Кіріспе
Сиыр немесе қой майының қайнатылған түрі
Тал – сиыр немесе қой майының қайнатылған түрі, негізінен триглицеридтерден тұрады. Өнеркәсіпте тал сиыр немесе қой майы ретінде қатаң айқындалмайды. Осы ретте, тал – белгілі бір техникалық талаптарға сай келетін жануар майы, оның ішінде еріту температурасы. Саудадағы талдың құрамында басқа жануарлардан алынған майлар, мысалы, шошқа майы, тіпті өсімдік тектес майлар да болуы мүмкін. Қайнатудан кейін қалған қатты қалдықтар – сынықтар, шұжық немесе қабыршақтар деп аталады. Ол көбінесе жануарларға арналған тамақ ретінде, мысалы, иттің тамағына қолданылады. Сабын өнеркәсібінде және сабын жасаумен әуесқойлар арасында "таль" атауы талдан жасалған сабындарды атау үшін бейресми түрде қолданылады. Мысалы, натрий талоаты тал мен натрий гидроксиді (ли, каустикалық сода) немесе натрий карбонаты (жуу содасы) арасындағы реакция нәтижесінде алынады. Ол негізінен май қышқылдарының, мысалы, олеин және пальмитин қышқылдарының натрий тұздарының өзгермелі қоспасынан тұрады.
Қолданылуы
Май негізінен сабын және мал азығын жасауға қолданылады.
Тағам
Сиыр майының маңызды қолданылуы – қысқалау (shortening) өндірісі. Ол сонымен қатар американдықтардың дәстүрлі тағамы – пеммиканның (pemmican) негізгі құрамының бірі. Түтін шығу температурасы жоғары болғандықтан, сиыр майы дәстүрлі түрде қуыру үшін қолданылған және өсімдік майларының танымалдылығы артатынша осы мақсатта пайдаланылып келді. 1990 жылы таза өсімдік майына көшуден бұрын, McDonald's картоп фриді 93% сиыр майы және 7% мақта майы қоспасында пісірген. 1985 жылғы "The New York Times" газетінде жарияланған мақалада Burger King, Wendy's, Hardee's, Arby's, Dairy Queen, Popeyes және Bob's Big Boy мекемелерінде де тағамдарды қуыру үшін сиыр майы қолданылғаны айтылған. Дегенмен, кейбір тамақтану салаларында сиыр майы қайтадан қолданысқа кірістірілуде.
Қалқымалы
Грейвтер (сонымен қатар қабірлер) немесе қыртыстар – майды қайнатудан қалған талшықты материал. Бұрын иттер тағамында оны жақсы көріп, кейде одан бас тартқан.
Әуе кемесі үшін отын
АҚШ Әуе күштері авиациялық биоотын құрамында сиыр майын пайдалануды сәтті сынақтан өткізді. 2010 жылдың 23-27 тамызы аралығында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасында өткен бес күндік ұшу сынақтары барысында АҚШ Әуе күштерінің C-17 Globemaster III ұшағы үш қозғалтқышында JP 8 дәстүрлі реактивтік отынымен, ал бір қозғалтқышында JP 8 және сиыр майынан жасалған HRJ биоотынының 50/50 араластырылған қоспасымен 23 тамызда ұшты. 24 тамызда барлық төрт қозғалтқышта осы 50/50 аралас қоспамен ұшу жүзеге асырылды. 27 тамызда ұшақ 50% JP 8, 25% HRJ және 25% көмір негізіндегі отын қоспасын пайдаланды. Бұл отын Fischer–Tropsch процесі арқылы өндірілген болатын. Осылайша, АҚШ Қорғаныс министрлігінің мұндай қоспамен ұшқан алғашқы ұшағы және Эдвардс әуе базасынан сиыр майынан алынған отынмен жұмыс істеген алғашқы ұшақ тарихта қалды.
