Кіріспе
Америка революциясы кезінде Канадаға қоныс аударған адалдарға (ҰБЛ; немесе жай ғана Адал) берілген құрметті атақ – бұл алғашқы Лорд Дорчестер, Квебек губернаторы және Канаданың генерал-губернаторы, Америка революциясы кезінде немесе одан кейін Британдық Солтүстік Америкаға қоныс аударған американдық адалдарға алғаш берген құрметті атау. Сол кезде "Канадалық" немесе "Канада" деген атау жергілікті халықтар тобына және Квебек провинциясында тұратын Жаңа Францияның отарлаушыларының ұрпақтарына қатысты қолданылды. Олар негізінен Новая Шотландия және Квебек провинциясына қоныстанды. Адал қоныс аударғандардың көп болуы бірнеше жаңа колониялардың құрылуына әкелді. 1784 жылы Фанди шығанағы маңында адалдардың қоныстанғаннан кейін Нью-Брансуик Новая Шотландия колониясынан бөлінді. Адал босқындардың көптеп келуі 1791 жылы Квебек провинциясының Төменгі Канадаға (қазіргі Квебек) және Жоғарғы Канадаға (қазіргі Онтарио) бөлінуіне себеп болды. Мемлекет оларға қоныстануын ынталандыру үшін, әрбір адамға бір жер учаскесін берді, себебі үкімет Жоғарғы Канаданың шекарасын дамытқысы келді. Бұл қоныс аудару Канада халқының қатарына көптеген ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарды қосты. Бұл болашақ Канаданың батысында және шығысында, қазіргі Квебек шекарасының екі жағында да негізінен ағылшын-канадтық халқының қалыптасуына негіз болған жаңа иммиграция толқынының бастауы болды.
United Empire Loyalist (UEL; or simply Loyalist) is an honorific title which was first given by the 1st Lord Dorchester, the Governor of Quebec and Governor General of the Canadas, to American Loyalists who resettled in British North America during or after the American Revolution. At that time, the demonym Canadian or Canadien was used to refer to the indigenous First Nations groups and the descendants of New France settlers inhabiting the Province of Quebec. They settled primarily in Nova Scotia and the Province of Quebec. The influx of loyalist settlers resulted in the creation of several new colonies. In 1784, New Brunswick was partitioned from the Colony of Nova Scotia after significant loyalist resettlement around the Bay of Fundy. The influx of loyalist refugees also resulted in the Province of Quebec's division into Lower Canada (present day Quebec), and Upper Canada (present day Ontario) in 1791. The Crown gave them land grants of one lot. One lot consisted of per person to encourage their resettlement, as the Government wanted to develop the frontier of Upper Canada. This resettlement added many English speakers to the Canadian population. It was the beginning of new waves of immigration that established a predominantly Anglo Canadian population in the future Canada both west and east of the modern Quebec border.
