1950-60 жылдарғы гомофил қозғалысы

Кіріспе

1950-60 жылдардағы ЛГБТ ұйымдарының жиынтық атауы – Гомофильдік қозғалыс. Бұл 1950-1960 жылдар аралығында әлем бойынша сексуалдық азшылықтарды қолдаған және олардың мүдделерін қорғайтын негізгі ұйымдар мен басылымдарды біріктіретін жиынтық атау. Атау гомофиль терминінен шыққан, ол осы ұйымдар тарапынан кеңінен қолданылған. Осы ұйымдардың кейбіреулері бұрынғы және кейінгі ЛГБТ ұйымдарымен салыстырғанда көбінесе сақтық танытқан. АҚШ-та гомофильдік ұйымдардың жалпыұлттық коалициясы 1969 жылғы Стоунволл көтерілісінен кейін радикалды көзқарастағы жас мүшелермен ескі мүшелердің арасындағы қайшылықтар нәтижесінде таратылды.

Тарих

1950-1960 жылдары гомосексуалдық ұйымдар мен басылымдар "гомофиль" терминін жиі қолданды, қазір олар гомофиль қозғалысы ретінде белгілі. ХХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басында гомосексуалдардың құқықтарын қорғау қозғалысы қол жеткізген жетістіктерден кейін, 1920 және 30-жылдардағы гей субмәдениеттері Еуропаны қамтыған соғыс кезінде үнсіз қалды. Германия осындай қозғалыстардың (Ғылыми гуманитарлық комитет) және белсенділердің (Магнус Хиршфельд, Эрнст Бурхард, Карл Генрих Ульрихс немесе Макс Спор) отаны болды, бірақ нацистік Германияда гей әдебиеттері өртеліп, гей ұйымдары таратылды және көптеген гейлер концлагерьлерге қамалды. Швейцарияның Der Kreis ("шеңбер") журналы нацистік дәуірде Еуропадағы жалғыз гомосексуалдық басылым болды. Der Kreis-ті Анна Вок, ал кейінірек Карл Майер редакциялады; топ 1930 жылдары бірте-бірте әйелдер басымдылығынан еркектер басымдылығына ауысты, сонымен бірге журналдың тоны да аз күресшіл болды. Соғыстан кейін ұйымдар қайта құрыла бастады, мысалы 1946 жылы Голландияның COC. Басқа, жаңа ұйымдар пайда болды, соның ішінде Forbundet af 1948 ("1948 лигасы"), Данияда Аксель Акзил құрған, Хельмер Фогедгаард 1949 жылдың қаңтарынан бастап 1953 жылға дейін Vennen (Дос) деп аталатын журнал шығарды. Фогедгаард "Гомофилос" псевдонимін пайдаланып, 1950 жылдың мамыр айында "гомофиль" ұғымын енгізді, бұл сөзді бірнеше ай бұрын Голландиялық COC негізін қалаушылардың бірі ұсынғанын білмеді. Бұл сөз соғыстан кейінгі жаңа қозғалыстың мүшелері арасында тез тарады, олар жыныстық қатынастан гөрі қарым-қатынастарының құрметті романтикалық жағын ерекше атап өтті. 1948 жылы Forbundet af-тің швед филиалы 1949 жылы, ал 1950 жылы Норвегия филиалы құрылды. Швед ұйымы 1950 жылы Аллан Хеллман бастаған Riksförbundet för sexuellt likaberättigande (RFSL, "Жыныстық теңдік федерациясы") атауымен тәуелсіз болды. Сол жылы АҚШ-та Mattachine Society құрылды, ал көп ұзамай ONE, Inc. (1952) және Daughters of Bilitis (1955) сияқты басқа ұйымдар пайда болды. 1954 жылы ONE журналының ай сайынғы сатылымы 16000-ға жетті. Басқа жерлерде гомофильдік ұйымдар арасында Францияда Аркадия (1954) және британдық гомосексуалистік құқық реформасы қоғамы (1958-жылы құрылған) бар. Бұл топтар, әдетте, ЛГБТ қозғалыстарымен салыстырғанда, саяси тұрғыдан сақтықпен әрекет еткен деп саналады. Тарихшы Майкл Сибалис француз гомофильдік тобы Аркадияның сенімі туралы былай дейді: "гомофильдерге деген жауыздық олардың әдепсіз және еркек-еркек қатынас жасауынан туындаған; гомофилдер өздерін ақылды, қадірлі, ізгі және құрметке лайық деп таныту арқылы қоғам мен биліктің жақсы пікірін жеңеді". Алайда, аз адам ашық сөйлеуге дайын болса да, олар қатты қуғын-сүргінге ұшыраған, ал американдық коммунист Гарри Хей сияқты гомофильдер қозғалысының кейбір тұлғалары одан да радикалды болды. 1951 жылы Голландиялық COC президенті мен вице-президенті Еуропалық гомофильдік топтардың халықаралық конгресін бастады, нәтижесінде Халықаралық жыныстық теңдік комитеті (ICSE) құрылды. ICSE басқа топтармен қатар 1948 жылғы Forbundet (Скандинавия), Riksförbundet för Sexuellt Likaberättigande (Швеция), Arcadie (Франция), Der Kreis (Швейцария) және кейінірек ONE (АҚШ) топтарын біріктірді. Тарихшы Лейла Рупп ICSE-ді трансұлттық ұйымдастырудың классикалық мысалы ретінде сипаттайды; "Ол ұлттық шекаралар арқылы желі құрды, трансұлттық гомофильдік жеке басын дамытты және заңдар мен саналарды өзгертуге арналған белсенділікпен айналысты". Алайда, ICSE кездесулерге қатысудың төмендігі, белсенді көшбасшылардың жоқтығы және мүшелердің жарналарды төлемеуі салдарынан 1960 жылдардың басында өмір сүре алмады. 