Кіріспе
Жалпы лингвистикада лабильді етістік (немесе ергативті етістік) – себептік өзгеріске түсетін етістік; яғни, ол транзитивті де, интранзитивті де қолданылуы мүмкін, оның транзитивті қолданылуының тікелей толықтығы оның интранзитивті қолданылуының түйіншесімен сәйкес келеді, мысалы, "Мен қоңырау соғамын" және "Қоңырау соғылады". Лабильді етістіктер ағылшын тілінің маңызды ерекшелігі болып табылады, сондай-ақ көптеген басқа тілдерде де кездеседі. Себептік өзгеріске түсетін етістіктер транзитивті қолданылғанда, олар себептеуші деп аталады, себебі етістіктің транзитивті қолданылуында түйінше, интранзитивті нұсқасымен белгіленген әрекетті тудырады. Себептік өзгеріске түсетін етістіктер интранзитивті қолданылғанда, олар антикаузативтер немесе инчоативтер деп аталады, өйткені интранзитивті нұсқа тақырыптың (осы жағдайда "есік") күйін өзгерткен жағдайды сипаттайды, мысалы, "ашылу".
In general linguistics, a labile verb (or ergative verb) is a verb that undergoes causative alternation; that is, it can be used both transitively and intransitively, with the requirement that the direct object of its transitive use corresponds to the subject of its intransitive use, as in "I ring the bell" and "The bell rings." Labile verbs are a prominent feature of English, and also occur in many other languages. When causatively alternating verbs are used transitively they are called causatives since, in the transitive use of the verb, the subject is causing the action denoted by the intransitive version. When causatively alternating verbs are used intransitively, they are referred to as anticausatives or inchoatives because the intransitive variant describes a situation in which the theme participant (in this case "the door") undergoes a change of state, becoming, for example, "opened".
Терминология
Жалпы лингвистикадағы терминология әлі де толыққанды қалыптаспаған. Лабильді етістіктерді Р.М.В. Диксонның терминологиясын қолдана отырып "S=O ambitransitive" деп те, немесе 1968 жылғы Лайонның ықпалды оқулығынан кейін "ергативті" деп те атауға болады. Дегенмен, "ергативті етістік" термині кейде айыптаусыз етістіктерді білдіру үшін де қолданылады, ал көбінесе ол ергативтік конструкцияларға қатысты қолданылады.
Синтаксистік
Синтаксистік транзитивті емес негіздік тәсіл бойынша, транзитивті форма, себептілікті білдіретін және сыртқы агент аргументін енгізетін сөздік қабатты қосу арқылы транзитивті емес формадан туындайды. Сонымен қатар, қабаттар төменгі етістік басшысының синтаксистік құрылымдағы жоғарырақ позицияларға қозғалысы арқылы біріктіріледі. Күй өзгерту етістіктері бастама фразасының (initP), процесс фразасының (procP) және нәтиже фразасының (resP) сөздік қабаттарына бөлінеді, бұл шамамен себеп, болу және күйге сәйкес келеді. Мысал (9а), антикаузативті нұсқа, транзитивті емес негіздік тәсіл бойынша бастапқы болып табылады. Тақырып ("таяқ") бастапқыда resP спецификаторына енгізіледі, содан кейін ол procP спецификаторына жылжып өтеді. Осы шамада себептік ауыспалылықтар ересектерге тән формаға жақын болады; алайда, 2;6-дан 12;0 жасқа дейінгі балалар себептілікті қате қолданатын, жиі кездесетін қателер жасауды бастайды. Балалар көбінесе сөздік ауыспалылыққа сәйкес келетін синтаксистік үлгіні меңгереді; бірақ бұл олардың осы ауыспалылықтармен байланысты лексикалық-семантикалық шектеулерді меңгергенін білдірмейді. (29c) мысалында балалар бекітілген ауыспалы етістіктерді ("қалу" сияқты) бекітілген транзитивті етістіктердің ("ұстау" сияқты) қолданылатын жағдайында қате қолданады. Тілді меңгеруде, балалар белгілі бір транзитивтілік ауыспалылығының өнімді екенін анықтағаннан кейін, олар көбінесе ауыспалылықты жаңа етістіктерге кеңейтеді. Балалардың мұны теріс дәлел мәселесі арқылы үйренетіні болжамдалған; мысалы, бала 'лақтыру' етістігін ешқашан бастауыш позицияда қолдануға болмайтынын үйренеді: *"доп лақтырды". Рефлексивті есімдік – бұл сол сөйлемде оған сілтеме жасайтын зат есім, сын есім, үстеу немесе есімдіктің алдында тұратын есімдік (оның алдындағы сөз).
Қытай
Мандарин қытай тілінде келісім, жағдай, уақыт немесе сөз табын көрсететін инфлекциялық морфология жоқ. Сондай-ақ, бұл тілде етістіктердің өтімділігін білдіретін тудырмалы морфология да кездеспейді.
Корея тілі
Корей тілінде себептік ауысуды түсіндіру қиын. Корея тіліндегі себептік ауысудың шектеулерін анықтауға көптеген әрекеттер жасалды, бірақ ешқайсысы оларды толығымен түсірген жоқ. Корей тіліндегі кейбір етістіктер жапон тіліндегі жұптас етістіктерге ұқсас. Транзитивтілік және интранзитивтілікті көрсету үшін морфологиялық өзгерістер болады. (25) мысалында "열다" ("yeolda") етістігінің себептік қолданылуы көрсетілген, ол өткен шақта жіктеліп жазылған. (26) мысалында аталған етістіктің антикаузативтік қолданылуы, өткен шақта жіктеліп жазылған. (25) және (26) мысалында "yeolda" етістігінің бастапқы (жіктелмеген) формалары бірдей екені көрінеді, бірақ себептік және антикаузативтік формалары себептілікті көрсету үшін әртүрлі жіктеліп жазылған. Корей тілі сөздік құрамы жағынан қытай тіліне де ұқсас. (27) және (28) мысалында себептік қолданыста грамматикалық болу үшін қосымша сөздерді қажет ететін етістік көрсетілген. (27) мысалында "죽다" ("jugda") етістігінің антикаузативтік қолданылуы, өткен шақта жіктеліп жазылған. (28) мысалында аталған етістіктің себептік қолданылуы, өткен шақта жіктеліп жазылған. (28) мысалы "jugda" етістігінің қытай тіліндегі "sui" етістігі сияқты әрекет ететінін көрсетеді, себебі бұл етістік агенттен белгілі бір әрекетті талап етеді.