Кіріспе

Словенияның дәстүрлі аймағы Каринтия (; Kärnten), сонымен қатар Словен Каринтиясы немесе Словениялық Каринтия (Slovenska Koroška), географиялық дереккөздерде Похорье-Драва аймағы (Pohorsko Podravje), Жоғарғы Драва аймағы (Zgornje Podravje) және төбелі Драва аймағы (Gorato Podravje) терминдері де қолданылған. Халық арасында ең көп таралған атау – Каринтия аймағы (Koroška pokrajina), әсіресе 1955 жылдан 1994 жылға дейін. Словения 2004 жылдың мамыр айында Еуропалық Одаққа қосылғаннан бері Каринтияны мәдени, туристік және экономикалық тұтас бірлік ретінде қайта біріктіруге көп күш жұмсалды. Тарихи аймақтың Словенияда ресми мәртебесі жоқ және ол бүгінгі Каринтия Статистикалық аймағымен аумақтық жағынан сәйкес келмейді, бірақ Каринтияны бейресми провинция деп санау әлі де кең таралған.

Тарих

Бұл атау ерте ортағасырлық славян княздігі Карантаниядан шыққан, оның аумағы қазіргі Австрияның Каринтия штатынан Сава өзені бойындағы Штирия жерлеріне дейін созылған. Аймақ 976 жылы құрылған Императорлық Каринтия герцогтығының бір бөлігі болды және 1335 жылдан бастап Габсбург әулетімен басқарылды, ал 1867 жылы Австрия-Мажарстанның Цислейтания тәжді жеріне айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Австрия жеңілгеннен кейін, 1919 жылы жаңадан құрылған Серб, хорват және словен Корольдігі (кейін Югославия деп аталды) Оңтүстік Каринтияны басып алды. Межа аңғары, Драваград және Езерско айналасындағы аймақтар, бүгінде Словенияның аумағында орналасқан, референдум өткізбестен бөлініп кетті. Ал одан солтүстік және батысқа қарай жатқан аймақта, 1920 жылдың 10 қазанында өткен Каринтиялық плебисцитте сайлаушылар осы бөліктердің жаңадан құрылған Бірінші Австрия Республикасының құрамына кіруі керек деп шешім қабылдады. 1941 жылғы Екінші дүниежүзілік соғыстың Балқан операциясы кезінде аймақ нацистік Германиямен басып алынып, Фридрих Райнер басқарған Каринтия рейхсгаусының басқаруына берілді. 1945 жылдың мамырында Германия капитуляциялағаннан кейін, Югославия партизандары аймаққа кірді, Блейбургтегі қайта оралту кезінде көптеген күдікті әріптестерді өлтірді. Драваград (Отишки Врх, Селовец, Буковска Вас, Шентянж) және Превалье (Леше, Поляна) айналасында бірнеше жаппай қабірлер табылды. Соғыстан кейін аймақ Югославия Социалистік Словения Республикасының құрамына кірді, ал 1991 жылы Югославияның тарауынан кейін тәуелсіз Словенияның бөлігіне айналды.

Демография

Каринтиядағы елді мекендер тең емес және халықтың жас мөлшері салыстырмалы түрде жоғары. Бірақ, төмен туылу көрсеткіші мен өмір сүру ұзақтығының қысқа болуына байланысты халық саны азайып барады. Ірі жұмыс беруші – өңдеу индустриясы. Көптеген адамдар Любляна, Марибор, Веленье және Австрияда жұмыс істейді. 2008 жылы жұмыссыздық деңгейі салыстырмалы түрде жоғары болды, тау-кен қаласы Черна-на-Корошекте 10,5%, ал болат өнеркәсібімен мәшһүр Равне-на-Корошекте 11,8% құрады. Басқа ірі елді мекендер – Межица және Превальье тау-кен қалалары, сондай-ақ Марибор-Клагенфурт темір жолының бойында орналасқан Дравоград.

Экономика

1990 жылдары өңірдің ең дамыған Межа аңғарындағы қорғасын және мырыш кені, сондай-ақ Жерявтағы қорғасын қорыту зауыты жабылды. Кен орны маңындағы жалғыз әлі жұмыс істеп тұрған зауыт – батарея өндіретін TAB. 19 ғасырда Каринтия герцогтығындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болған Равнедегі "Metal Ravne" болат зауыты сақталып қалды және қазірде қорытпа болат және машина бөлшектерін шығаруға маманданған. Драва аңғарының Каринтия бөлігінде жалпы қуаты шамамен 60 мегаватт болатын бес гидроэлектр станциясы бар, ал металл өнімдері түрлі жерлерде өндіріледі.

Қоршаған орта

Мырыш кеніші жабылғаннан кейін, ғасырлар бойы қорғасын мен мырыш кенін өндіру салдарынан Межа тар шатқалындағы нашар экологиялық жағдай біртіндеп жақсарып келеді. Дегенмен, Словен Каринтиясының барлық аймағы орманға келген ауыр зияннан әлі де зардап шегуде. Кейбір аймақтарда ағаштардың 40%-ға дейін Шоштанж электр станциясы мен Равнедегі темір комбинатынан шығатын күкірт диоксидінің көп мөлшерде таралуынан зақымданған. Межа және Драва өзендерінің ластануына қарамастан, сумен жабдықтау мәселесі туған емес. Таулы жер бедері мен су өткізбейтін тау жыныстарының болуына байланысты таза су жеткілікті. Таулардағы шаруа қожалықтарының көпшілігінің дерлік өз сумен жабдықтау жүйесі бар, ал шатқалдағы елді мекендер орталық сумен жабдықтау желілеріне қосылған.

Білім беру және мәдениет

Доктор Франк Сушник атындағы Орталық Каринтия кітапханасы мен Каринтия мұражайы Равне-на-Корошекте орналасқан, бірақ Каринтия облыстық мұражайы, Каринтия көркемсурет галереясы және облыстық радиостанция Словень-Градецте (тарихи тұрғыдан Штирияның бір бөлігі) орналасқан. Бұрын білім беру орындары және басқа да іс-шаралар бірнеше шағын қалаларға таратылған. Равне мен Мутада жоғары мектептер бар. Жоғары білім алуды жалғастырғысы келетін студенттер көбінесе Марибор мен Любляна университеттерін таңдайды. Черна-на-Корошекте дене және психикалық мүмкіндігі шектеулі жастарды қорғау және кәсіптік білім беру орталығы бар.