Кіріспе

Түркияның Мармара аймағындағы Соғұт қаласы Осман империясының 1281 жылдан 1335 жылға дейінгі алғашқы астанасы және империяның негізін қалау орны ретінде белгілі.

Атауы мен этимологиясы

Елді мекеннің атауы алғаш рет грекше Тебасион (Θηβάσιον немесе Θηβάσιο) деп 13 ғасырда тіркелген. 1487 жылғы Османдық жер кадастрлық кітаптарында Хюдавендигар аймағында бұл елді мекен түрікше Бегсөгүдү немесе Бейсөгүдү деген атпен тіркелген, ал 17 ғасырдың бірінші жартысынан бастап мемлекеттік тізімдерде Сөгүд деп атала бастады.

Тарих

Қала бастапқыда Тебасион деп аталатын және Никея мен Дорилайон қалалары арасындағы стратегиялық маңызы бар жолда орналасқан. Бұл жол Паломниктер жолының бір бөлігі болған. 1231 жылы Ертуғрул қаланы Никея империясынан Анатолиялық Селжұқтар үшін жаулап алды. Ертуғрул және оның тайпасы (12 және 13 ғасырларда Анатолияға басып кірген оғыз түркілерінің Қайы тайпасының бір бөлігі болған) Көсе Дағ шайқасынан кейін Монғол шапқыншылығы кезінде көшіп келіп, сол жерге қоныстанды. Ертуғрул өмірінің соңына дейін осы жерден билік жүргізді және онда тұратын мұсылмандар үшін, оның ішінде дәрет алуға арналған құдықпен мешіт салды. Бұл мешіт бүгінге дейін Ертуғрул Ғази мешіті ретінде сақталған. Рум Селжұқ мемлекеті құлағаннан кейін, Сёгут Османлы бейлігінің орталығына айналды. Сёгут Осман I-нің туған жері болды, ол 1299 жылдан 1324 жылға дейін билік құрған кезінде Византия жеріне шабуылдар жасап, жаулап алуларын жалғастырды. Османның ұлы Орхан, әкесі қайтыс болғаннан кейін билікке келгенде, әкесінің құрметіне Қайы тайпасын Османли тайпасы деп атады. 1231 жылға дейін Тебасион ауылы Османлы бейлігінің астанасы болды, 1326 жылы Византияның Просса (Бурса) қаласы жаулап алынғанға дейін, ол бейліктің әкімшілік орталығына айналды. Сёгут, осылай танылған қала, Хюдавендигар вилайетінің Ертуғрул санджағындағы қаза орталығы болды, оның орталығы Билечик қаласы еді. Бұл қаза орталығына Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін қазіргі Инхисар, Инёну, Михалгази, Сарықайя, Енипазар аудандары, Бозуюктің орталық және шығыс бөліктері, сондай-ақ Налыхан мен Тепебашы ауылдарының бір бөлігі кірді.

Қазіргі заман

Согут түрік тәуелсіздігі үшін соғыста грек әскері үш рет басып алды: 1921 жылғы 8-11 қаңтарда, 1921 жылғы 24 наурыз – 21 сәуірде және 1921 жылғы 12 шілде – 1922 жылғы 6 қыркүйекте. Бүгінде Согут – Түркияның Билечик провинциясының ылғалды өзен аңғарындағы шағын қала. Түрік тарихы және Осман сұлтандарының толық мөлшердегі мүсіндері Согут этнографиялық мұражайында көрсетілген. Бұл сонымен қатар Бозуюк және Билечиктен кейін провинциядағы үшінші ірі аудан орталығы болып табылады.