Кіріспе

Жазғы күн тоғысына жақын өткізілетін мереке

Иран
Бразилия
Португалия
Канада
Америка Құрама Штаттары

Христиандық теологияда Жақия (Жаһанна) пайғамбар "Исаға (Исусқа) жол ашатын адам ретінде түсінілді", ол "Ол артуы керек, ал мен кемітуім керек" деген сөздерімен бұл туралы айтқан. Бұл күннің аспандағы биіктігі мен күндізгі уақыттың ұзақтығы жазғы күн тоғысынан кейін "кеміп", қысқы күн тоғысынан кейін артуымен символданады. 6-шы ғасырға қарай бірнеше шіркеулер Жақияға (Жаһаннаға) арналды және мейрам күніне Жақия күнінің алдындағы түн қосылды. Христиан дінінің қызметкерлері бұл мерекеге арналған үш месса өткізді.

Неопаганизм

Жазғы күн тоғысының Еуропада христиандыққа дейінгі пұтқа табынушылықтағы тамыры бар. Неопаганизмнің түрлері әртүрлі болғандықтан, ортақ атауға қарамастан, оны тойлау жолдары айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін. Кейбіреулер жазғы күн тоғысын ежелгі пұтқа табынушылардың пікірінше қалай тойлағандарын мүмкіндігінше дәл қайта жасайды, ал басқалары мерекені көптеген басқа, тікелей қатысы жоқ көздерден алынған рәсімдермен тойлайды. Англияның Уилтшир графтығындағы ежелгі Стоунхендж ескерткішінде көптеген адамдар жазғы күн тоғысында күннің шығысын тастармен сәйкес келіп көру үшін жиналады. Нео-друидизмде жазғы күн тоғысы үшін Alban Hefin термині қолданылады, бұл термин 18 ғасырдағы Уэльс романтигі және белгілі әдебиет жасаушы Иоло Морганг жасаған.

Неопаганизм

Неопагандық германдықтар жазғы күн тоғысын Лита деп атайды, ол кейбір германдық неопагандықтар қолданатын қайта құрылған герман күнтізбесінің бір бөлігі болып табылады және атын Беденің «Уақыт санауынан» алған, онда маусым мен шілде айларына сәйкес келетін екі айға англосаксонша līða деген атау берілген. Босворт пен Толлер сөздігінде бұл «алдыңғы Лита» (sē ǽrra líða) және «кейінгі Лита» (sē æftera líða) деп аталған, ал аузыл жылдары үшін үшінші līða айы немесе «үш Лита» жылы (Triliði) қосымша есептеледі. Қазіргі заманда Лита англосаксон германдық пагандығын қайта құруға ұмтылатын неопагандықтар тарапынан тойланады.

Елдер бойынша сақталуы

Жазғы күн тоғысына байланысты дәстүрлер Солтүстік Еуропада – Швеция, Дания, Норвегия, Финляндия, Эстония, Латвия және Литва – ерекше маңызды, бірақ Польша, Ресей, Беларусь, Германия, Фландрия, Ирландия, Ұлыбританияның кейбір аймақтарында (әсіресе Корнуолл), Франция, Италия, Мальта, Португалия, Испания, Украина, Еуропаның басқа бөліктерінде және басқа елдерде де – мысалы, Канада, АҚШ, Пуэрто-Рико, сондай-ақ Оңтүстік жарты шарда (көбінесе Бразилия, Аргентина және Австралияда) кеңінен сақталады. Эстонияда, Латвияда, Литвада және Квебекте (Канада) 24 маусым – жазғы күн тоғысы күні – мемлекеттік мереке. Бұрын Швеция мен Финляндияда да осылай болған, бірақ 1950 жылдары бұл елдерде маусымның 19-ы мен 26-сы аралығындағы жұма және сенбі күндеріне көшірілген.

Австрия

Австрияда жазғы күн тоғызы жыл сайын Дунай өзенімен, Венаның солтүстігіндегі жүзім шарап өсірілетін Вахау аймағынан өте қалғанда, кемелер шеруімен тойланады. 30-ға дейін кеме өзен бойынан тізіліп өтеді, жағалау мен төбелерден фейерверктер атылып, оттар жандырылып, жүзімдіктер жарықтандырылады. 90 минуттық саяхат барысында ескі қамал қираған жерлерінен де фейерверктер атылады.

Бразилия

Португалиялық Сент-Джон күні Бразилияға отарлау дәуірінде әкелініп, Сент-Антони күнінен (13 маусым) бір апта бұрын басталып, Сент-Петр күнінен (29 маусым) кейін аяқталатын кезеңде тойланатын танымал мерекеге айналды. Бұл фестивальдің португалдық тегі жазғы күн тойы ретінде (Португалияның Солтүстік жарты шарында орналасқан мемлекет болғандықтан) қалыптасқан. Бірақ Бразилияның көп бөлігі Оңтүстік жарты шарда жатқандықтан, "Festa Junina" (Маусым фестивалі) немесе Сан-Жоао (Святой Жоан) деп аталатын бұл жалпыұлттық фестиваль елдің басым бөлігінде қыс ортасында өтеді. Ауылдық өмірді дәстүрлі киімдер, тағамдар мен билер (әсіресе квадрилья) арқылы тойлайды. Квадрильяда жұбайлардың құрамындағы би, оның орталық тұлғасы – күйеу жігіт пен келін. Кейбір мерекелерде "pau de sebo" деп аталатын биік тіреу орнатылып, ойналады. "Quentão" (қатты ыстық) деп аталатын, жемістер мен дәмдеуіштердің қоспасынан және кашасамен араластырылған ыстық сусын дайындалады. Сент-Джон күні қарсаңында, кейде бас оттың қалдықтарынан жасалған ыстық көмірдің үстінен жалаң аяқпен жүру рәсімі өткізіледі, бұл мерекеге тән дәстүрлі амал. Егер жүрген адамның ниеті берік болса, ешбір зиян тимейді деп сендіреді. Солтүстік-шығыс Бразилиядағы Каруру (Пернамбуко штатында) және Параиба штатындағы Кампина Гранде қалалары "Әлемдегі ең ірі Сент-Джон фестивалі" атаны үшін бәсекелеседі. Мереке жүгері жинаумен бірге келеді, осы кезеңде жүгеріден жасалған тағамдар көптеп ұсынылады, мысалы, канджика және памонха; сондай-ақ, пісірілген немесе қайнатылған жүгері (көбінесе маймен), шұжық, тәтті картоп, жержаңғақ және күріш пудингі сияқты түрлі тәттілер де дастарқанда болады. Мерекелер өте жарқын, көңілді және салют пен от жағумен тойланады.

Болгария

Болгарияда жаздың ортасында Еңовден мерекесі тойланады. Сол күні Шығыс православие шіркеуі Жақынның (Иоанн Креститель) күнін де атап өтеді, және екі мерекелік салт-дәстүрлер көбінесе бірігіп кетеді. Бұл күні Болгарияда отқа байланысты рәсімдер орындалуы мүмкін; оған жалынып тұрған көмірдің үстінде қалың аяқпен билеу кіреді, бұл рәсім Нестинарство деп аталады. Болгар халық мұрасында жаз Еңовденмен басталады делінеді. Еңовден таңында күн шыққанда, күн "көзін жымиды" және "ойнайды" деп саналады. Күннің шығысын көрген адам жыл бойы денсаулығымен жүреді. Еңовденде түрлі шөптердің ең жоғары емдік қасиетке ие екеніне сенеді, әсіресе күн шығысымен бірге. Сондықтан оларды таңертең, күн шығар алдында жинау керек. Сиқыршылар мен баяндар әйелдер өздері шөптерді жинап, емделген және қорғау үшін дайындайды. Қысқа жиналған шөптердің саны – белгілі және белгісіз барлық ауруларға қарсы 77,5 болуы керек.

