Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қаноникалық емес Ізгі хабар Петірдің Ізгі хабары (τὸ κατὰ Πέτρον εὐαγγέλιον), немесе Петірге арналған Ізгі хабар, – Иса Мәсіх туралы ежелгі мәтін, қазіргі күні тек ішінара ғана белгілі. Алғашында Койне грек тілінде жазылған, ол қаноникалық емес Ізгі хабар саналады және Карфаген мен Рим шіркеу соборларында апокриф ретінде жатқызылып, Жаңа өсиет канонынан шығарылды. Бұл, Мысырдың құрғақ құмында сақталған, қаноникалық емес Ізгі хабарлардың қайта жаңғырылған алғашқысы. Петірдің Ізгі хабарының сақталған фрагментінің негізгі тақырыбы – Исаның құмарлықпен азапталу оқиғасы, онда Исаның айыбын Понтий Пилатқа емес, Ирод Антипасқа жатқызады.
Non canonical gospel
The Gospel of Peter (τὸ κατὰ Πέτρον εὐαγγέλιον), or the Gospel according to Peter, is an ancient text concerning Jesus Christ, only partially known today. Originally written in Koine Greek, it is considered a non canonical gospel and was rejected as apocryphal by the Church's synods of Carthage and Rome, which established the New Testament canon. It was the first of the non canonical gospels to be rediscovered, preserved in the dry sands of Egypt. A major focus of the surviving fragment of the Gospel of Peter is the Passion narrative, which ascribes responsibility for the crucifixion of Jesus to Herod Antipas rather than to Pontius Pilate.
Күні
Ізгі хабар төрт канондық Ізгі хабар жазылғаннан кейін жазылған деп кеңінен есептеледі. Ғалымдар мәтіннің нақты мерзіміне қатысты пікірлері екіге бөлінеді, кейбіреулері оны 2-ғасырдың бірінші жартысына жатқызып, канондық Ізгі хабарлардан тәуелсіз, Иса туралы ауызша дәстүрлерге негізделген деп санайды. Мәтіннің мерзімін анықтау, Антиохия епископы Серапион Росс қаласында қарап, айыптаған мәтін, қазіргі кезде табылған мәтінмен бірдей болған-болмағанына байланысты. Росс қауымы оны өздерінің діни қызметінде қолданып келген. Джон Доминик Кроссан Петірдің Ізгі хабары қазіргі түрінде 2-ғасырда жазылған, бірақ ол барлық белгілі құмарлық туралы есептерге дейінгі құмарлық туралы көзді қамтиды деп мәлімдейді. Ол осы бастапқы құмарлық көзін «Кресттік Ізгі хабар» деп атайды. Кроссан бұл Кресттік Ізгі хабар Марк, Матай және Лұқаның синоптикалық Ізгі хабарларынан бұрын жазылған және оларға да, Петірдің Ізгі хабарына да әсер еткен деп санайды. Кроссанның пікірін көптеген Киелі кітап зерттеушілері қабылдамайды. Крейг А. Эванс Петірдің Ізгі хабары 2-ғасырда христиандыққа қарсы пікірлерге қарсы тұру үшін жазылған деп санайды (мысалы, Цельстің «Шын сөздері» еңбегіндегідей). Кейінгі батыс деректері, мысалы, Иероним және дәстүр бойынша Папа Геласий I-ге байланысты Decretum Gelasianum, осы еңбекті айыптайды, олар мәтінді тікелей білгеніне емес, Евсевийдің үкіміне сүйенген.