1960 жылдардың басында АҚШ-тағы лесбиян, гей, бисексуал және трансгендерлер көбірек көрінетін қауымдастықтар құрып жатты, бұл американдық гомофильдік топтардың саяси стратегиясында көрінді. Фрэнк Камени, американдық астроном және гей-құқық қорғаушы, 1961 жылы Вашингтон қаласында Mattachine Society-ті құрды. Қоғам басында көшеде көп саяси белсенділік танытпаса да, Каменьи және бірнеше мүшелері 1963 жылы Вашингтондағы науқанға қатысты, онда қара нәсілді азаматтардың құқықтары үшін белсенділер қолданатын әдістерді көргеннен кейін, олар оларды гомофильдік қозғалысқа қолданды. Камени "Black is Beautiful" ("Қара әдемі") атты қара күш қозғалысының ұранынан әсер алып, "Гей жақсы" деген өз терминін шығарды. 1960 жылдардың ортасынан бастап олар пикетке шығып, тұрып, алғаш рет қоғамдық орында өздерін таныстырды. Камени белсенді ретінде өзінің уақыт желісі арқылы құқықтар үшін күресудің әлеуметтік наразылық әдістерін пайдаланды. Мансабының басында ол және басқа ұйымдастырушылар Ақ үйдің алдында пикетке шықты. Камени Mattachine Society-мен жұмысын жалғастырып қана қоймай, ACT UP сияқты басқа да белгілі гей-құқық қорғау топтарымен жұмыс істеді, онда ол "гейлер мен лесбиянға барлық азаматтардың құқықтары мен мүмкіндіктерін беру" үшін азаматтық наразылықты пайдалануын жалғастырды. 1964 жылы құрылған Сан-Франциско жеке құқықтар қоғамы (SIR) жаңа ашықтыққа және демократиялық құрылымға ие болды. SIR қауымдастық құруға бағытталған және драг-шоулар, кешкі ас, бридж клубтары, боулинг лигалары, софтбол ойындары, саяхаттар, сурет сабақтары және медитация топтарын ұйымдастырды. 1966 жылы SIR елдегі алғашқы гей және лесбиян қауымдастық орталығын ашты, ал 1968 жылға қарай 1000-нан астам мүшесі болды, бұл оларды елдегі ең ірі гомофильдік ұйымға айналдырды. Әлемдегі алғашқы гей кітап дүкені бір жыл бұрын Нью-Йоркте ашылды. Кейбір тарихшылардың пікірінше, 1965 жылы Филадельфиядағы тәуелсіздік залының алдында өткен гей пикеті қазіргі заманғы гей-құқық қозғалысының басталуын білдірді. Сонымен қатар, 1966 жылы Сан-Францискода Тендерлоин ауданындағы кедейшілікте өмір сүретін трансгендер көшедегі жыныстық қызметкерлер танымал түнгі асханада полицияның мазалауына қарсы бүлік шығарды, бұл Комптоның кафетері бүлігі деп аталды. Бұл және басқа да қысымға қарсы қоғамдық қарсылық шаралары Гей азаттығы сезімін тудырды, ол жақын арада жаңа қозғалысқа ат қойды. 1963 жылы Нью-Йорк қаласы, Филадельфия және Вашингтон қалаларындағы гомофильдік ұйымдар өз қызметтерін жақындастыру үшін East Coast Homophile Organizations (ECHO) құрды. ECHO-ның табысы елдегі басқа гомофильдік топтарды ұлттық гомофильдік шатыр тобын құру идеясын зерттеуге шабыс тартты. Бұл 1966 жылы North American Conference of Homophile Organizations (NACHO, Waco сөзімен ұйқасады) құрылуымен іске асырылды. NACHO жыл сайын конференциялар өткізіп, елдегі ондаған жергілікті гей топтарын құруға көмектесті және ЛГБТ-ге қатысты әртүрлі мәселелер бойынша ұстанымдық қағаздар шығарды. Ол әскери дискриминацияға қарсы 1966 жылғы мамырдағы акцияны қоса алғанда, ұлттық демонстрацияларды ұйымдастырды, онда елдегі алғашқы гей автошеруі өтті. NACHO-ның құқықтық қорғау қоры гейлерге қарсы иммиграциялық мәселелерден бастап әскери қызметке және гомосексуалдарға алкоголь берудің заңдылығына дейінгі заңдар мен ережелерге наразылық білдірді. NACHO 1969 жылғы Стоунволл бүлігінен кейін радикалданған ескі және жас мүшелердің қақтығысынан кейін 1970 жылғы даулы конференциядан кейін таратылды. Gay Sunshine журналы конвенцияны "гомофильдік қозғалысын аяқтаған шайқас" деп жариялады. Осы кезеңде пайда болған гей азаттық қозғалысы "гомофиль" терминін гей, лесбиян және бисексуал сияқты жаңа терминдер жиынтығымен ауыстырды.