Канада

Ньюфаундленд пен Лабрадорда Сент-Джон күні 24 маусымға ең жақын дүйсенбіде тойланады және 1497 жылы Джон Кэботтың Ньюфаундлендті ашқанын еске түсіреді. Квебекте 24 маусымды тойлау дәстүрі алғашқы француз отарлаушыларымен Жаңа Францияға әкелінді. Түнде үлкен оттар жағылды. Иезуиттердің хабарламаларына сәйкес, Жаңа Францияда Сент-Джон күнін алғаш рет тойлау шамамен 1638 жылы болған. 1834 жылы «La Minerve» газетінің баспагері және редакторы Людгер Дюверне 24 маусымды француз канадалықтарының ұлттық мерекесі деп жариялауға жетекшілік етті. 1908 жылы Папа Пий X Иоанн Крестительді француз канадалықтарының қамқоршысы деп тағайындады. 1925 жылы 24 маусым Квебекте ресми мереке болып бекітілді, ал 1977 жылы Квебектің ұлттық мерекесі мәртебесіне ие болды. 24 маусым күні үлкен от жағу дәстүрі бүгінге дейін сақталған.

Қытай

Сан-Жуао мерекесі Макао әкімшілік аймағында кем дегенде XVIII ғасырдан бастап 1990 жылдарға дейін тойланды. Бұл католиктердің Жақсы Жан Креститель мерекесін және 1622 жылы голландтарға қарсы жеңісті атап өтетін халықтық мереке болған. Қазір бұл күн мемлекеттік мереке емес, бірақ макаолық қауымның рухани мәдениетінің бір бөлігі болып табылады және олар оны Сан-Лазару ауданындағы Арайал де Сан-Жоао фестивалі ретінде қайта жаңғыртты.

Дания

Данияда күннің тоқырауы мерекесі "санктанс" немесе "санктансафен" ("Әулие Иоанн кешкі мерекесі") деп аталады. Бұл 1770 жылға дейін ресми мереке болды, және Дания дәстүріне сәйкес, мереке күнінің алдындағы кешке тойланады, сондықтан ол 23 маусым күні кешке өтеді. Ортағасырлық даналар мен емшілер (сол кездегі дәрігерлер) осы күні жыл бойына адамдарды емдеу үшін қажет болатын арнайы шөптерді жинаған. Жағажайда от жағу, сөз сөйлеу, пикниктер мен әндер дәстүрлі, бірақ олар жағажайлар алыс болғанда да көптеген басқа жерлерде де (көлдердің, өзендердің жағалауларында, саябақтарда және т.б.) құрылады. Оттар зұлым рухтар мен әйелдерді қорғау үшін жағылады.

Скандинавияда жастар "Иоанн Крестительдің Иордан өзенінде Мәсіхті қалай суға батырғанын еске түсіру үшін" қасиетті бұлақтарға барған. 1885 жылы Хольгер Драхман "Vi elsker vort land" ("Біз өзіміздің елімізді жақсы көреміз") атты жазғы гимн жазды, оның әуені П. Э. Ланге Мюллердің туындысы, және бұл гимн осы кеште көптеген оттарда орындалады.

Эстония

Жаниpäev ("Жаңыл күні" немесе "Жаздың ортасы" ағылшын тілінде немесе "Иоанн күні" христиандар үшін) христиандық Эстонияға келгенге дейін ұзақ бұрын тойланып келген, бірақ христиандар осы күнге қазіргі атауын берді. Күн әлі де көптеген аттармен белгілі: leedopäev, suvine pööripäiv, suvepööripäev, püäripääv, päevakäänak, päiväkäänäk, päiväkäändjäne, päevapesa, pesapäev және suured päevad. Бірақ христиандық пайда болғаннан кейін, осы мерекеге байланысты ескі діннің сенімдері мен құнарлылық рәсімдері тоқтатылмады. 1578 жылы Балтазар Русов өзінің "Ливон жылнамасы" еңбегінде эстондықтардың шіркеуге барудан гөрі мерекеге көбірек мән бергенін жазды. Ол шіркеуге барып, ішке кірмей, орнына от жағып, ішіп, билеп, ән айтып, ескі діннің рәсімдерін орындағандарға наразы болды. Жазғы күн тоғысы егіншілік жылдың өзгеруін білдіреді, атап айтқанда көктемгі егіс бітіп, жазғы шөп шабудың қиын жұмысы басталады. Жаниpäev рәсімдерінің көптегенінің терең халықтық тамыры барлығы түсінікті. Ең танымал рәсімдердің бірі – от жағу және одан секіру. Бұл сәттілікке кепілдік беру және бақытсыздықтан сақтану жолы деп есептеледі. Сондай-ақ, отты жағу – үйіңнің өртеніп кетпеуіне кепілдік беру. От сондай-ақ, барлық жағдайда одан қашып жүретін зұлым рухтарды қорқытып, жақсы егін жинауға көмектеседі. Сондықтан от неғұрлым үлкен болса, зұлым рухтар соғұрлым алысқа кетіп, зиян келтірмейді. Эстонияның жазғы күн тоғысы дәстүрлері фин дәстүрлеріне өте ұқсас, сонымен қатар латыш, литва және скандинавия дәстүрлерімен де ортақ белгілері бар. Эстониялықтар жазғы күн тоғысының алдындағы кеште (23 маусым) Жаниохтуды от жағумен тойлайды. Сааремаа және Хиюмаа аралдарында ескі балық аулау қайықтары үлкен отта өртелуі мүмкін. Жаниютуда бүкіл елдегі эстондықтар отбасыларымен немесе үлкен шараларда жиналып, ғасырлар бойы эстондықтардың істегеніндей, ән айту мен би билеу арқылы осы маңызды күнді тойлайды. Жаниютумен бірге өткізілетін мерекелер әдетте түн бойы жалғасады, олар жылдың ең үлкен және маңызды мерекелері, ал дәстүрлер Финляндиядағы дәстүрлермен (Финляндия туралы оқыңыз) және көрші Латвия, Литва және Швециядағы дәстүрлермен (Швеция туралы оқыңыз) ұқсас. Жаниpäev әдетте жазғы үйлерде, адамдар от жағып немесе Отепьядағы Pühajärve Jaanituli сияқты фестивальдерде тойланады. 1934 жылдан бері 23 маусым – Эстонияның Жеңіс күні, ал 23 және 24 сәуір мерекелер және ту желбірету күндері. Бұл екі күннің арасындағы түнде Эстонияның туы түсірілмейді.

Фарер аралдары

Фарер аралдарында Иоанн кешін (jóansøka) әдетте тойланбайды. Дегенмен, ең оңтүстік арал Судуройда оны маңайды жарықтандыратын от жағу арқылы тойлайды. Аралда тек бір от жағылады, және екі ірі қаланың біреуі осы мерекені жыл сайын кезекпен өткізеді.

