Кіріспе

Англияның бас судьясы (шамамен 1112–1190)

Ранульф де Гланвилл (сонымен қатар Гланвилл, Гланвилл, Гранвилл және т.б. деп те аталады, 1190 жылы қайтыс болды) король Генрих II (1154–89) билік құрған кезеңде Англияның бас судьясы болды және Англия заңдары туралы ең алғашқы трактат – Tractatus de legibus et consuetudinibus regni Anglie (Англия Корольдігінің заңдары мен әдет-ғұрыптары туралы трактат) авторы болды деп саналады.

Құқық туралы трактат

Генрих II-нің ықпалымен Гланвилл «Tractatus de legibus et consuetudinibus regni Anglie» (Англия Корольдігінің заңдары мен әдет-ғұрыптары туралы трактат) атты патша сотындағы сот ісінің тәртібі туралы практикалық еңбекті жазды немесе оның жазылуын бақылады. Бұл еңбек көбінесе жай ғана Гланвилл деп белгілі болды. Ол корольдік кеңесінің (curia regis) ең алғашқы түрі туралы біліміміздің көзі болып табылады және ежелгі әдет-ғұрыптар мен заңдар туралы маңызды мәліметтер береді, сондықтан ағылшын тарихын зерттеушілер үшін құнды. Қазіргі таңда Гланвиллдің еңбегі, алғашқы сөздерінен танылған «Regiam Majestatem» деп аталатын шотланд заң кітабынан бұрын жазылған деп есептеледі, және олардың арасында үлкен ұқсастық бар. Гланвиллдің трактаты алғаш рет 1554 жылы басылып шықты. 1812 жылы Лондонда Джон Бимстің түсіндірмелері мен кіріспесі қосылған ағылшын тіліне аудармасы жарық көрді. Француз тіліндегі нұсқасы түрлі қолжазбаларда сақталған, бірақ әлі басылмаған. Кейіннен 1965 жылы бұл трактатты Г. Д. Г. Холл Оксфорд университетінің баспасы үшін редакциялап, аударды. Трактаттың авторлығы, әрине, Ранулфтың құзырында болғанымен, оның авторлығы немесе бірлескен авторлығына Ранулфтың туыстары – Хьюберт Уолтер (Ричард I тұсында Англияның Бас судьясы және лорд-канцлері) және Осберт фицХерви де үміткерлер ретінде қарастырылады.