Кіріспе

Лоуренс Мэннингтің 1933 жылғы романы «Оянған адам» – канадалық жазушы Лоуренс Мэннингтің 1933 жылғы ғылыми фантастикалық романы. Алғаш рет 1933 жылы «Wonder Stories» журналында бес бөлімнен тұратын серия ретінде жарияланды. 1975 жылы «Ballantine Books» баспасы оны толық роман түрінде шығарды. Норман Винтерс 5000 жылға өзін уақытша тоқтатуға (суспензияға) салады. Роман оның оянған сайын кездесетін қоғамдарды түсінуге тырысып, басынан өткерген оқиғаларын баяндайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сериалдың 1-бөлігінде Норман Винтерстің бұрынғы өмірі мен оның тоқтатылған анимация процесі сипатталады. Норман Винтерс жоғалғаннан кейін оның ұлы Винсент Нью-Йорктегі үйінде жұмыс істейтін қызметшілерден сұрақтар қояды. Әкесінің ең адал қызметкерлерінің бірі, жер қараушы Карстейстерден күдікті жауап алғаннан кейін, Винсент оны полицияға тапсырамын деп қорқытады. Бостандығын сақтап қалу үшін Карстейзер Винсентке әкесі жазған хатты ұсынады. Хатта Норман өзін ғарыштық сәулелерден және комаға түсіретін дәрілерден қорғайтын камераны қалай құруға болатынын анықтау үшін әртүрлі ғалымдармен жасаған ынтымақтастығын түсіндіреді. Норман жер асты камерасын алты фут қалыңдығындағы қорғасын қабырғалармен, сыртқы сәулеленудің оның жасушаларына тигізетін әсеріне төзімді етіп жасайды. Камераға кірген соң, Норман ұйқы дәрісін пайдаланып комаға түседі, ол қайтадан сәулеленуге ұшырағанша оянбайды. Бұл сәулеленуді бес мың жылдан кейін қосылатын рентген сәулесінің лампасы (әдеттегі тіс дәрігерінің креслосының жанында кездесетіндей) қамтамасыз етеді. Утопиялық болашаққа ояну үмітімен Норман Винсентті әкесі жоқ кезде өмір сүруге шақырады. Оянған соң Норман өзінің үш мың жыл бойы ұйықтап жатқанын біледі. Уақытпен саяхаттау жүйесінің сәттілігін түсінген Норман қысқа уақытқа футуристикалық әлемді зерттейді, содан кейін тағы 5000 жылдан кейін қайта оянуды жоспарлап, тоқтатылған анимацияға оралады. Ол осыны бірнеше рет қайталап, оқырманға түрлі әлеуметтік жағдайлар туралы қысқаша мәлімет береді. 5000 жыл. Адамзат әлемнің қираған қалдықтары арасында өзін құтқаруға тырысады, бұл оқиға Ұлы ысырапшылдық дәуірі деп белгіленген. Жастар ұрпағы арасында саяси тартыс бар, олар (жас ұрпақ) өзіне тиесілі деп санайтын ресурстарды ескі буынның ысырап етуіне қарсы тұрады. 10 000 жыл. Әлемде Бейіне үстемдік етеді – мақсатындағы өзгеріссіз, бәрін білетін, бәрін көретін, бірақ ештеңе сезінбейтін суперкомпьютер. Ол адам өмірін бейшеден көрге дейін бақылап, оны оңай және жайлы етеді, бірақ Бейіне адамдардың қажетсіз екенін түсінгенде не болады? 15 000 жыл. Адамдар енді өздерінің таңдаған арманын бағдарламалай алады және өмірін ұйқыда өткізе алады. Уинтерс оянғанда, ұйқыдағылардың тірілерден көп екенін көреді. Ол өркениеттің құлдырауын өздігінен тоқтата алмайды. 20 000 жыл. Азаттықтың жойылғаннан кейін еркіндік дәуірі келді. Генетикалық эксперименттер анархияның қорқынышты дәуірін жариялады. Әр адамның өзінің барлық қажеттіліктерін қамтамасыз ететін жеке жылжымалы "қаласы" болды, нәтижесінде адамдар бір-біріне мұқтаж болмайтын және ынтымақтасуға қабілетсіз қоғам пайда болды, сондықтан адамдардың арасындағы кездесулер шағын соғыстарға айналды. 25 000 жыл. Ғалымдар ғасырлар бойы іздеген сырын ашты – өлместік. Бірақ адамзат оған дайын ба? Мақсатсыз өлместік қатты жалықтырады. Адамзат білім мен тәжірибе іздеп ғаламның түкпір-түкпіріне таралады, бұл "барлығының мәнін" іздеуге әкеледі. Романды онжылдықтар өткеннен кейін танымал болған идеяларды болжағандықтан, оны қарапайым фантастикалық туынды деп санауға болар еді: жыныстық революция, жасыл тұтынушылық, күшті жасанды интеллект, хирургиялық процедура ретінде толыққанды виртуалды шындық (Matrix сияқты), үстел үстіндегі молекулалық өндіріс, жаһандық жылыну және дің клеткалық терапия. Олардың көпшілігі тек XXI ғасырда ғана көпшіліктің санасына енген.