Финляндия

Христиандыққа дейінгі жазғы күн тұруының атауы фин құдайы Укконың құрметіне «Укон юла» («Укко мейрамы») болған. Мереке христиан дініне енгеннен кейін, ол Иоанн Баптист (фин. Johannes Kastaja) мерекесі ретінде белгілі болды. 1955 жылдан бері бұл мереке әрқашан сенбі күні тойланады (20-26 маусым аралығында). Алдында бұл мереке әрдайым 24 маусымда өткен. Жазғы күн тұруына арналған тойлардың көп бөлігі жұма күні, жазғы күн тұруы қарсаңында өтеді, сол күні көптеген жұмыс орындары жабылады және дүкендер түскі уақытта жабылуы мүмкін. Финляндиядағы жазғы күн тұруы мерекесінде көлдер мен теңіз жағасында от жағу кең таралған. Көп жағдайда қонақтарды қарсы алу үшін есіктің екі жағына қайың бұтақтары (koivu) қойылады. Швейд тілінде сөйлейтін финдер көбінесе жазғы күн тұруы немесе май бағанасын (швед. midsommarstång, majstång) орнату арқылы мерекелейді. Кейбір швед тілінде сөйлейтін финдер фин терминінен кейін мерекеге Иоганн немесе Иоганни деп атайды, немесе дәлірек айтқанда, Библиядағы Иоанн Баптисттің (швед. Johannes Döparen) құрметіне атайды. Халықтық сенімдерде жазғы күн тұруы өте күшті түн саналды және көптеген шағын рәсімдер орындалатын уақыт болды, әсіресе жас қыздар күйеу іздеп және ұрпақ жалғастыру үшін. Жазғы күн тұруы түнде, әсіресе мифтік «гүлдеген папоротник» іздеушілер мен «папоротник тұқымын» иеленушілерге «көкшіл оттар» пайда болады деп сендірілді, олар қазынаны көрсетуші белгі саналды. Ескі заманда қыздар болашақ күйеулерінің бейнесін көру үшін арнайы сиқырлы заттарды пайдаланып, құдыққа жылаңаш иеленетін. Тағы бір дәстүр бүгінге дейін сақталған. Бір әйел жеті түрлі гүлді жинап, жастығының астына салып, болашақ күйеуі туралы арман көрді. Финляндиядағы жазғы күн тұруының маңызды ерекшелігі – ақ түн мен түн ортасындағы күн. Финляндияның Арктикалық аймаққа жақын орналасуына байланысты, жазғы күн тұруына жақын түндер қысқа (түн ортасында көкшіл жарықпен) немесе тіпті болмайды. Бұл қысқы қараңғылыққа зор контраст тудырады. Температура 0 °C-тан +30 °C-қа дейін өзгеруі мүмкін, оңтүстікте орташа температура шамамен 20 °C. Көптеген финдер жазғы күн тұруына қаладан шығып, ауылға кетеді. Қазіргі кезде көптеген адамдар кем дегенде бірнеше күн сонда қалады, ал кейбір финдер бүкіл демалысын жазғы коттеджде өткізеді. Дәстүрлерге от жағу, далалық тамақ дайындау, сауна және достарымен немесе отбасымен бірге уақыт өткізу кіреді. Финляндиядағы жазғы күн тұруымен байланысты көп ішімдік ішу де бар, бұл суға бату сияқты жазатайым оқиғалардың көбеюіне себеп болады. Жазғы күн тұруы демалысында әртүрлі музыкалық фестивальдар ұйымдастырылады. Жазғы демалысты жазғы күн тұруы күні бастау да кең таралған. Көптеген отбасылар үшін жазғы күн тұруы – ауылға, теңіз немесе көл жағасындағы жазғы коттеджге көшу уақыты. Жазғы күн тұруы – Финляндияның Ту күні: ұлттық ту жазғы күн тұруы күні кешкі сағат 6-да көтеріледі және келесі күні кешкі сағат 9-ға дейін желбіретеді. Бұл туды таңғы 8-ден күн батуға дейін желбірету ережесінен ерекшеленеді.

Франция

Францияда Fête de la Saint Jean (Иоанн мерекесі) – дәстүрлі түрде жазғы күн тоғысының (Midsummer) ежелгі діни ғұрыптарын еске түсіретін от жағумен (le feu de Saint Jean) тойланады. Бұл мереке католиктердің Иоанн Баптистті құрметтеуінің белгісі. Ол 24 маусымда, жазғы күн тоғысы күні (Иоанн күні) өтеді. Францияның кейбір қалаларында тұрғындар Иоанн күні үшін биік от жағады. Вогеж аймағында және Мёрт және Мозельдің оңтүстік бөлігінде бұл үлкен отты шаванде деп атайды. Франция 21 маусымда халықаралық мерекеге айналған Fête de la Musique мерекесін де тойлайды.

Германия

Күн тоқырауы күні неміс тілінде Sommersonnenwende деп аталады, оның сөзбе-сөз аудармасы "жазғы күннің бұрылуы". 1653 жылдың 20 маусымында Нюрнберг қалалық кеңесі мынадай бұйрық шығарды: "Бұрынғы тәжірибе көрсеткендей, ежелгі дінсіздік салты бойынша, жыл сайын Иоанн күні елде, қалаларда да, ауылдарда да жастар ақша мен отын жинап, содан кейін "зонненвендт" немесе "зиммет" деп аталатын от жағып, оның маңында шарап ішіп, билеп, оттың үстінен секіріп, түрлі шөптер мен гүлдерді жағып, далаға оттан ұшқын шашып, тағы басқа да түрлі сенімсіз амалдар жасап келген. Сондықтан Нюрнберг қалалық кеңесі осы Иоанн күніндегі осындай арсыз сенімдерді, дінсіздікті және өрт қаупін жоюға тиіс деп санайды." Германияның көптеген аймақтарында әлі де от жағу дәстүрі сақталған. Адамдар отты тамашалауға жиналады және күн тоқырауын тойлайды. Бұл күн көктемгі көкөністердің, мысалы, құра (Spargelsilvester) немесе ревеньдің де түрілуімен бірге келеді. Көптеген жазғы түн фестивальдерінен басқа, Майнцтағы Иоханниснахт 1968 жылдан бері туған қаласындағы Иоганн Гутенбергті еске алуға арналған.

Грекия

Шығыс православие дәстүріне сәйкес, Жақсы Жоханның (Иоаннның) туған күні қарсаңында көптеген қалалар мен ауылдарда, материкте де, грек аралдарында да мерекелер тойланады. Дәстүр бойынша, жазғы күн тоғысы мерекесі Клидонас (Κλήδονας) деп аталады, бұл «белгі» немесе «көргендік» деген мағынаны білдіреді және бұл уақытта бойжеткен қыздар арнайы рәсім арқылы болашақ жұбайларын білуге тырысады. Күнге дейін, үйлердің есіктерін безендіру үшін бұрынғы екі айда қолданылған мамыр гүлдерінен жасалған шүмектер, музыка, би және оттың үстінен секірумен бірге үлкен қоғамдық оттарда жағылады. Бұл мереке 30 және 31 мамырда өтеді.

Венгрия

21 маусымда венгрлер "Иванның киелі түнін" (Сентиван едж) тойлайды (Иван – Иоганн/Иоханның славян тіліндегі Иван түрінен шыққан, ол венгр тіліндегі Иованнос, Иванос, Иван сөздерімен сәйкес келуі мүмкін). 19 ғасырға дейін маусым айының барлық айы Қасиетті Иван айы деп аталатын. Бұл түнде от жағу – халықтық дәстүр. Қыздар оттың үстінен секіріп өтетін, ал жігіттер осы көрініске тамашалап отыратын. Жазғы маусымның ең маңызды салты – күннің ең биік жолын ұстайтын, түндердің ең қысқа, күндердің ең ұзақ болатын Сент-Джон күнінде (24 маусым) жазғы түндегі отты (сентівані tűзgyújtás) жағу. Католик шіркеуінде Әулие Иоанн Баптистті құрметтеу V ғасырда пайда болды, және осы кезде оның есімі мен күні 24 маусымға белгіленді. Жазғы күн тоғысы көптеген халықтарда тойланды, сондықтан мажарлар оны Карпат алқабын жаулап алудан бұрын да білген болуы мүмкін. Араб тарихшысы Ибн Руста мажарлардың отқа табынуын айтады, бірақ оны осы күнмен байланыстыратын деректер әзірге жоқ. Орта ғасырларда бұл көбінесе діни мереке болды, бірақ 16 ғасырдан бастап оны халықтық ғұрып ретінде еске алады. Әдет-ғұрыптың ең маңызды бөлігі – от жағу. Бұл дәстүр тілдік аймақтың солтүстік-батыс бөлігінде ең ұзақ және толық сақталды, онда 1930 жылдарға дейін жазғы түнде от жағылатын. Қатысушыларды жас және жыныс бойынша орналастыру олардың бір-біріне жауап беру арқылы ән айтқан болуы мүмкін деген жорамал бар, бірақ оны растайтын қалдықтар жоқ. Адамдар отты жаққаннан кейін оның үстінен секіріп өтетін. Бұл әдет 16 ғасырдан бері белгілі, бірақ сол кезде оны тойға байланысты айтқан, дегенмен оны "Жазғы түндегі от" деп атаған. Оттың үстінен секірудің мақсаты – бір жағынан тазару, екінші жағынан, секірісі сәтті болғандар келесі карнавалда үйленеді деп сенген.