The homosexual organizations and publications of the 1950s and 1960s, which commonly used the term "homophile", are now known collectively as the homophile movement. After the gains made by the homosexual rights movements of the late 19th and early 20th centuries, the vibrant homosexual subcultures of the 1920s and '30s became silent as war engulfed Europe. Germany was the traditional home of such movements (Scientific Humanitarian Committee) and activists (Magnus Hirschfeld, Ernst Burchard, Karl Heinrich Ulrichs or Max Spohr), but in Nazi Germany gay literature was burned, gay organizations were dissolved, and many gay men imprisoned in concentration camps. The Swiss journal Der Kreis ("the circle") was the only homosexual publication in Europe to publish during the Nazi era. Der Kreis was edited by Anna Vock, and later Karl Meier; the group gradually shifted from being female dominated to male dominated through the 1930s, as the tone of the magazine simultaneously became less militant. After the war, organizations began to re form, such as the Dutch COC in 1946. Other, new organizations arose, including Forbundet af 1948 ("League of 1948"), founded by Axel Axgil in Denmark, with Helmer Fogedgaard publishing an associated magazine called Vennen (The Friend) from January 1949 until 1953. Fogedgaard used the pseudonym "Homophilos", introducing the concept of "homophile" in May 1950, unaware that the word had been presented as an alternative term a few months previously by nl, one of the founders of the Dutch COC. The word soon spread among members of the emerging post war movement who were happy to emphasize the respectable romantic side of their relationships over genital sexuality. A Swedish branch of Forbundet af 1948 was formed in 1949 and a Norwegian branch in 1950. The Swedish organization became independent under the name Riksförbundet för sexuellt likaberättigande (RFSL, "Federation for Sexual Equality") in 1950, led by Allan Hellman. The same year in the United States, the Mattachine Society was formed, and other organizations such as ONE, Inc. (1952) and the Daughters of Bilitis (1955) soon followed. By 1954, the monthly sales of ONE's magazine peaked at 16,000. Homophile organizations elsewhere include Arcadie (1954) in France and the British Homosexual Law Reform Society (founded 1958). These groups are generally considered to have been politically cautious, in comparison to the LGBT movements that both preceded and followed them. Historian Michael Sibalis describes the belief of the French homophile group Arcadie, "that public hostility to homosexuals resulted largely from their outrageous and promiscuous behaviour; homophiles would win the good opinion of the public and the authorities by showing themselves to be discreet, dignified, virtuous and respectable." However, while few were prepared to come out, they did risk severe persecution, and some figures within the Homophile movement such as the American communist Harry Hay were more radical. In 1951, the president and vice president of the Dutch COC initiated an International Congress of European homophile groups, which resulted in the formation of the International Committee for Sexual Equality (ICSE). The ICSE brought together, among other groups, the Forbundet of 1948 (Scandinavia), the Riksförbundet för Sexuellt Likaberättigande (Sweden), Arcadie (France), Der Kreis (Swiss), and, later, ONE (U. S.). Historian Leila Rupp describes the ICSE as a classic example of transnational organizing; "It created a network across national borders, nurtured a transnational homophile identity, and engaged in activism designed to change both laws and minds." However, the ICSE failed to last beyond the early 1960s due to poor