Америка революциясы
Америка Тәуелсіздік соғысы аяқталғаннан кейін және 1783 жылы Париж шартына қол қойылғаннан соң, лоялист әскерлері мен азаматтар Нью-Йорк қаласынан эвакуацияланды, көбісі Канадаға бет бұрды. Көптеген лоялистер бұрыннан-ақ Канадаға қоныс аударған, әсіресе Нью-Йорк пен Солтүстік Жаңа Англиядан, онда соғыс кезінде оларға қарсы зорлық-зомбылық күшейген. Канададағы тәждік жерлер кейде лоялист полкіне қарай бөлінді. Бұл лоялисттердің қайта қоныстануы қазіргі Онтарионың дамуы үшін өте маңызды болды, ал шамамен 10 000 босқын Квебекке (Шығыс округтері мен қазіргі Онтарионы қоса алғанда) барды. Бірақ Нова-Шотландия (қазіргі Нью-Брансуик қоса) осы сандың үш есесін қабылдады: шамамен 35 000–40 000 лоялист босқыны. Белгісіз, бірақ көптеген адамдар тұрақтап қалмады; олар ақырында АҚШ-қа оралды. Соғыс жылдарында кейбір отбасылар адалдықтарын бөліскендіктен, Канададағы көптеген лоялистер АҚШ-тағы туыстарымен тығыз байланыс күйінде болды. Олар британ сауда заңдарына ешқандай назар бермей, шекара арқылы сауда жасады. 1790 жылдары лейтенант-губернатор Симконың адалдыққа келгендерге жер және Америкадағыдан төрт есе аз салық ұсынуы 30 000 америкалықтың келуіне әкелді, олар көбінесе "Кейінгі лоялистер" деп аталды. 1812 жылғы соғыс басталған кезде Жоғарғы Канаданың 110 000 тұрғынының ішінде 20 000 бастапқы лоялистер, 60 000 кейінірек келген американдық иммигранттар мен олардың ұрпақтары және 30 000 Ұлыбританиядан, олардың ұрпақтарынан немесе Квебек провинциясынан келген иммигранттар болды. Жоғарғы Канаданың көптеген тұрғындарының кейіннен келуі иммиграцияның басты себебі жер екенін көрсетеді.
Қайта орналастыру
Революциялық соғыстан кейін лоялистердің келуі Канаданың Жоғарғы Канада (қазіргі оңтүстік Онтарио) және Төменгі Канада (қазіргі оңтүстік Квебек) провинцияларына бөлінуіне әкелді. Олар келіп, этникалық және діни топтар бойынша орналасты. Көптеген сарбаздар қызмет еткен полктеріндегі әріптестерімен бірге қоныстанды. Қоныс аударушылар барлық әлеуметтік топтан және барлық он үш колониядан келді, бұл Sandham суретінде бейнеленгендей, келушілердің жақсы киінген жоғары топқа жататын иммигранттар екенін көрсетеді. Лоялистер жақын арада үкіметтен француздық жүйенің орнына, американдық колонияларда оларға таныс болған британдық құқықтық жүйені қолдануға рұқсат беруді сұрады. Ұлыбритания Францияның жеті жылдық соғыста жеңіліске ұшырағаннан кейін бұрынғы француз колониясын басып алғаннан кейін француз құқықтық жүйесін сақтап, дін бостандығына рұқсат берді. Жоғарғы және Төменгі Канада құрылғаннан кейін, батыстағы лоялистердің көпшілігі британдық заңдар мен институттармен өмір сүре алды. Төменгі Канаданың басым көпшілігін құраған француз тілінде сөйлейтін этникалық француз халқы, таныс француз азаматтық құқығын және католик дінін сақтай алды. Үкімет Нова Шотландия және Нью-Брансуикте 3500-ге жуық қара лоялистерді қоныстандырды, бірақ олар кемсітушілікке ұшырады және барлық лоялистерге тән қолдаудың жеткіліксіздігін бастан кешті. Жер берудегі кешігу, бірақ ең бастысы, қара нәсілділердің басқа лоялистерден төмен жалақыға жұмыс іздеуге және олармен бәсекелесуге дайындығы Шелбурндағы нәсілшілдік шиеленісті күшейтті. 