Үндістан

Сан-Жуао мерекесі Үндістанның Гоа штатында католик қауымы тарапынан тойланады. Конкани тілінде бұл мереке Сан-Жанв деп аталады және жас жігіттердің құдықтарға, өзендерге немесе көлдерге секіріп кіруімен белгіленеді. Мереке маусымның 5/6 күндері Гоаға муссон келгеннен кейін болады, бұл ыстық жаз айларының аяқталуын білдіреді. Жақияның тууы жердің жасылданғандығымен аталады. Ерлер дәстүрлі түрде гүлдерден жасалған бас тіреуін, оны копель деп атайды, және гүлді көйлек киеді. Кейде қасиетті кісі киген қарапайым және жалғасқан киімдерді бейнелеу үшін пальма жапырақтарынан жасалған "белдік" киіледі.

Иран

Тиреган (تیرگان) – ежелгі Иран фестивалі, жазғы уақыттың ортасында тойланады. Тағы бір жазғы фестиваль – Гилаки Балу Нәуруз, ол Иранның солтүстігінде өткізіледі. "Нәуруз оты" деген мағына беретін Балу Нәуруз, "Біздің Нәуруздың" бірінші күні аталып өтетін фестивальдің атауы, және бұл – Дайламан жаңа жылының басталуы. От жағу, Құдайға оның нығметтері мен егін үшін алғыс айту, сондай-ақ қайтыс болғандардың жанының тыныштығы үшін дұға ету – бұл ежелгі Иран дәстүрінің бір бөлігі болған. Бұл рәсім Гилан облысында егін жинаумен бірге келеді. "Біздің Нәуруздың" алғашқы күні өткен жылы үйленген жас жұбайларға таудың етегіне дейін міну үшін ақ аттар сыйға беріледі. Келін мен күйеу таудың етегіне жеткенде, жаңа жұбайларға бақыт пен береке тілеу үшін сары түсті сиыр босатылады.

Ирландия

Жазғы түн мерекесі Ирландияның жаз, байлық және билік құдайы Айн құрметіне өткізілді. Көптеген қалалар мен елді мекендерде жазғы ортасы карнавалдары жәрмеңкелер, концерттер және фейерверктермен жазғы ортасына немесе оған ең жақын уақытта өткізіледі. Батыс, солтүстік-батыс, оңтүстік-батыс және Корк округіндегі ауылдық жерлерде Әулие Жан кешінде төбелерде от жағылады. Бұл дәстүрдің тамыры – ежелгі діни сенімдерге саяды. Ирландияның қоршаған ортаны қорғау агенттігі Ирландия батысындағы бастапқы наразылықтардан кейін жазғы түнде сыртта от жағуға рұқсат берді.

Италия

Италияда Флоренция қаласында орта ғасырдан бері Сент-Джон (Сан-Джованни) күні тойланады. Орта ғасырлық Флоренцияда жазғы күн тоғызы "Жақынның өмірі мен өлімінен драмалық қойылымдар" көрсетіліп, "мейрам күні шерулер, тойлар мен ойын-сауықтар ұйымдастырылып, соңында бүкіл қала тұрғындары қатысатын әсем фейерверк көрсетілісі болып өтетін". 15 ғасырдың күнделік жазушысы Горо Дати Флоренциядағы Иоанн күнінің тойлануын гильдиялардың шеберханаларын әдемі көршіктермен безендіріп дайындағанын, сондай-ақ христиан қасиеттілері мен періштелердің киімдерін киген адамдармен салтанатты шіркеу шерулері өткенін сипаттаған. Иоанн Баптист Флоренция, Генуя және Турин қалаларының қасиетті қамқоршысы болып табылады, онда мереке кезінде фейерверк көрсетіледі. Туринде Сент-Джон мейрамы орта ғасырдан бері сақталып келеді, айналасынан адамдар орталық алаңдағы оттың төңірегінде билеуге жиналады. Италиялық неопаганистер әдетте жазғы күн тоғызын бүкіл ел бойынша рәсімдер, билер мен мерекелермен тойлайды.

Джерси

Джерсиде жазғы күн тоғызының көптеген ежелгі дәстүрлері қазір көбінесе ескерілмейді. Сен-Жан конустары деп белгілі болған дәстүр 1970 жылдарға дейін сақталды – мүйіздер немесе теңіз қабықтары үрленді. Жазғы күн тоғызында жаман рухтарды қорқыту үшін бачин (үлкен мыс ыдыс) соғу кейбір шаруашылықтарда 1940 жылдарға дейін салт ретінде сақталып келді және 21-ші ғасырда халықтық өнер ретінде қайта жаңғыртылды.

Латвия

Латвияда жазғы күн тоғысы Jāņi (лат. Jānis – Жақия) немесе Līgo svētki (svētki = фестиваль) деп аталады. Бұл 23 маусымнан 24 маусымға дейінгі түнде Латвияда және шетелде латыш текті адамдармен кең ауқымда тойланатын ұлттық мереке. Тойлар дәстүрлі және көбінесе пұтқа табыну элементтерінен тұрады: тамақтану, Jāņi ірімшігі, сыра ішу, pīrāgi пісіру, Jāņi-ге арналған латыш халық әндерін орындау, түн бойы жарық болу үшін от жағу және одан секіру, әйелдер гүл шоғын, ал ерлер емен жапырақтарын тағу, сондай-ақ заманауи коммерциялық өнімдер мен идеялар. Латвияда осы күні мол өнім алу, болашақты болжау, болашақ жарды табу үшін не істеу керектігіне қатысты ондаған, жүздеген түрлі сенімдер мен дәстүрлер бар. Адамдар үйлерін және жерлерін қайың немесе кейде емен бұтақтарымен, гүлдермен және жапырақтармен, әсіресе папоротникпен безендіреді. Ауылдық жерлерде мал да безендіріледі. Көліктің жапырақтарымен бірге кішкентай емен бұтақтарын бекіту Латвияда мереке кезінде кең таралған. Jāņi бүкіл тарих бойы латыш мәдениетінің маңызды бөлігі болды, ол христиандыққа дейінгі Латвияда ежелгі құлшылық ретінде пайда болған. Батыс қаласы Кулдигада мерекеге қатысушылар таңғы үште қала көшелерімен жалаңаш жүгіреді. Бұл іс-шара 2000 жылдан бері өткізіліп келеді. Жүгіргендер сырамен сыйланады, ал полиция "пуритандықтар" жалаңаш жүгіруге кедергі келтіруге тырысса, араласады. 2023 жылғы сауалнамаға сәйкес, Jāņi Латвияда ең көп тойланатын мереке, тіпті Рождестводан да басым.