The gospel is widely thought to date from after the composition of the four canonical gospels. Scholars are divided as to the exact date of the text, with some placing it in the first half of the 2nd century and considering it to have been compiled based on oral traditions about Jesus, independent of the canonical gospels. The dating of the text depends to a certain extent on whether the text condemned by Serapion, Bishop of Antioch upon inspection at Rhossus is the same as the text that was discovered in modern times. The Rhossus community had already been using it in their liturgy. John Dominic Crossan argues that the Gospel of Peter, as it is found in the modern day, was composed in the 2nd century but incorporates a passion narrative source that predates all other known passion accounts. He calls this primitive passion source the "Cross Gospel." Crossan asserts that this Cross Gospel was written before the synoptic gospels of Mark, Matthew, and Luke and that it influenced both them and the Gospel of Peter. Crossan's view is not accepted by mainstream Biblical scholars. Craig A. Evans argues that the Gospel of Peter was written in the 2nd century CE to counter anti Christian polemics of that time (such as the ones found in Celsus's The True Word). Later Western references, which condemn the work, such as Jerome and the Decretum Gelasianum, traditionally connected to Pope Gelasius I, are apparently based upon the judgment of Eusebius, not upon a direct knowledge of the text.
Ашылу
Петірдің Ізгі хабары 1886 жылы француз археологы Урбен Буриан қазіргі Египеттің Ахмим қаласында (Наг-Хаммадиден 60 миль, немесе 97 шақырым солтүстікке қарай) табылған. VIII немесе IX ғасырға жататын қолжазба бір египеттік монахпен бірге құрметпен жерленген. Петірдің Ізгі хабарының фрагменті – Киелі кітапқа жатпайтын алғашқы Ізгі хабар, ол Египеттің құрғақ құмында сақталған. Бурианның 1892 жылға дейін жарияламауы үлкен қызығушылық тудырды. Сақталған құмарлық көріністерінен евангелие баяндаушы евангелие екені анық, бірақ ол толық баяндама, канондық евангелиелерге ұқсас, әлде тек құмарлық туралы әңгіме ме, айту қиын. Кейін Оксиринхтан табылған екі папирус фрагменті (P. Oxy 4009 және P. Oxy. 2949) 1972 жылы жарияланды. Олар, мүмкін, бірақ нақты емес, Петірдің Ізгі хабарынан алынған, және егер олар осы евангелиеге жатса, мәтін тек құмарлық туралы баяндамадан артық екенін көрсетеді. Бұл екі кішкентай фрагментте де Иса мен Петірдің арасындағы әңгімелер бірінші тұлғада баяндалған сияқты, бұл оқиғалар құмарлық аптасына дейін болған. Файюм фрагментінің Петірдің Ізгі хабарынан алынған болуы мүмкін деген болжам да бар. Бүгінгі күні ол – тек фрагменттер түрінде сақталған төрт ертедегі канондық емес баяндаушы Ізгі хабардың бірі: Петірдің осы Ізгі хабары, Эгертон Ізгі хабары және екі өте фрагментті Оксиринх Ізгі хабарлары (P. Oxy. 840 және P. Oxy. 1224). Басты қызығушылық алғашқыдан бастап оның төрт канондық Ізгі хабармен байланысын анықтау болып табылады.
The Gospel of Peter was recovered in 1886 by the French archaeologist Urbain Bouriant in the modern Egyptian city of Akhmim (60 mile (97 km) north of Nag Hammadi). The 8th or 9th century manuscript had been respectfully buried with an Egyptian monk. The fragmentary Gospel of Peter was the first non canonical gospel to have been rediscovered, preserved in the dry sand of Egypt. Publication, delayed by Bouriant until 1892, occasioned intense interest. From the passion sequence that is preserved, it is clear that the gospel was a narrative gospel, but whether a complete narrative similar to the canonical gospels or simply a Passion cannot be said. Two other papyrus fragments from Oxyrhynchus (P. Oxy 4009 and P. Oxy. 2949) were uncovered later and published in 1972. They are possibly, but not conclusively, from the Gospel of Peter and would suggest, if they belonged, that the text was more than just a passion narrative. These small fragments both seem to give first person accounts of discussions between Jesus and Peter in situations prior to the Passion week. It has also been speculated that the Fayyum Fragment may be an excerpt from the Gospel of Peter. To date it is one of four early non canonical narrative gospels, which exist only in fragmentary form: this Gospel of Peter, the Egerton Gospel, and the two very fragmentary Oxyrhynchus Gospels (P. Oxy. 840 and P. Oxy. 1224). The main point of interest from the first has resided in establishing its relationship to the four canonical gospels.