Кіріспе
Құстар отбасы Heliornithidae – тропикалық құстардың шағын отбасысы, олардың аяқтарында қазтұяқтар мен су қаздары сияқты торлы қанаттары бар. Бұл отбасының құрамына "финфуттар" деген жалпы атау берілген, бірақ бір түрі "сангребе" деп белгілі. Отбасы үш туысқа біріктірілген үш түрден тұрады.
The Heliornithidae are a small family of tropical birds with webbed lobes on their feet like those of grebes and coots. The family overall are known as finfoots, although one species is known as a sungrebe. The family is composed of three species in three genera.
Сипаттама
Құрлықта жүретіндерге ұқсас, олардың ұзын мойны, жіңішке денесі, кең құйрығы және өткір, сүйір мүсігі болады. Олардың дауыстары әртүрлі, бірақ олар жиі дауыстамайды. Олардың аяқтары мен табандары жарқын түсті және, көкбауырлардан өзгеше, жақсы жүреді, тіпті құрлықта жылдам қозғала алады.
Тіршілік ету ортасы
Су мен жасырынуға орын болғанда, жаңбыр аяқтылар тропиктердегі көптеген орталарда кездеседі. Жаңбыр аяқтылар үшін жасырынудың неліктен соншалықты маңызды екені белгісіз, бірақ олар өте жасырын және көбінесе назардан тыс қалады. Олардың таралған аймағы жағалаудағы шағын арналардан бастап, жылдам ағатын тау өзендеріне дейін жетеді, көбінесе ірі, баяу ағатын су қоймаларында кездеседі. Олар батпақтарды, қамыстық жерлерді, мангр тоғайларын және орманды да пайдаланады. Жаңбыр аяқтылар аумақтық болып саналады, жыл бойы, әсіресе көбейген кезде осы қасиеті күшейеді. Олардың тұрақты көшіп-қоныс жасайтынына сенім жоқ, бірақ кейбір құстар үнемі таралып, қолайлы ортасы бар жаңа аймақтарды жылдам мекендейді.
Тамақ және тамақтандыру
Бұл жануарлар кең ауқымды тағамдармен қоректенеді, олардың рационында ең көп кездесетіні – түрлі жәндіктер. Желіқанаттардың тамақтануы туралы нақты деректер аз, бірақ олардың моллюскалар, шаябақтар, құмырсқалар, бақалар, балықтар және кейбір жапырақтар мен тұқымдарды жегендері де байқалған. Гребтерден айырмашылығы, олар тамақ алу үшін суға шомылмайды, оның орнына су бетінен немесе жағалаудан жем іздейді.
Өсіру
Үш түрдің де көбеюі жаңбырлы маусымнан кейін болады, нақты уақыты жергілікті климатқа байланысты. Бүркітпелі қанатқақтының көбею мінез-құлқы көбінесе белгісіз. Үш түрдің де көбеюге дейін сыртқы түрінде өзгерістер байқалады – бүркітпелі қанатқақтыларда мүңкісінің үстінде етті өспе пайда болады, ал еркек африкалық қанатқақтының және әйел күнбағыштың қауырсындары да өзгеріп тұрады. Қанатқақтыларда көбеюдің бірнеше жағынан айтарлықтай айырмашылықтар бар; күнбағышта ұя салу және жұмыртқаны күтіп бағу міндеттері екі жынысқа да бөліседі, ал африкалық қанатқақтыда тек әйелдер ғана жұмыртқаны күтіп бағады. Барлық қанатқақтылардың ұялары судың үстіндегі өсімдіктерге ілінген, шалаңдық таяқтардан, бұтақтардан және қамыстан жасалған қарапайым ыдыс тәрізді болады.
Түрлер
Үш түрі бар. Африкалық жаяқадам Африканың тропикалық аймақтарындағы орманды өзендерде кездеседі. Жүзді жаяқадам Шығыс Үндістаннан Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін, Уоллес сызығына дейін шашыраңқы түрде таралған. Күнқанат Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық аймақтарында кездеседі. Жаяқадамдар өте жасырын болады және олардың биологиясының көптеген жақтары ғылымға әлі белгісіз.