Литва

Жаздың ортасы Литвада көбінесе Иоанн күні (Joninės) деп аталады, сонымен қатар Әулие Жона мейрамы, Расос (Шық күні), Куполе, Жазғы күн және Әулие Жона күні деп те аталады. Бұл мереке 23 маусымнан 24 маусымға қараған түні және 24 маусымда тойланады. Дәстүрлерге күн батқанша ән салу мен билеу, әңгіме айту, түнгі ортада сиқырлы папоротник гүлдерін іздеу, оттың үстінен секіру, жазғы күннің тууын қарсы алу және таңғы шықтың суымен бет жуу, жас қыздар өзен немесе көлге гүл шоқтарын жіберу кіреді. Бұл – ежелгі сенімдер мен мәдениеттен келген салтымыз. Ал христиандық дәстүр Әулие Жонаға құрмет көрсетуге негізделген. Литвада Джонас, Йоне, Янина есімді адамдарға отбасы, туыстары мен достары көптеп құттықтаулар айтады.

Норвегия

Даниядағыдай, Санктансафтен Норвегияда 23 маусымда тойланады. Бұл күнді «Джонсок» деп те атайды, яғни «Жоханның еске алуы», ол Рим-католик дәуірінде шіркеулер мен қасиетті бұлақтарға бару арқылы маңызды болған. Мысалы, 1840 жылға дейін Норвегияның оңтүстік-батысындағы Ролдалдағы Рольдаль ағаш шіркеуіне зыярат етушілер келген, оның крестінің емдік күші бар деп айтылған. Алайда, қазіргі таңда Санктансафтен көбінесе діни емес, тіпті христиандықтан бұрынғы оқиға ретінде қарастырылады. Санктансдаген, 24 маусым күні 1770 жылға дейін Норвегияда мемлекеттік мереке болып келген. Вестфолд округінде ол 20 ғасырдың басында қайта енгізілді, бірақ 1990 жылдарға дейін сақталды. Сандефьорд қаласы бұл дәстүрді жалғастырды. 2011 жылы Тенсберг қаласында бұл мереке қалалық қызметкерлерге икемді демалыс күні ретінде берілді, ал 2014 жылы толығымен жойылды. Еңбек одақтары мерекені немесе икемді демалыс күнін қайта енгізу үшін сотқа жүгінді, бірақ 2016 жылы сот ісін ұтылып қалды. Көптеген жерлерде басты шара – үлкен от жағу. Той жаңа өмірдің гүлденуін символдау үшін өткізілген. Мұндай тойлар 1800 жылдары өткені белгілі, бірақ бұл әдет одан да ерте заманнан келіп қалған деп саналады. Сондай-ақ, егер қыз сол түні жастығына гүл салса, болашақ күйеуін түсінде көреді деген сенім бар.

Польша

Әсіресе Польшаның солтүстігінде – Шығыс Померания және Кашубия аймақтарында – 21 немесе 22 маусымда жазғы той (жаздың ортасы) тойланады. Қыздар Балтық теңізіне, көлдерге немесе өзендерге гүлдер мен шамдардан жасалған шүмектерді лақтырады. Жазғы той мерекесі шамамен кешкі сегіз басында басталып, күн шығуына дейін түн бойы жалғасады. Халық осы ерекше күнді жыл сайын тойлайды және оны Noc Świętojańska деп атайды, яғни Әулие Жан түні. Осы күні Польшаның ірі қалаларында (Варшава және Краков сияқты) көптеген ұйымдастырылған шаралар өтеді, ең танымал шара – Краковтағы Wianki (шүмектер) фестивалі. Польшаның көптеген аймақтарында жазғы күн тоғысы Купала түні ретінде тойланады. Сондай-ақ, маңызды дәстүр – орман ішінде папоротник гүлін іздеу (папоротник гүлдемейді, сондықтан оны сырлы көмексіз табу мүмкін емес). Бұрын өрттің үстінен секіру де кең таралған болған.

Португалия

Португалияда жазғы орталық мерекелер бүгінгі күні Халықтық қасиеттілер мерекелері (Santos Populares) деп аталады, олар маусымның үш басты қасиеттісін тойлайды: Әулие Антоний (13 маусым), Лиссабонда, Эстарейяда, Вила-Нова-де-Фамаликаода және Вила-Реалда тойланады; Сан-Жоао (Иоанн күні, 24 маусым) Портуда, Брагада, Фигейра-да-Фозда, Вила-ду-Кондеде, Альмада және тағы да көптеген жерлерде; Әулие Петр күні (29 маусым) Сейшал, Синтра, Повоа-де-Варзим, Барселос және балықшылармен байланысты басқа да көптеген жерлерде тойланады. Халықтық қасиеттілерді күтіп, көшелер шарлармен және жарқын түсті қағаздан жасалған аркалармен безендіріледі, адамдар қала алаңдарында би билейді, ал қасиеттілерге арналған жасалма құрбандық орындары (Каскаталар) әрбір ауданның адалдығы мен мақтанышын көрсету үшін орнатылады. Бұл мерекелер – дәмді тағамдар мен сусындармен тойланатын күндер. Типик тағамдары: Caldo verde (португалдық капуста мен картоп сорпасы), отта пісірілген сардина (sardinhas assadas na brasa), пеште пісірілген нан (boroa), ойын-сауық тағамдары (көбінесе жұмсақ қант және корицамен қуырылған қантты жүн мен пертура) және сусындар (көбінесе) қызыл шарап және жүзім шырынының аз мөлшері бар agua pé. Мереке күні халық билері, дәстүрлі музыка, оның ішінде музыкалық рифмалық бәсекелер (Cantar à desgarrada) және әсем фейерверктер көрсетіледі. Орман өрттеріне байланысты қабылданған қауіпсіздік ережелері оларды тоқтатуға дейін, оттар мен ауа шарлары жағылып, олардың айналасында осы шаралар өтетін. Жастар қыздарға мақтануға тырысады, ал ересектер өздерін әлі де жас сезінуге тырысады. Басқа да дәстүрлі іс-шараларға майланған таяқты (pau de sebo) басып, сыйлықты (көбінесе треска немесе шұжық) алу, жастар тобының жүгіру, ән салу, билеу және көңіл көтерудің қоспасы – русга (rusgas) кіреді. Ойын-сауықтар да мерекелердің маңызды бөлігіне айналды. Лиссабонда, Авенида да Либердадеде (Avenida da Liberdade) қаланың әртүрлі аудандарының тұрғындарының фольклорлық киімдері мен парадтарынан тұратын Маршалар (Marchas) өтеді, жүздеген әншілер мен бишілер және олардың сүйіктілерін қолдаған үлкен көрермендер болады. Әулие Антоний үйлендіруші қасиетті болғандықтан, Лиссабонда 200-ден 300-ге дейін неке тойлау дәстүрі сақталған, және дәстүр бойынша, мереке кезінде сүйікті адамға тәтті базиликтен жасалған гүлшоғы (manjerico) және махаббат өлеңін сыйлап, өзінің сезімін білдіруге болады. Порту мен Брагада Сан-Жоао көшелерде тойланады, онда көбінесе айыпталатын нәрселерге де рұқсат беріледі. Адамдар гүлдеген пияз (alho porro) алып жүреді және оны басқа адамдардың бетіне тигізеді. 1963 жылдан бері адамдар көршілерінің басына соққы беру үшін кішкентай пластик балға тасымалдап жүреді. Дәстүр бойынша, Иоанн жас кезінде тәлкекке берілген, сондықтан оны халық сарымсақпен "дұрыс жолға орал" деп ұрып-соққан. Дәстүрлі балықшылар қалаларында мерекелер Әулие Петр күні Повоа-ду-Варзимде өтеді, ол 1960 жылдары муниципалитеттік мереке болып жарияланған. Повоа-де-Варзимдегі Әулие Петр фестивалі дәстүрлі "Santos Populares" элементтерін сақтайды, мысалы, от жағу, көшеде тойлау және русгалар, онда бір ауданның (bairro) тұрғындары 28 маусым күні кешке басқа аудандарға шеру тартады. Әйелдер трикана (сезімтал әдемілікпен киінген дәстүрлі костюм киген әйелдер) болып киінеді. Әрбір ауданның өзінің жеке мерекесі мен анықтамасы бар түсі бар.