1784 жылдың шілдесінде Шелбурн төңкерісі кезінде ақ лоялистердің топтары қара лоялистерге шабуыл жасады, бұл Канаданың алғашқы «расалық» төңкерісі болды. Үкімет қара лоялистердің жерін тексеруге баяу кірісті (олардың қоныстана алмауына себеп болды); сондай-ақ, оларға ақ қоныстанушыларға қарағанда кішірек, кедей және шалғай жерлер берілді, бұл кемсітушілікке әкелді; Жоғарғы Канадаға немесе әсіресе Квинт шығанағы айналасына қоныстанған лоялистерді есептемегенде. Бұл олардың орнығуын қиындатты. Канададағы қара лоялистердің көпшілігі Американың оңтүстігінен келген босқындар еді; олар осы кемсітушілік пен қатал қыстан зардап шекті. Ұлыбритания Африкадағы Сьерра-Леоне колониясын құрған кезде, 1792 жылы шамамен 1300 қара лоялист өзін-өзі басқару мүмкіндігіне ие болу үшін сонда көшті. Осылайша 2200 адам қалды. Сьерра-Леонеге кеткен қара лоялистер Фритаунды құрды. 20 ғасырдың басына дейін, Ямайкадан келген басқа да ерте қоныстанушылармен және заңсыз құл кемелерінен босатылған құлдармен бірге, және түпкілікті халықтардың олардың Марун колониясын жоюға жақын болған қатыгез шабуылдарына қарамастан, олар және олардың ұрпақтары Сьерра-Леоне мәдениетіне, экономикасына және үкіметіне үстемдік етті. Көптеген лоялистер АҚШ-тағы маңызды мүліктерінен айырылуға мәжбүр болды. Ұлыбритания 1795 жылғы Джей келісімі кезінде АҚШ-тан жоғалған мүліктері үшін өтемақы немесе қалпына келтіруді талап етті, бұл келіссөздердің маңызды мәселесі болды. Келіссөздер АҚШ-тың келіссөзшілерінің АҚШ Конгресіне реституция беру туралы «кеңес беруі» тұжырымдамасына келді. Британдықтар үшін бұл тұжырымдама американдықтарға қарағанда айтарлықтай заңдық салмаққа ие болды; АҚШ Конгресі кеңеске құлақ аспады.
Құлдық
Бұрынғы Он үш колонияның құл иелері өздерімен бірге Канадаға құлдарын әкелді, себебі ол жерде бұл практика әлі де заңды болған. Олар Британдық Солтүстік Америкаға барлығы 2000-ге жуық құлды әкелді: 500-і Жоғарғы Канадаға (Онтарио), 300-і Төменгі Канадаға (Квебек) және 1200-і Жаңа Брансуик, Нова-Шотия және Принс-Эдуард аралдарындағы теңіз жағалау провинцияларына. Теңіз жағалау аймақтарындағы құлдардың болуы мен жағдайы ерекше мәселеге айналды. Олар халықтың үлкен бөлігін құрады, бірақ бұл плантациялық шаруашылық аймағы емес еді. Қоныс аударушылар ақырында осы құлдардың көптегенін босатты. 1792 жылы және одан кейінгі жылдары көптеген еркін қара лоялистермен бірге, олар өздеріне басқару мүмкіндігін іздеп Сьерра-Леонеге баруды таңдады. Осы уақытта 1790 жылы британ Парламенті Канадаға көшіп келушілерге құлдарын меншік ретінде сақтауға рұхсат беретін императорлық заң қабылдады. 1793 жылы Жоғарғы Канаданың 1-ші Парламенті құлдыққа қарсы заң қабылдады. Құлдыққа қарсы заң колонияға құлдарды әкелуге тыйым салды және әйел құлдардан туған барлық балалар 25 жасқа толғаннан кейін бостандыққа шығарылуын міндеттеді. Бұл заңның қабылдануына себеп, лоялист босқындары Жоғарғы Канадаға әкелген құлдардың санының артуы болды. 1807 жылы Британ империясында құл саудасы тоқтатылды. 1834 жылға қарай империя бойынша құлдық институты жойылды (Үндістаннан басқа, онда ол жергілікті институт деп есептелді).
