Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сан-Хуан қаласының әуежайы, Пуэрто-Рико. Фернандо Луис Рибас Доминиччи әуежайы, сондай-ақ Isla Grande әуежайы деп белгілі, Пуэрто-Риконың Сан-Хуан муниципалитетіне қарасты Isla Grande ауданында орналасқан. Оның иесі – Пуэрто-Рико порттары басқармасы. Бұл әуежай Пуэрто-Рико конгресс орталығына, Сан-Хуан шығанағына және Панамерикандық круиздік кемелер терминалына жақын орналасқан және Катаньо қаласын көріп тұрады. Isla Grande әуежайының басты қызметі – жалпы авиация болғанымен, ол коммерциялық әуежай болып саналады және ішкі және халықаралық коммерциялық рейстерді қабылдайды. Ол 2011–2015 жылдарға арналған Бірыңғай әуежай жүйелерінің ұлттық жоспарына енгізілген, онда ол негізгі коммерциялық қызмет көрсететін әуежай ретінде саналған (жылына 10 000-нан астам жолаушы қондырылады).
Airport in San Juan, Puerto Rico
Fernando Luis Ribas Dominicci Airport , also commonly known as Isla Grande Airport, is an airport in Isla Grande, a district in the municipality of San Juan, Puerto Rico. It is owned by the Puerto Rico Ports Authority and is adjacent to the Puerto Rico Convention Center, the San Juan Bay, and the Pan American Cruise Ship Terminal, and overlooks Cataño. While Isla Grande's main activity is general aviation, it is still a commercial airport, handling domestic and international commercial flights. It is included in the National Plan of Integrated Airport Systems for 2011–2015, which categorized it as a primary commercial service airport (more than 10,000 enplanements per year).
Тарих
Бастапқыда АҚШ Әскери-теңіз күштері Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Исла-Гранде әскери-әуе базасын салған, бұл нысан 1954 жылға дейін Пуэрто-Риконың басты халықаралық әуежайы болып қызмет етті. Сол кезде Сан-Хуан Исла-Верде халықаралық әуежайы (кейін 1985 жылы Луис Муньос Марин халықаралық әуежайы деп аталды) салынды. Сол жылға дейін Deutsche Luft Hansa, Iberia Airlines, Delta және Pan Am сияқты барлық халықаралық әуе компаниялары Исла-Грандеге ұшып келді. 1971 жылға дейін әуежайда Сан-Хуан жағалау күзетінің әуе станциясы орналасқан. Сол жылы Жағалау күзеті әуе стансасын Пуэрто-Риконың солтүстік-батыс жағалауындағы Рами әуе базасына көшірді. Исла-Гранде АҚШ Әуе күштерінің майоры Фернандо Луис Рибас Доминиччидің құрметіне қайта аталды. Ол F 111 ұшқышы болған және Эль-Дорадо каньоны операциясы (Ливияға 1986 жылғы әуе шабуылы) кезінде қаза тапқан. 2003 жылы Исла-Гранде және Дорадо әуежайларына қатысты дау туды. Дорадо әуежайы ұзақ жылдар бойы Исла-Грандедегі басты бизнес болған жеке авиация саласын кеңейтіп, тартуды қалады. Дорадо әуежайы Дорадо қаласының дамуының салдарынан жойылды. 2003 жылдың басында Пуэрто-Рико Гран-приі 1,6 мильдік, 10 бұрылысты, уақытша трассада, әуежайдың ұшу-қону жолағы мен такси жолдарында 2003 жылғы SCCA Trans Am сериясының соңғы жарысы ретінде өткізілетіні хабарланды. 2003 жылдың 26 қазанында өткен жарыстың жеңімпазы Пуэрто-Риколық Уоли Кастро болды. Бұл жарыс бастапқыда 2004 жылғы Trans Am сериясының кестесіне енген, бірақ өткізілуіне бір ай қалғанда тоқтатылды. 2006 жылы жан-жақты әсерді бағалаудан және әуежайдың болашағы туралы көптеген әңгімелерден кейін, Пуэрто-Рико порттары басқармасы Исла-Гранде әуежайының болашақта да ашық болатынын мәлімдеді. Бұл, негізінен, Луис Муньос Марин халықаралық әуежайына көмектесудегі маңызды рөліне байланысты болды. 2011 жылдың 4 тамызында FAA бюджетті қысқартуларға байланысты әуежайдың диспеткерлік мұнарасын жабуды жоспарлап отырғанын хабарлады, себебі оны Пуэрто-Рико порттары басқармасы емес, олар басқарады. 