Румыния

Румынияда жазғы тойлар Дрегайка немесе Сынзиене деп аталады. Дрегайка мерекесі 5-7 жас қыздың тобы билеу арқылы тойланады, олардың бірі Дрегайка болып таңдалады. Ол бидай шүбісінен жасалған тәж киіп, келіндей киінеді, ал ақ киім киген қалған қыздар жусан гүлдерімен безендірілген көрімжік жабады. Румынияның көптеген ауылдары мен қалаларында жазғы жәрмеңкелер өткізіледі. Румыниядағы ең ежелгі және танымал жазғы жәрмеңке – жыл сайын 10-24 маусым аралығында Бузауда өтетін Дрегайка жәрмеңкесі. Осы күнді айналасында, әсіресе неке және өлім туралы көптеген ырым-сенімдер бар. Сынзиене атауы латын тіліндегі "Sancta Diana" сөзінен шыққан, ал осы күнге байланысты ырым-сенімдер көбінесе жас қыздар мен олардың үйлену мүмкіндіктері туралы романтикалық сипатта болады.

Ресей

Бұл мерекенің көптеген рәсімдері сумен, өнімділікпен және өзін-өзі тазартумен байланысты. Мысалы, қыздар гүл шоқтарын өзен суына жіберіп, олардың қозғалысы бойынша болашақтарын болжайды. Жас жігіттер мен қыздар от отынан секіріп өтеді. Жалаңаштан шомылу да практикаланады. Иван Купала күнінің түндері Модест Муссоргскийді "Балдақ таудағы түн" шығармасын жазуға шабыттандырды. Иван Купаланың маңызды түнгі сахнасы Андрей Тарковскийдің "Андрей Рублёв" фильмінде бейнеленген. Сонымен қатар, Санкт-Петербургтегі Ақ түндер фестивалі де көбінесе сумен байланысты. Саха Республикасындағы якут халқы күн тоқырауын тойлайды, Яхьях, жылқыны бағанаға байлап, оның айналасында шеңберлеп билейді. Кейіннен бұғы және жылқы жарысына тікелей ставкалар жасалатын. Бұл дәстүрлер аймақтың ежелгі күн діні – теңгризмнен бастау алады, ол Ресей империясы, орыс православие шіркеуі және соңында коммунистік партия тарапынан ығыстырылды. Содан бері бұл дәстүрлер қолдауға ие болып келеді.

Сербия

Серб Православие шіркеуінің пікірінше, Иванждан мерекесі 7 шілдеде тойланады. Әулие Иоанн (Свети Йован) Игрителж (биші) деген атпен танымал, себебі осы күні күн билейтіндей болады деп есептеледі. Дәстүрлердің ішінде қыздар күн шығуын гүл шоғы арқылы қарап, күндей қызыл бетке боянуы үшін, ал кешкісін биік жерлерде Иванские ватре (кресови, от) жағылып, би және ән айтылады. Осы күні адамдар құда-құл, қандас болып келеді, себебі Иоанн мінез-құлық пен турашылдықтың символы саналады.

Словения

Словенияда Кресна ноч (Жазғы түн) бұрын 21 маусымда тойланатын, бірақ мереке кейіннен 1 мамыр – Халықаралық Ұлыс күніне көшірілді. Кресна ноч славян құдайы Кресникпен байланысты болған, бірақ ол кейіннен Жақсы Иоаннмен (Иоанн Баптистпен) алмастырылды.

Испания

Испаниядағы жазғы күн тоғысының дәстүрлі мерекесі – бұл Әулие Иоанн Баптистің (испан тілінде: Сан-Хуан, каталон тілінде: Sant Joan, галисия тілінде: San Xoán, астурия тілінде: San Xuan) құрметіне 23 маусым күні кешке өткізілетін той. Бұл мереке елдің көптеген аймақтарында кең таралған. Кейбір аймақтарда отты "текеос" деп атайды, яғни "бишілердің оты". Мерекелер көбінесе жағажайларда ұйымдастырылады, онда от жағылып, әдетте салтанатты отшашулар көрсетіледі. Жерорта теңізі жағалауында, әсіресе Каталония мен Валенсияда, осы мерекеге арналған Coca de Sant Joan сияқты арнайы тағамдар дайындалады. 1928 жылдан бері Аликантеде Әулие Иоанн оттары Валенсиядағы Фаллес немесе Фалластың үлгісімен салынған әсем құрылыстарға айналды. Жазғы күн тоғысы дәстүрі елдің солтүстік аймақтарында, мысалы, Галисия, Астурия, Кантабрия және Баск елінде де өте күшті, онда неолит дәуірінде Еуропа бойынша кең таралған пұтқа табынушылықты көрсететін ғұрыптарды оңай табуға болады. Бұл сенімдер үш негізгі идеяға негізделген: емдік өсімдіктердің маңыздылығы, әсіресе денсаулық, жастық және сұлулыққа қатысты; зұлым рухтар мен әйел-құбылыстан сақтау үшін оттың қорғаушылық қасиеттері және, соңында, судың тазарту, керемет әсері. Келесі бөлімде осы үш элементке байланысты Галисиядағы Әулие Иоанн мерекесінің дәстүрлерінің қысқаша сипаттамасы келтірілген. Емдік өсімдіктер: Дәстүр бойынша, әйелдер Әулие Иоанн қарсаңында бірнеше түрлі өсімдіктерді жинайды. Бұл өсімдіктер аймаққа қарай өзгереді, бірақ көбінесе шырша, папоротниктердің түрлі түрі (мысалы, Dryopteris filix mas, Osmunda regalis), рута (дәрілік рута, Ruta graveolens), розмарин (Rosmarinus officinalis), жусан (Rosa canina), лимон вербенасы (Aloysia citrodora), Әулие Иоанн шөбі (Hypericum perforatum), жусан гүлдері (Malva sylvestris), лабурнум, нақыл гүлдері (Digitalis purpurea) және қара жидек гүлдері (Sambucus) кіреді. Кейбір аймақтарда оларды букетке жинап, есіктерге іледі. Көптеген жерлерде оларды суға малып, түнгі шыққа толып, келесі күні таңға дейін (o dia de San Xoan – Әулие Иоанн күні) қалдырады, содан кейін адамдар (кейбір аймақтарда тек әйелдер) гүл суын беттерін жуу үшін пайдаланады. Су: Дәстүр бойынша, жоғарыда аталған емдік өсімдіктер жеті түрлі бұлақтан алынған суға малынғанда ең тиімді болады. Сонымен қатар, кейбір жағажайларда бала көруге ниеттенген әйелдер теңізге тоғыз толқынға дейін шомылуы керек. От: Оттар, әдетте, жағажайларда да, ішкі аймақтарда да түн ортасында жағылады, сондықтан осы уақытта Иберияның Атлантикалық бөлігінде жиі кездесетін тұманнан түтінді ажырату қиын, және барлық жерде жанған иіс сезіледі. Кейде оттың үстіне сиқыршы немесе шайтан бейнесі қойылады. Жастар мен қарттар олардың айналасына жиналып, көбінесе пилчард, қабығында қайнатылған картоп және жүгері нанымен тойлайды. Оттың үстінен секіру қауіпсіз болған кезде, оны үш рет секіріп өтеді (немесе тоғыз рет немесе кез келген тақ сан), "meigas fora!" (әйел-құбылыстар кетсін!) деп айқайлап, сәттілік тілейді. Сондай-ақ, галисиялық граппаны қант, кофе дәндері және жеміс-жидектермен араластырып, зұлым рухтарға қарсы дұға оқып дайындалатын Queimada сусынын ішу де кең таралған. Әдепкі қылықтар: Галисияда кем дегенде ауылдық жерлерде көршілердің арбаларын, есіктерін және т.б. алып, оларды жолға немесе қала ортасына тастау кең таралған. Бұл әдепкі қылық түні жасалып, иесі заттарын тапқанша қалдырылатын.