Баспа
Май да баспа өндірісінде қолданылады, онда битуммен қосылып, металл баспа тақталарына қышқылдық тозуға қарсы тұру үшін жағылады. Полимерлік банкноттардың негізіне қоспа ретінде майдың аздаған мөлшерде қолданылуы 2016 жылдың қараша айында анықталды. Канада, Австралия және Ұлыбритания сияқты 24 елде шығарылған банкноттардың әсер еткені анықталды, бұл вегандықтар мен кейбір діни қауымдастықтардың наразылығына әкелді.
Шамдар
Бір кезде, ыңғайлы балауыздың түрлері қолжетімді болғанға дейін, майдан қалыпталған шамдарды жасау үшін кеңінен қолданылды, тіпті кейбір уақыттан кейін де, олар арзан бағамен қолжетімді болғандықтан. Үйде жасалған майдан қалыпталған шамдарды алуға мүмкіндігі жоқ ең кедей адамдар үшін, "майға батыру" – ерітілген майға батырылған қамыс немесе кейде майға батырылған мата жолағы, қолжетімді балама болды. Мұндай шамды көбінесе "батыру" деп атаған, ал төмен құнына байланысты "фартингтік батыру" немесе "пеннилік батыру" деп те атаған.
Сымдау
Бумен жұмыс істейтін поршенді қозғалтқыштардың дамуының басында, ыстық бу мен сұйықтықтар көптеген майлау материалдарын тез шайып жіберетін еді. Бірақ, сұлының осы шаюға өте төзімді екені тез анықталды. Сұлы және оның құрамындағы қоспалар локомотивтер мен пароходтардың қозғалтқыштарын майлау үшін кем дегенде 1950 жылға дейін кеңінен қолданылды. (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, пармен жүретін кемелердің үлкен флоты оны толығымен сарқып, рапс тұқымын көптеп отырғызуға себеп болды, себебі рапс майы да шаю әсеріне қарсы тұрады.) Сұлы әлі де болат прокаттау өнеркәсібінде, болаттан жасалған жақтарын роликтер арқылы қысқанда қажетті майлауды қамтамасыз ету үшін қолданылады. Беткі тазалықты сақтау мақсатымен, сырғанауда сұлыға негізделген майлауды синтетикалық майлармен алмастыруға бейімділік бар. Тағы бір өнеркәсіптік қолданысы – электр құбырларындағы бұрандаларды кесу сияқты жеңіл инженерлік жұмыстар үшін майлаушы зат ретінде пайдалану. Арнайы кесу қоспалары бар, бірақ сұлы – арзан және сирек қолданылатын дәстүрлі майлау заты. 1857 жылғы Үнді көтерілісіне сұлы немесе майдың мылтықтарды майлау үшін қолданылуы себеп болды. Жаңа 1853 үлгідегі Энфилд мылтығын оқтау үшін, сепойлер патронды тістеп ашуға мәжбүр болды. Мылтықпен бірге берілетін қағаз патрондардың мұсылмандар үшін таза емес деп санайтын шошқа майымен (құрыш майымен) немесе индуистердің діни заңдарына қайшы келетін сұлы майымен майланғанына сенді. Сұлы, ара шамымен бірге, Америка Азамат соғысында қолданылған Спрингфилд мылтығының оқ-дәрілерін майлау үшін де қолданылды. Қой майы, парафин және ара шамының қоспасы қазіргі күні қара ұңғыма қаруларында жапсырма немесе снарядты майлау үшін қолданылады. Сұлыдан биоразделмелі мотор майы жасалады. Сұлы сонымен қатар дәстүрлі қоңырау құюда, құю кезінде жалған қоңырауды бөлу үшін қолданылады.
Өнеркәсіптік
Май дәнекерлеу үшін қосымша ретінде қолданылуы мүмкін.
Тоқыма бұйымдары
Қой майы тоқыма өндірісінде крахмал, майлау және жұмсартқыш ретінде кеңінен қолданылады. Тоқыма бұйымдарын дайындау процестерінің ішінде "өлшеу" деп аталатын процесс бар. Өлшеу кезінде, тоқыма станына орнатылған жіптерге қажетті күш беру үшін химиялық зат қажет болады. Қой майы жіптерге қажетті күш пен майлауды қамтамасыз етеді.