1812 жылғы соғыс
1812-1815 жылдар аралығында АҚШ пен Ұлыбритания 1812 жылғы соғыс деп аталатын қақтығысқа түсті. 18 маусым күні 1812 жылы АҚШ президенті Джеймс Мэдисон Конгресстегі соғыс жақтастарының қысымынан кейін соғыс жариялау туралы заңға қол қойды. 1812 жылға қарай Жоғарғы Канадаға негізінен АҚШ-тан келген Революция дәуірінің лоялистері (Біріккен Империяның лоялистері) және соғыстан кейінгі американдық және британдық иммигранттар қоныстанды. Канадада халық тым сирек болды және британдық армия мен Канадалық милицияның тұрақты бөлімшелерімен ғана жеңіл қорғалды. Американдық көшбасшылар Канаданы оңай басып алуға болатынын болжады, ал бұрынғы президент Томас Джефферсон Канаданы жаулау мүмкіндігін «жорық мәселесі» деп оптимистік тұрғыдан сипаттады. Көптеген американдық лоялистер Революциялық соғыстан кейін Жоғарғы Канадаға көшіп келді. Дегенмен, иммигранттарға жер беруге байланысты аймақта лоялист емес американдық қоныс аударушылардың да көп саны болды. Американдықтар соңғысының американдық мақсатты қолдайтынын күтті, бірақ олар солай істемеді. Жоғарғы Канада халқына АҚШ-тан келген, коронаға адалдығы анық емес жаңа қоныс аударушылар кіргенімен, 1812 жылғы соғыс кезінде американдық күштер қоныс аударушылардан күшті қарсылыққа тап болды. Көптеген лоялистер провинциялық теңізшілер құрамында, провинциялық регулярлы әскерде немесе тұрақты милицияда қызмет етті. Канадалық колонияларды американдық шабуылдан сәтті қорғағандықтан, лоялистер 1812 жылғы соғысты жеңіс деп есептейді. Соғыстан кейін британ үкіметі Нью-Брансуикке көшіріп, соғыс кезінде және одан кейін босатылған АҚШ-тан келген 3000 құлдың шамамен 400-ін қоныстандырды. Олар құл иелерін тастап, британдықтармен бірге соғысқандары үшін оларға берілген азаттық уәдесін орындады. Құлдықтан азат болған африкалық американдықтар азаттыққа қол жеткізу үшін британдық шекараны кешіп өту кезінде үлкен қауіпке ұшырады.
Қазіргі
"Біріккен Империяның лоялисті" деген құрметті атау Канаданың ресми құрмет жүйесіне кірмегенімен, қазіргі лоялисттардың ұрпақтары оны қолдануы мүмкін, кейде "U.E." әрпін тегінің соңына қосады. Алайда, бұл практика бүгінде, тіпті оңтүстік-шығыс Онтарио сияқты лоялистердің негізгі ордаларында да сирек кездеседі. Тарихшылар мен генеалогтар оны нақты отбасылардың тегін анықтау үшін жиі пайдаланады. Лоялистердің Канаданың дамуына тигізген әсері әлі де байқалады. Ұлыбританиямен байланыстары және АҚШ-қа деген қарсылығы Канаданың Солтүстік Америкада тәуелсіз және ерекше болуына қажетті күшті қамтамасыз етті. Лоялистердің республикалық жүйеге және "халық билігіне" деген күдігі Канаданың тәуелсіздікке қарай баяу, "қағазға толы" жолына әсер етті. Жоғарғы Канада (Онтарионың алдағысы) және Нью-Брансуик жаңа Британдық Солтүстік Америка провинциялары Біріккен Империяның лоялистері үшін пана ретінде құрылды. Екі провинцияның ұрандары осы тарихты көрсетеді: Онтарионың, сондай-ақ оның гербінде де кездесетін Ut incepit fidelis sic permanet ("Адалдығымен бастады, адал қалды"); Нью-Брансуик – Spem Reduxit ("Үміт қайта келді"). "Лоялист" сөзі мектептердің, көшелердің және бизнес атауларында, мысалы, Онтариодағы Белльвиль сияқты лоялистер қоныстанған елді мекендерде жиі кездеседі. Жақын орналасқан Кингстон қаласы, лоялистердің бекінісі ретінде салынған, король Георг III құрметіне аталған. Ал сол қаланың шетінде жай ғана "Лоялист" деп аталатын аудан бар. Канаданың 2021 жылғы халық санауы 25% үлгіге сүйене отырып, Біріккен Империяның лоялистік тегін анықтаған 10 015 адамды есепке алды. 1934 жылдың 1 шілдесінде Royal Mail Canada "Біріккен Империяның лоялистері, 1776–1784" атты пошта маркасын шығарды, оны Роберт Брюс МакКракен Сидней Марчтің "Біріккен Империяның лоялистері" мүсіліне сүйене отырып жасады. 