Швеция

Май бағанасының айналасында билеу – отбасылар мен көптеген адамдарды қызықтыратын іс-әрекет. Үйлер мен амбарларға жасылдан жасалған әшекейлер іліп қойылса, адамдар мен малға бақ пен денсаулық әкеледі деп сенген. Бұл көне дәстүр – жасылдан әшекейлеу әлі де жалғасуда, бірақ көптеген адамдар оны қазіргі кезде бұрынғыдай қастерлемейді. Жасылдан әшекейлеуді «атт майя» (мамыр) деп атаған, және бұл «majstång» сөзінің шығу тегі болуы мүмкін, «майя» сөзі бастапқыда мамыр айынан немесе керісінше шыққан. Басқа зерттеушілердің айтуынша, бұл термин маусым айында май бағанасын тіккен неміс саудагерлерінен келген. Швеция климаты мамыр айында қажетті жасыл жапырақтар мен гүлдерді табуға мүмкіндік бермегендіктен, олар оны май бағанасы деп атауды жалғастырған. Бұрын жасыл жапырақтармен оралған кішкентай мұнаралар тігілген, бұл май бағанасы дәстүрінен бұрын пайда болған болуы мүмкін, көптеген адамдар оның Орта ғасырларда континенттен келгеніне сенеді. Швецияда жазғы күн тоғызы 20 маусым мен 26 маусым аралығындағы сенбі күніне тура келеді, бірақ Швециядағы әдеттегідей, шын мәніндегі тойлау кешке, яғни 19 маусым мен 25 маусым аралығындағы жұма күні өтеді. Жазғы күн тоғызы Швецияда де-факто мемлекеттік мереке болып саналады, көптеген кеңселер мен дүкендер жабылады. Норвегия мен Финляндиядағыдай, егер қыз жазғы түнінің тыныштығында 7 түрлі гүлді жинап, жастығының астына салса, ол болашақ күйеуін түсінде көреді деп есептеледі. Швециядағы жазғы күн тоғызындағы тағы бір дәстүр – түнде суға түсу. Мұнда міндетті түрде жалаңаш болудың қажеті жоқ, бірақ көптеген адамдар танымал шнапстан кейін ескі немесе жаңа серіктесімен бірге толық жалаңаш болады.

Украина

Иван Купала – ежелгі Киев Русінде Жақын Иоаннның (Жақын Баптист) аты. Русьтің жазғы мерекесі (немесе Иван күні) Киев Русінің ең айқын халықтық және пұтқа табынушылық мерекелерінің бірі ретінде белгілі. Иван Купала күні – Украинада 23 маусымда және 6 шілдеде тойланатын жазғы күн тоғысы күні. Бұл күнді Әулие Иоанн атымен атамас бұрын, ол суға шомылумен байланысты пұтқа табынушылық рәсімдерді қамтитын мереке болған. Әулие Иоаннның тууы осы кезде тойланатындықтан, Купаланың пұтқа табынушылық тамырларының кейбір элементтері христиандық мағыналармен ұқсас деп есептелді, әсіресе Крещение (Шомылу) рәсімінің күнәлардан тазарумен салыстырылуы, сондықтан христиандық түрде өзгертілген мереке православиелік христиан күнтізбесіне енгізілді. Қазіргі заманда, діннен алыстаудың артуына байланысты, Купала мерекесі пұтқа табынушылық тамырларына жақын түрде тойлануы мүмкін.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда 13 ғасырдан бері маусымның 23-і (Иоанн күні, жазғы күн тоғысы) және 28-і (Петір күні) күндері от жағып, той-думандармен және көңіл көтерумен жазғы күн тойланды.

Англия

XIV ғасырдың соңында Англияда, Шропширдегі Лиллешолл аббаттығының иесі Джон Мирк былай деп сипаттады: "Бастапқыда ерлер мен әйелдер шіркеуге шамдар мен басқа жарықтармен келіп, түні бойы дұға ететін. Бірақ уақыт өте келе адамдар осындай құлшыныстан қол үзді, ән-күйлер мен билерге көшті, және ызақорлық пен тойымсыздыққа беріліп, жақсы, қасиетті құлшынысты күнәға айналдырды". Шіркеу басшылары осы әдеттерге тоқтама беруге шешім қабылдады және адамдар бір күн бұрын кешке ораза ұстауы керек деп жарлық етті, осылайша ұйқыны оразаға айналдырды. Мирк өзі жазған кезде былай деді: "Әйінде, Иоанн Баптистті құрметтеу үшін адамдар түні бойы оянып, үш түрлі от жағады: біреуі таза сүйектерден, ағашсыз, оны "бонфайр" деп атайды; екіншісі таза ағаштан, сүйексіз, оны "вейкфайр" деп атайды, себебі адамдар оның жанында түні бойы ояқ болады; ал үшіншісі сүйектер мен ағаштан жасалады және оны "Иоанн оты" деп атайды (Festial 182)". Бұл дәстүрлер көбінесе Реформациядан кейін тоқтатылды, бірақ 19 ғасырға дейін ауылдық жерлерде сақталып, содан кейін бірте-бірте жойылды. Басқа жаз мерекелері реформаланған басшылықпен келіспеушілікте болды. 1498 жылы басталған Честер жазғы күзет шеруі, Честер құпия пьесалары қойылмаған жылдары әр жазғы күн тоқырауында өткізілді. 1575 жылы пьесалар тоқтатылғанына қарамастан, шеру жалғасты; алайда 1599 жылы Лорд-мэр шерулерге тыйым салуды және костюмдерді жоюды бұйырды. 1675 жылы шеруге толық тыйым салынды. Корнуоллдағы кейбір биік төбелерде дәстүрлі жазғы оттар әлі де жанып тұрады (Карн-Бреа және Касл-Даунстағы Касл-Динасқа қараңыз). Бұл дәстүрді 20 ғасырдың басында "Ескі Корнуолл" қоғамы қайта жаңғыртты. Корнуоллдағы оттар бұрын Голован фестивалінің бір бөлігі ретінде кең таралған, ол қазір Корнуоллдың Пензанс қаласында тойланады. Бұл апталық фестиваль әдетте Иоанн күніне ең жақын жұма күні басталады. Голован бірнеше күнге созылады және Мази күнімен аяқталады. Бұл - отшашулар мен оттармен бірге Иоанн мерекесінің (Гол Йоуан) қайта жаңғыруы. Англияда жазғы күннің ортасы (24 маусым) дәстүрлі түрде тоқсандық күндердің бірі болып саналады.

Шотландия

Жазғы күн тоғысы мерекелері Шотландияның барлық жерінде, әсіресе Шотландия шекарасында тойланады, онда Пиблс қаласы Beltane апталығын өткізеді. Сент-Джон күнінің алдындағы кеш ерекше сиқырлы мәніне ие және сэр Уолтер Скотт оны псевдо баллада ақындық туындысының атауы және тақырыбы ретінде пайдаланды. Ол Келсо қаласының жанындағы Смайлхолм мұнарасының қызы үш түн қатарынан түн ортасындағы отты бақылап отырады (жоғарыда қараңыз) және оған жарына келді; бірақ оның күйеуі шайқастан оралғанда, ол жарының бірінші түнінде жарына қол жұмсағанын біледі, ал ол өте сезімтал әруақпен көңіл көтерілген.