attendance at meetings, lack of active leaders, and failure of members to pay dues. By the early 1960s, lesbian, gay, bisexual, and transgender people in the United States were forming more visible communities, and this was reflected in the political strategies of American homophile groups. Frank Kameny, an American astronomer and gay rights activist, had co founded the Mattachine Society in Washington D. C. in 1961. While the society did not take much political activism to the streets at first, Kameny and several members attended the 1963 March on Washington, where having seen the methods used by Black civil rights activists, they then applied them to the Homophile movement. Kameny had also been inspired by the black power movements slogan "Black is Beautiful", coining his own term "Gay is Good". From the mid 1960s, they engaged in picketing and sit ins, identifying themselves in public space for the first time. Kameny further implemented the use of social protest methods of advocating for rights through his timeline as an activist. While earlier in his career as an activist, he as well as other organizers picketed out the White House. Not only did Kameny continue his work with the Mattachine society, but furthered on to work with other notable gay rights groups like ACT UP, where he continued to use civil disobedience in his efforts to " accord gays and lesbians the same rights and privileges enjoyed by all citizens." Formed in 1964, the San Franciscan Society for Individual Rights (SIR) had a new openness and a more participatory democratic structure. SIR was focused on building community, and sponsored drag shows, dinners, bridge clubs, bowling leagues, softball games, field trips, art classes, and meditation groups. In 1966, SIR opened the nation's first gay and lesbian community center, and by 1968 they had over 1000 members, making them the largest homophile organization in the country. The world's first gay bookstore had opened in New York the year before. A 1965 gay picket held in front of Independence Hall in Philadelphia, according to some historians, marked the beginning of the modern gay rights movement. Meanwhile, in San Francisco in 1966, transgender street prostitutes in the poor neighborhood of Tenderloin rioted against police harassment at a popular all night restaurant, which was called the Compton's Cafeteria riot, having occurred at Compton's Cafeteria. These and other activities of public resistance to oppression led to a feeling of Gay Liberation that was soon to give a name to a new movement. In 1963, homophile organizations in New York City, Philadelphia, and Washington, D. C. joined to form East Coast Homophile Organizations (ECHO) to more closely coordinate their activities. The success of ECHO inspired other homophile groups across the country to explore the idea of forming a national homophile umbrella group. This was done with the formation in 1966 of the North American Conference of Homophile Organizations (NACHO, rhymes with Waco). NACHO held annual conferences, helped start dozens of local gay groups across the country and issued position papers on a variety of LGBT related issues. It organized national demonstrations, including a May 1966 action against military discrimination that included the country's first gay motorcade. Through its legal defense fund, NACHO challenged anti gay laws and regulations ranging from immigration issues and military service to the legality of serving alcohol to homosexuals. NACHO disbanded after a contentious 1970 conference at which older members and younger members, radicalized in the wake of the 1969 Stonewall riots, clashed. Gay Sunshine magazine declared the convention "the battle that ended the homophile movement". The gay liberation movement, which emerged around this time, replaced the term "homophile" by a new set of terminology such as gay, lesbian, and bisexual.