Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құстар туысы
Genus of birds
Акценторлар – Прунеллидтер тұқымдасына жататын құстар туысы. Бұл шағын, жақын туысқандардан тұратын құстардың барлығы Prunella туысына жатады. Дуннок пен жапон акценторын қоспағанда, олардың барлығы Еуропа мен Азияның таулы аймақтарында мекендейді; осы екеуі де жазық жерлерде кездеседі, Сібірдің солтүстігіндегі сібірлік акцентор да солай. Бұл құстар көшпенді емес, бірақ қыста ең суық аймақтарын тастап, биіктік бойынша жылжып отырады. Әдетте, бұл туыс барлық акценттерді білдірсе де, альпілік акцентор мен Алтай акценторы кейде Laiscopus туысына бөлінеді. Харрисон барлық түрлерді дуннок деп атаған, тек Prunella modularis емес (мысалы, P. rubida үшін жапон дунногы); бұл қолданыс түрлердің ең ежелгі атына негізделген (көне ағылшын тілінде "дун" – қоңыр, "ock" – кішкентай: "кішкентай қоңыр құс"). Акцентор атауы альпілік акцентордың (Accentor collaris) ескі ғылыми атынан шыққан. Бұл сөз кейінгі латын тілінен келген, "басқамен бірге ән салу" мағынасын білдіреді (ad + cantor). Prunella туысының аты неміс тіліндегі Braunelle, "дуннок" сөзінен шыққан, ол "қоңыр" деген мағына беретін braun сөзінің кішіртілген түрі.
The accentors are a genus of birds in the family Prunellidae, which is endemic to the Old World. This small group of closely related passerines are all in the genus Prunella. All but the dunnock and the Japanese accentor are inhabitants of the mountainous regions of Europe and Asia; these two also occur in lowland areas, as does the Siberian accentor in the far north of Siberia. These birds are not strongly migratory, but they will leave the coldest parts of their range in winter and make altitudinal movements. Although the genus is usually used for all the accentors, the alpine accentor and Altai accentor are sometimes separated into the genus Laiscopus. Harrison used the group name dunnock for all of the species, not just Prunella modularis (thus e. g. Japanese dunnock for P. rubida); this usage is based on the oldest known name for any of the species (old English dun , brown, + ock, small: "little brown bird"). Accentor derives from the old scientific name for the Alpine accentor (Accentor collaris). It comes from Late Latin, meaning "sing with another" (ad + cantor). The genus name Prunella is from the German Braunelle, "dunnock", a diminutive of braun, "brown".
Сипаттама
Бұл – кішкентай, көзге түспес, бірақ сырттан қарағанда құсқа ұқсас түрлер, бірақ олар құстармен тығыз байланысты емес. Олардың ұзындығы 14-18 см, салмағы 25-35 грамм аралығында. Дегенмен, акценттердің жұқа, өткір мүсіктері бар, бұл олардың жазда жерде тіршілік ететін жәндіктермен қоректенетінін, ал қыста тұқымдар мен жидектермен толықтыратынын көрсетеді. Олар сондай-ақ, асқазанның осы тұқымдарды ұсақтауына көмектесу үшін ұсақ тас пен құмды жұтады. Көптеген түрлер топтасып тіршілік етеді. Алайда, дуннок ерекше, себебі ол тамақтанудан басқа уақытта жалғыздықты ұнатады. Дуннок "қанатты шайқаушы" деген лақап атын алды, өйткені ол ұсыну кезінде және басқа да көрсетілімдерде қолданылатын қанатты шайқауды ең анық көрсетеді. Акценттер жылына екі-үш рет жұмыртқалайды. Ұсыну еркектердің көп ән салуынан тұрады, олар жұптасу үшін қысқа, торғайға ұқсас әнмен ұшып жүреді. Көптеген түрлерде ұя жасауға еркек және аналық екеуі де қатысады, бірақ дунноктар бұл жағдайда ерекшеленеді – олардың еркектері ұя салуға немесе жұмыртқаны күтуге қатыспайды. Олар мұқият жасалған, шығыршық тәрізді ұялар салады және шамамен 4 дақтысыз, жасыл немесе көк жұмыртқа туады. Жұмыртқалар шамамен 12 күндей күтіледі. Балапандар екі ата-анасымен тамақтанады және ұшу үшін тағы 12 күндей уақыт керек болады.
These are small, fairly drab species superficially similar, but not closely related to, sparrows. They are 14 to 18 cm in length, and weigh between 25 and 35 g. However, accentors have thin sharp bills, reflecting their diet of ground dwelling insects in summer, augmented with seeds and berries in winter. They may also swallow grit and sand to help their stomach break up these seeds. Most of the species live together in flocks. The dunnock is an exception since it prefers to be solitary except when feeding. The dunnock also earned a nickname of "shuffle wing" since it most strongly displays the characteristic wing flicks used during courtship and other displays. Accentors may have two to three broods a year. Courtship consists of a great deal of song from the males, which may include short lark like song flights to attract a mate. In most species, the male and female share in the nest making, with the dunnocks again being an exception – their males have no part in nest building or incubation. They build neat cup nests and lay about 4 unspotted green or blue eggs. The eggs are incubated for around 12 days. The young are fed by both parents and take an additional 12 days or so to fledge.
Тіршілік ету ортасы
Олардың әдеттегі мекені – ағаш шебінен жоғары, бірақ қар шебінен төмен орналасқан таулы аймақтар. Гималай акценторлары көбейтін кезде теңіз деңгейінен жоғарыда кездеседі, бірақ акценторлардың көпшілігі төменгі жазықтықтағы бұталы өсімдіктерде көбейеді. Көптеген түрлер қыста төменге қарай қоныс аударады, тек бірқатары ғана қалуға шыдай алады. Акценторлар уақытының көп бөлігін қалың өсімдік арасында өткізеді, тіпті қозғанда да жерге жақын қалып, жасырынғанша жылжымайды.
Their typical habitat is mountainous regions in an area far above the tree line, but below the snow line. The Himalayan accentor can be found as high as above sea level when breeding; however, most accentors breed in scrub vegetation at lower levels. Most species migrate downwards to spend the winter, with only some being hardy enough to remain. Accentors spend the majority of their time in the undergrowth and even when flushed, stay low to the ground until reaching cover.