Уэльс

Уэльсте оны Гвиль Ифан немесе Жазғы орталық Сент-Джон (Gŵyl Ifan Ganol Haf) деп атайды, оны Қысқы орталық Сент-Джоннан (Gŵyl Ifan Ganol Gaeaf, Жазғы орталық Сент-Джон, Иоанн Евангелистің мерекесі) ажырату үшін. Бұл күні үлкен шаруашылық жәрмеңкелері өткізіліп, қуаныш пен билер ұйымдастырылатын. Бұл түнде от жағылу дәстүрі болған. Уэльстің әлеуметтік-саяси мәдениетіне беймәлім сенімдердің енуімен, бұл (басқа көптеген ұқсас мерекелермен бірге) ауыр зардап шекті және 19 ғасырдың соңына қарай Оңтүстік-Шығыс Уэльсте толығымен ұмытылды. Алайда, 1977 жылдан бастап Кардиффте халық билері қайта жанданды, және қазір бұл мереке күні жыл сайын өткізіліп келеді.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та кеңінен тойланатын жазғы күн тоғысы мерекесінің көп бөлігі 19-шы ғасырдан бері Еуропаның түрлі елдерінен келген иммигранттардың мәдениетінен тараған. Жер-центрирлі руханияттың күшеюімен, көптеген адамдар, оның ішінде Унитарий-универсалистер, жазғы күн тоғысын діни мереке ретінде тойлайды.

Аляска

Аляска штаты, елдің ең солтүстік штаты болғандықтан, Арктика аймағынан өтеді, жаздың ортасында штаттың көп бөлігі күні бойы жарық немесе азаматтық көлікте болады. Midnight Sun Game – Фэрбенкс қаласындағы жыл сайынғы дәстүр, онда бейсболдың ресми ережелері бойынша ойын жергілікті уақыт бойынша сағат 22:30-да басталып, түнгі сағаттарға дейін, ешқандай жасанды жарықсыз өтеді.

Калифорния

1974 жылдан бері Санта-Барбара қаласында жыл сайын жазғы күн тойы тойланады, әдетте, күн тойының өзіне жақын немесе одан кейінгі демалыс күндері. Оған фестиваль және шеру кіреді. Санта-Клара округінде швед-американдық патриоттық лигасы 120 жылдан бері Sveadal жерінде жазғы мереке өткізіп келеді. Бұл мерекеге шеру, май бағанасын безендіру және тіктеу, билеу және басқа да іс-шаралар кіреді.

Иллинойс штаты

Чикаго аймағында жазғы күн тоғызы бірнеше жерде тойланады. Олардың ішінде тарихи шведтік Андерсонвилл ауданы ерекше көзге түседі. Кларк көшесінің бір бөлігі үш күнге жабылып, онда сатушылар, тікелей музыка және май бағанасын тіктеу рәсімі өтеді. Женева қаласы маусымның үшінші жексенбісінде «Швед күні» (Svenskarnas Dag) фестивалін өткізеді. Май бағанасын тіктеу, билер және нағыз викинг кемесін көрсетумен бірге өткізілетін бұл шара 1911 жылдан бері жалғасып келеді.

Канзас штаты

Линдсборг, Канзас, көбінесе Кішкентай Швеция деп аталады, 1869 жылы шведтер құрғандығының құрметіне жыл сайын жазғы күн тойын өткізеді. Мерекеге 5 км қашықтыққа жүгіру, жергілікті бассейнде тегін жүзу, Кубб турнирі, швед билері, қолөнер шеберханалары және тағам сатушылар кіреді, оның ішінде Линдсборг швед халық бишілері "Қолдағы Викинг" тағамын ұсынады. Қалада сондай-ақ 1904 жылғы Сент-Луис әлемдік көрмесі үшін халықаралық көрме ғимараты ретінде салынған және жыл бойы май бағанасы орналасқан Швед павильоны тарихи орны бар.

Мэн штаты

Жаңа Швеция, Мэн штаты. 1870 жылы 51 швед иммигранты Мэн штатының Арустук округіне келгеннен бері, Авраам Линкольн басшылығымен Швецияда американдық консул қызметін атқарған Уильям В. Томас кіші жазған заң актісімен қолдау көрсетілді. Қала тұрғындары Midsommar мерекесін тойлап келеді. Мерекелер әдетте Швециядағы мерекеге дейінгі апта соңында өткізіледі және шведтік дәстүрлерді – Midsommar бағанасын безендіру және тіктеу, халықтық билер, той-думандарды – американдық дәстүрлермен үйлестіреді. Томас кіші осы аймақты шведтік колония үшін, ішінара, пейзажы, флорасы және фаунасы Швецияның Даларна округіне ұқсас болғандықтан таңдады.

Мичиган

Калевада Юханнус жыл сайын жазғы күн тойына дейін немесе оған жақын уақытта ауылдың жол бойындағы саябағында тойланады. Дәстүрлі түрде Pannukakku (фин пеште пісірілген кеспе) және құлпынай десерті, содан кейін от немесе кокко жағылады. Калева 1900 жылы фин иммигранттарымен құрылған.

Орегон

Астория скандинавиялық жазғы күн тойы Орегон штатының Солтүстік жағалауында қырық жылдан бері дәстүрге айналған. Фестиваль әдетте маусымның үшінші толық апта соңында өтеді. Бұл фестиваль Астория, Орегон аймағына скандинавиялық эмигранттар әкелген бай мәдени мұраны көрсетеді. Тынық мұхитының солтүстік-батыс аймағында олар өздерінің туған жерлеріндегідей мол теңіздер мен ормандарды тапты, сондай-ақ оларды басқарудағы шеберліктеріне де сұраныс болды.

Нью-Йорк

Нью-Йорктегі Батери Паркіндегі NYC шведтік жазғы мерекесі жыл сайын 3000–5000 адамды тартады, бұл оны Лександтағы және Стокгольмдегі Скансен паркіндегі тойлардан кейінгі ең ірі мерекелердің біріне айналдырады. Швеция күні – швед мұрасы мен тарихын құрметтейтін жазғы мереке – 1941 жылдан бері Нью-Йорктегі Throgs Neck шығанағында жыл сайын өткізіліп келеді. Швед жазғы тойы сондай-ақ көптеген швед және скандинавиялық тұрғындары бар басқа да жерлерде, мысалы, Рокфорд (Иллинойс), Чикаго, Миннеаполис (Миннесота) және Линдсборг (Канзас) қалаларында тойланады. Миннесотадағы Конкордия колледжі басқаратын швед "тілді ауыл" (жазғы лагерь) – Шёльунден де жазғы тойды тойлайды.

Вашингтон

Сиэтл қаласының Фримонт ауданы жазғы күн тойына арналған үлкен шеру мен мереке ұйымдастырады, онда көп жылдар бойы дау тудырған, денесіне сурет салынған жалаңаш велосипедшілер де қатысады. Кенмордағы Сент-Эдвардс саябағында «Скандия» халық биі қоғамы скандинавиялық күн тойының бағанасы бар Midsommarfest фестивалін өткізеді.

Вайоминг

Күн тоқырауы мерекесі Каспер тауындағы "Кримсон Даун" саябағында тойланады. "Кримсон Даун" аймақта Каспер тауында мекен ететін мифтік жаратылыстар мен адамдар туралы керемет әңгімелермен әйгілі. Мерекеге көптеген адамдар, жергілікті тұрғындар да, елдің түкпір-түкпірінен де келеді. Үлкен от жағылады және барлығына тілектері орындалуы үшін отқа бір уыш қызыл топырақ лақтыруға шақырылады.