болды, сондықтан Зосим сілтеме жасаған канон Никея канондарының африкалық көшірмелерінде болмады. Бұл қателік Зосимнің қайтысынан кейін де жалғасқан шағым бойынша үлкен келіспеушілікке себеп болды.

Мұра

Рим папасының бұрын айтылған жазбаларынан өзге, Африкадағы Византия провинциясының епископтарына, қуылған епископқа қатысты, сондай-ақ Галлия және Испания епископтарына Присциллиандық және дін қызметкерлерінің әртүрлі шендеріне орналасу мәселелері бойынша басқа хаттар да сақталған. Liber Pontificalis Зосимустың диякондардың манипула киюі және елді мекендердегі шіркеулерде Пасха шамдарын қадірлеу туралы қаулыларын, сондай-ақ дін қызметкерлеріне таверналарға баруды тиым салатын қаулыны жатқызады. Зосим қала қабырғасының сыртындағы Әулие Лаврентий базиликасына жерленді.