Кіріспе

"Өшпенділік үшін мұрынды кесу" – проблемаға қатысты артық өзін-өзі зиянға салушы реакцияны сипаттайтын мақал. "Өшпенділік үшін мұрынды кеспе" – ашуға еріп, немесе өзіне қарсыласынан гөрі көп зиян келтіретін кек алудан сақтандыратын ескерту.

Шығу тегі

Орта ғасырларда түрлі себептермен, оның ішінде мемлекеттік жаза ретінде немесе кек алу үшін, бір адамның екінші адамның мұрынын кесіп тастауы сирек емес еді. Содан бері бұл тіркес ашу немесе кек алу ниетімен жасалған (көбінесе ақылға сыймас) өзін-өзі жою әрекеттерін білдіретін жалпы аталымға айналды. Мысалы, егер күйеуі әйеліне ашуланса, оны жазалау үшін үйін өртеп жіберуі мүмкін. Бірақ үйін өртеу, оның барлық мүлкін жоғалтумен қатар, өзінің де үйін өртеуге келеді. Фрэнсис Гроуздың 1796 жылғы "Жалпы тілдің классикалық сөздігінде" "Бетінен кек алу үшін мұрнын кесіп алды" деген сөз "қоршағанға кек қайтару үшін өзін-өзі ауыр түрде зақымдаған адамға" қатысты қолданылады. Ал бұдан өзгеше, Оңтүстік-Шығыс Шотландиядағы Колдингэм аббаттығының әйелі Сент-Эббе және оның монахтары, өз мұрындары мен жоғарғы еріндерін кесіп тастағандары айтылған, олар ашу немесе кек алудан емес, керісінше, шабуылдаушы викинг шабуылдарынан зорлаудан сақтану үшін өзін мүлдем жағымсыз етуге тырысып, абыройларын сақтап қалуға асыққан.