2012 жылдың 8 шілдесінде әуежай басшылары жергілікті газетке жазбаша түрде "әуежайды жабу немесе жекешелендіру жоспары жоқ екенін" мәлімдеді, себебі әуежай Пуэрто-Рикодағы жалпы авиация үшін маңызды әуежайлардың бірі болып табылады және күніне шамамен 300 рейс орындалады. Сол газетте Seaborne Airlines, аймақтық әуе тасымалдаушысы, 2013 жылдың 16 қаңтарында жолаушылар тасымалын Сан-Хуан Луис Муньос Марин халықаралық әуежайына (SJU) толығымен көшіретіні жарияланды. 2007-2009 жылдар аралығында қысқа мерзімге әуежай Пуэрто-Риконың ресми емес ұлттық әуе компаниясы Prinair-дің рейстер орталығы болды, ол сол кезде қысқа уақытқа қайта жұмыс істеді.
Originally constructed by the U. S. Navy as Naval Air Station Isla Grande just prior to World War II, the facility also served as Puerto Rico's main international airport until 1954, when San Juan Isla Verde International Airport (subsequently renamed Luis Muñoz Marín International Airport in 1985) was built. Until that year, all international airlines, such as Deutsche Luft Hansa, Iberia Airlines, Delta and Pan Am, flew to Isla Grande. Until 1971, the airport also hosted Coast Guard Air Station San Juan. That year, the Coast Guard relocated its air station to Ramey Air Force Base on Puerto Rico's northwest coast. Isla Grande was renamed in honor of United States Air Force Major Fernando Luis Ribas Dominicci, an F 111 pilot who was killed in action during Operation El Dorado Canyon (the 1986 airstrike of Libya). A controversy regarding Isla Grande and Dorado Airport surfaced in 2003. Dorado Airport wanted to expand and attract the private aviation sector that has been Isla Grande's main business for so long. Dorado airport eventually became a victim of urban development in Dorado and no longer exists. In early 2003, it was announced that the Puerto Rico Grand Prix would be held on a 1.6 mile, 10 turn, temporary circuit on the airport's runway and taxiways as the season final of the 2003 SCCA Trans Am Series. The race, held on October 26, 2003, was won by Puerto Rican native Wally Castro. The event was initially on the 2004 Trans Am Series schedule, but was cancelled a month before its running. In 2006, after a detailed impact study and many rumors about the future of the airport, the Puerto Rico Ports Authority announced that Isla Grande airport would remain open for the foreseeable future, mostly because of its key function as the primary reliever for the Luis Muñoz Marín International Airport. On August 4, 2011, the FAA announced that they were planning to close the airport's control tower due to budget cuts, since they operate it instead of the Puerto Rico Ports Authority. On July 8, 2012, airport officials denied via written communication to a local newspaper of "any plans to eliminate or privatize the airport, since the airport is one of the most important airports for general aviation on Puerto Rico, taking into account that its operation approximates around 300 daily operations." On that same newspaper it was published that Seaborne Airlines, a regional air carrier, would transition its scheduled passenger operations to the neighboring San Juan Luis Muñoz Marin International Airport (SJU) with complete pullout on January 16, 2013. For a short period of time between 2007 and 2009, the airport became the flight hub of Puerto Rico's unofficial flag carrier, Prinair, when that airline briefly returned to operating.
Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар
1942 жылдың 1 қазанында АҚШ Әуе күштеріне қарасты Дуглас С 39 (DC 2) ұшағы Пуэрто-Риконың оңтүстігіндегі Лози-Филдтен Исла-Грандеге ұшып бара жатқанда Коамодағы төбеге құлап, борттағы 22 адамның барлығы қаза тапты. 1952 жылдың 11 сәуірінде Pan Am Flight 526A ұшағы қозғалтқыштың істен шығуынан ұшып көтерілгеннен кейін теңізге құлап, 69 жолаушы мен экипаждың 52-сі мерт болды. 1991 жылдың 21 желтоқсанында Сан-Хуанның Луис Муньос Маринь халықаралық әуежайына бет алған United Airlines Boeing 757 рейсі қателікпен Фернандо Луис Рибас Доминиччи әуежайына қонды. United Airlines Flight 5850 ретінде тіркелген, чартерлік рейсте болған ұшақ кейіннен жолаушыларсыз (жолаушылар Исла-Грандеден автобуспен қонақүйлерге кеткен соң) Луис Муньос Маринь әуежайына ұшырылды. 1992 жылдың 7 маусымында Dominicci әуежайынан ұшып келген Executive Air (American Eagle) CASA 212 ұшағы Майагуэс әуежайының ұшу-қону жолағына жетпей құлап, экипаждың екі мүшесі мен үш жолаушы қаза тапты. 2002 жылдың желтоқсанында осы әуежайдағы компаниядан жалға алынған тікұшақ ұрланып, Понседегі түрмеге жеткізілді. Онда алты тұтқын тікұшаққа мініп, ұшқышты оларды шалғайдағы фермаға тастауға мәжбүр етті. Ұшқыш тұтқындарға олардың орналасқан жері туралы жалған ақпарат беріп, оларды тікұшақтан секіріп түсірді және оқ атудан сақтану үшін тікұшақты зигзаг қозғалыспен жүргізді. Ұзақ өтпей, қашқандардың барлығы полициямен ұсталды. 2015 жылдың 10 қаңтарында Робинсон R22 тікұшағы ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай, белгісіз себептермен (2015 жылдың 14 қыркүйегіне дейін анықталмаған) теңізге құлап, 1 адам (жеке оқу рейсін орындаған студент) қаза тапты, ал тікұшақ жөндеуге жарамсыз күйге келді. 2017 жылдың 4 шілдесінде Рибас-Доминиччи әуежайынан ұшып шыққан ұшақ жақын маңдағы шығанаққа құлады. Апат салдарынан төрт адам жарақат алды.
On October 1, 1942, a Douglas C 39 (DC 2) of the U. S. Army Air Forces flying from Losey Field in southern Puerto Rico to Isla Grande crashed into a hill in Coamo instead, killing all 22 people on board. On April 11, 1952, Pan Am Flight 526A crashed into the sea just after takeoff due to engine failure, killing 52 out of 69 passengers and crew. On December 21, 1991, a United Airlines Boeing 757 flight en route to San Juan's Luis Muñoz Marín International Airport mistakenly landed at Fernando Luis Ribas Dominicci Airport. The aircraft, which was on a chartered flight as United Airlines Flight 5850, was later flown, without any passengers onboard (as the passengers departed from Isla Grande to their hotels by bus), to Luis Munoz Marin Airport. June 7, 1992: An Executive Air (for American Eagle) CASA 212 flying from Dominicci Airport crashed short of the runway in Mayagüez, killing both crew members and all three passengers. In December 2002, a helicopter that had been rented from a company that operates out of this airport was hijacked and taken to a jail in Ponce, where six inmates boarded the helicopter, forcing the pilot to drop them off at a farm. The pilot was able to fly back after he lied to the prisoners about their whereabouts, making them jump off the helicopter and zig zagging the helicopter to prevent them from shooting at him. Soon after, all escapees were found by the police. On January 10, 2015, a Robinson R22 collided with the ocean (near Cataño Ferry terminal, San Juan bay) shortly after takeoff due to unknown reasons (as of 9/14/15), killing 1 (student performing a solo flight) and leaving the helicopter damaged beyond repair. On July 4, 2017, an aircraft that had taken off Ribas Dominicci Airport crashed nearby at a bay. The crash resulted in four injuries.