1996 жылы канадалық саясаткерлер Питер Милликен (америкалық лоялистердің ұрпағы) және Джон Годфри Годфри-Милликен заң жобасын ұсынды, ол лоялистердің ұрпақтарына АҚШ-тағы американдық революция кезінде тартып алынған ата-бабаларының мүлігін қайтаруға мүмкіндік беретін еді. Бұл заң жобасы, Палатада қабылданбаған, негізінен американдық Хелмс-Бертон заңына сатирикалық жауап ретінде қарастырылды. 1997 жылы Онтарио заң шығару жиналысы 19 маусымды Онтариода "Біріккен Империяның лоялистері күні" деп жариялайтын заң жобасын қабылдады. Біріккен Империяның лоялистері күні Саскачеван облысында да сол күні, Нью-Брансуикте 18 мамырда және Британдық Колумбияда 22 шілдеде тойланады.
Есте сақтау және тарихнама
Лоялистер өз тарихына көңіл бөліп, өзінің идеалдандырылған бейнесін жасады және оған зор мақтан тұтты. 1898 жылы Генри Койн олар туралы жарқын сипаттама берді:
Лоялистер, көбінесе, Он үш колония халқының ең жақсы бөлігі болды. Олар Америкадағы британдықтардың білімі, ізгілігі, жоғары тектілігі, байлығы және жақсы азаматтығын үлкен дәрежеде бейнеледі, сондай-ақ заң мен тәртіпке, британдық институттарға және империяның бірлігіне берілгендігін де көрсетті. Олар Канадаға осы ашытқыны әкелді, ол бүгінгі күнге дейін бүкіл Доминионды ашытты. Канадалық тарихшылар Маргарет Конрад пен Альвин Финкельдің айтуынша, Койн жасаған естелік патриоттық тойларда жиі қолданылатын маңызды тақырыптарды қамтиды. Мюррей Баркли мен Норман Ноулз түсіндіргендей, лоялистер дәстүрі мыналарды қамтиды:
Босқындардың элиталық тегі, британдық тәжге адалдығы, жаушылық жағдайлардағы қиындықтар мен құрбандықтары, тұрақты түрде американдыққа қарсылығы және олардың құдайдан берілген миссиясы. Конрад пен Финкель кейбір шамадан тыс айғақтарды көрсетеді: лоялистердің тек аз ғана бөлігі отаршылдық элита болды. Шындығында, лоялистер отаршылдық қоғамның барлық топтарынан шыққан, ал көбі зорлық-зомбылық пен қиындықтарға ұшырамады. Олардың шамамен 20 пайызы кейін АҚШ-қа қайтып келді. Көпшілігі британдықтарға адал болды, бірақ басқа лоялистер 1812 жылғы соғыста АҚШ-ты қолдады. Конрад пен Финкель мынаны қорытындылады:
The Loyalists, to a considerable extent, were the very cream of the population of the Thirteen Colonies. They represented in very large measure the learning, the piety, the gentle birth, the wealth and good citizenship of the British race in America, as well its devotion to law and order, British institutions, and the unity of the Empire. This was the leaven they brought to Canada, which has leavened the entire Dominion of this day. According to Canadian historians Margaret Conrad and Alvin Finkel, Coyne's memorial incorporates essential themes that have often been incorporated into patriotic celebrations. The Loyalist tradition, as explicated by Murray Barkley and Norman Knowles, includes:
The elite origins of the refugees, their loyalty to the British Crown, their suffering and sacrifice in the face of hostile conditions, their consistent anti Americanism, and their divinely inspired sense of mission. Conrad and Finkel point out some exaggerations: only a small percentage of the Loyalists were colonial elite. In fact Loyalists were drawn from every stratum of colonial society, and few suffered violence and hardship. About 20 percent would later return to the United States. Most were loyal to all things British, but other Loyalists supported the United States in the War of 1812. Conrad and Finkel conclude:
Тарихтарын артықшылықты дәлелдеу үшін пайдаланатын лоялистердің ұрпақтары шындықты бұрмалап, лоялистер емес көршілерінің көзінде өз мәртебесін төмендетеді. Лоялистер Британдық Солтүстік Америкада канадалық либерализмнің немесе консерватизмнің тұқымын сепкенін айтатын ғалымдар, көбінесе Солтүстік Атлантика әлемінде кең таралған саяси пікірталас контексін және 18 ғасырдың екінші жартысында Британдық Солтүстік Америкаға басқа иммигранттар әкелген саяси құндылықтарды ескермейді. 1870 жылдардан бастап олардың көптеген ұрпақтары арзан жер іздеп АҚШ-қа оралды. Жаңа Англия штаттарындағы халықтың 10% -дан астамы теңіз провинцияларына қатысты. 14 миллион тұрғынның тағы екі миллионы немесе шамамен 15% -ы француз канадалықтарының тегінен шыққан.
Біріккен империяның лоялистер қауымдастығы
Канаданың Біріккен Империя Лоялистерінің қауымдастығы (UELAC) – лоялистердің ұрпақтары мен канада тарихына, әсіресе Біріккен Империя лоялистерінің рөліне қызығушылық танытқан адамдардың ұйымы. Ұйым 1914 жылғы 27 мамырда Онтарио заң шығару жиналысымен тіркелген. 1972 жылы ұйымға 1972 жылғы 28 наурыздағы патент хаты арқылы қару-жарақ колледжінен герб берілді.
Таңбалар
1707 жылғы 17 сәуірде королева Анна "теңізде және құрлықта" қолданылуы туралы жарлық шығарды. Осы кезден бастап Одақ туы бекіністерде және полк тулары ретінде пайда бола бастады, ал Америка революциясы кезінде осы ту қолданыста болды. Корольге адал болғандар АҚШ-тан Британдық Солтүстік Америкаға көшіп кеткенде, осы туды өздерімен алып кетті, және осы тарихи байланыс нәтижесінде ол UELAC-тің ресми туы болып сақталады. Канада геральдикасында лоялисттердің ұрпақтары өздерінің гербінде лоялисттік тәжді пайдалануға құқылы.
Тарихнама
Баркли, Мюррей. "Нью-Брансуиктегі лоялистік дәстүр: тарихи мифтің өсуі мен эволюциясы, 1825–1914 жж.". Acadiensis 4#2 (1975): 3–45. Онлайн
Белл, Дэвид В.Джей. "Канададағы лоялистік дәстүр". Канадалық зерттеулер журналы 5#2 (1970): 22+
Ноулз, Норман Джеймс. Лоялистерді құру: Онтарио лоялистік дәстүрі және пайдалы өткенді жасау (Торонто университетінің баспасы, 1997). Ранлет, Филип. "Америкалық лоялистердің қаншасы АҚШ-ты қалдырды?". Тарихшы 76.2 (2014): 278–307. Уптон, Л. Ф. С., ред. Біріккен империяның лоялистері: адамдар мен мифтер (The Copp Publishing Company, 1967), тарихшылар мен бастапқы көздерден үзінділер.
Bell, David VJ. "The Loyalist Tradition in Canada." Journal of Canadian Studies 5#2 (1970): 22+
Knowles, Norman James. Inventing the Loyalists: The Ontario Loyalist Tradition and the Creation of Usable Pasts (University of Toronto Press, 1997). Ranlet, Philip. "How Many American Loyalists Left the United States?." Historian 76.2 (2014): 278–307. Upton, L. F. S. ed. The United Empire Loyalists: Men and Myths (The Copp Publishing Company, 1967), Excerpts from historians and from primary sources